III CO 305/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu, uznając wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego za przedwczesne z powodu niewystarczającego ustalenia miejsca zamieszkania stron.
Sąd Okręgowy w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, wskazując na trudności w ustaleniu właściwości miejscowej z uwagi na pracę stron w Niemczech. Sąd Najwyższy uznał jednak to wystąpienie za przedwczesne, ponieważ nie wyjaśniono jednoznacznie, czy strony stale przebywają poza granicami Polski i czy utraciły miejsce zamieszkania w rozumieniu polskiego prawa. Zwrócono akta sprawy Sądowi Okręgowemu.
Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając sprawę o rozwód z powództwa I.S. przeciwko A.S., zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Powodem takiej decyzji były trudności w ustaleniu właściwości miejscowej, wynikające z faktu, że strony pracują w Republice Federalnej Niemiec i wnioskują o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, podczas gdy powódka wskazała miejscowość N. jako miejsce zamieszkania. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że nie zostało jednoznacznie ustalone, czy strony stale przebywają poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w sposób wykluczający ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych (art. 41 k.p.c.). Podkreślono, że pojęcia „miejsce zamieszkania” i „zwykłego pobytu” nie są tożsame z koniecznością nieprzerwanego przebywania w nich, a okresowy pobyt za granicą nie zawsze oznacza utratę miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. W związku z tym, że okoliczności te nie zostały w sprawie jednoznacznie ustalone, Sąd Najwyższy uznał wystąpienie do niego o oznaczenie sądu właściwego za przedwczesne i zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wystąpienie było przedwczesne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nie zostało wystarczająco wyjaśnione, czy strony stale przebywają poza granicami Polski w sposób wykluczający ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych. Okresowy pobyt za granicą nie zawsze oznacza utratę miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot akt sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.S. | osoba_fizyczna | powódka |
| A.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oznaczenia sądu właściwego, gdy właściwość miejscowa nie może być ustalona na zasadach ogólnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasady ogólne ustalania właściwości miejscowej.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definiuje pojęcie miejsca zamieszkania osoby fizycznej.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
pojęcia „miejsce zamieszkania” oraz „zwykłego pobytu” nie są tożsame z koniecznością nieprzerwanego, stałego w nich przebywania okoliczność, że strona okresowo przebywa poza granicami kraju nie oznacza, że pobyt ten ma charakter trwały, a w konsekwencji przez to zmienia się jej miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, gdy strony przebywają za granicą i nie ma jasności co do ich miejsca zamieszkania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jasności co do miejsca zamieszkania i okresowego pobytu za granicą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w sytuacji, gdy strony sprawy rozwodowej przebywają za granicą, co jest częstym problemem w sprawach transgranicznych.
“Gdzie złożyć pozew o rozwód, gdy pracujesz w Niemczech, a mieszkasz w Polsce?”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 305/23 POSTANOWIENIE 16 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 16 maja 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa I.S. przeciwko A.S. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 31 marca 2023 r., I C 535/23, o oznaczenie sądu właściwego, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie z powództwa I.S. przeciwko A.S. o rozwód zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Sąd Okręgowy wskazał, że na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej. W konsekwencji w ocenie Sądu Okręgowego zachodzą przesłanki do oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z treści uzasadnienia pozwu wynika, że strony aktualnie pracują w Republice Federalnej Niemiec i z tego powodu, nie będąc w stanie przewidzieć terminu przyjazdu, wnoszą o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym. Natomiast jako miejsce zamieszkania obu stron powódka wskazała miejscowość N. W sprawie nie zostało wyjaśnione, czy strony stale przebywają poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w tym znaczeniu, iż pobyt ten ma charakter stały, a tym samym wyklucza ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, tj. art. 41 k.p.c. Przypomnieć należy, że pojęcia „miejsce zamieszkania” oraz „zwykłego pobytu” nie są tożsame z koniecznością nieprzerwanego, stałego w nich przebywania i odwrotnie – przebywanie poza tymi miejscami bez utraty więzi pozwalającej na przypisanie miejsca zamieszkania względnie zwykłego pobytu w rozumieniu przepisów prawa polskiego oznaczonej osobie fizycznej nie skutkuje utratą miejsca zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Natomiast okoliczność, że strona okresowo przebywa poza granicami kraju nie oznacza, że pobyt ten ma charakter trwały, a w konsekwencji przez to zmienia się jej miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 sierpnia 2019 r., III CO 96/19). Okoliczności te nie zostały w niniejszej sprawie jednoznacznie ustalone. Oznacza to, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. należało ocenić jako co najmniej przedwczesne. Z tych względów Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. (Ł.W.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI