III CO 27/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-01-25
SNRodzinneprawo rodzinneŚrednianajwyższy
separacjasąd najwyższywłaściwość sądupostępowanie nieprocesowekodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego w sprawie o zniesienie separacji, wskazując na niedopuszczalność stosowania art. 45 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek o oznaczenie sądu właściwego w sprawie o zniesienie separacji, zainicjowanej przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, stwierdzając, że przepis art. 45 k.p.c. dotyczący oznaczenia sądu właściwego nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym, jakim jest sprawa o zniesienie separacji. Wskazano, że właściwość rzeczową w takich sprawach określają przepisy szczególne, a w przypadku trudności z ustaleniem sądu właściwego, zastosowanie znajduje art. 508 § 2 k.p.c. dotyczący wyznaczenia innego sądu przez sąd przełożony.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając sprawę z wniosku R. S. z udziałem K. S. o zniesienie separacji, rozpatrzył wystąpienie Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczące oznaczenia sądu właściwego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 45 § 1 k.p.c., odmówił oznaczenia sądu właściwego. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że przepis art. 45 k.p.c. nie znajduje zastosowania w postępowaniu nieprocesowym, do którego zalicza się sprawa o zniesienie separacji. Zgodnie z art. 567¹ k.p.c., w sprawach o zniesienie separacji właściwe rzeczowo są sądy okręgowe, a właściwość miejscową określa się na podstawie miejsca zamieszkania lub pobytu małżonków. W przypadku braku wspólnego miejsca zamieszkania lub pobytu, a także braku miejsca zamieszkania lub pobytu wnioskodawcy w Polsce, właściwość określa się na podstawie art. 508 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji, gdy sąd właściwy nie może rozpoznać sprawy z powodu przeszkody lub gdy wymagają tego względy celowości, sąd przełożony (Sąd Apelacyjny w Warszawie) może wyznaczyć inny sąd do rozpoznania sprawy zgodnie z art. 508 § 2 k.p.c. Przywołano również postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2015 r., III CO 45/15, potwierdzające niedopuszczalność stosowania art. 45 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 45 k.p.c. dotyczy spraw, w których właściwość sądu nie jest określona przepisami szczególnymi, podczas gdy postępowanie o zniesienie separacji jest uregulowane przepisami szczególnymi (art. 567¹ k.p.c. i art. 508 k.p.c.), co wyłącza stosowanie art. 45 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa oznaczenia sądu właściwego

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznawnioskodawca
K. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 567 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 508 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 508 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 357 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność stosowania art. 45 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniach nieprocesowych, w tym w sprawach o zniesienie separacji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o zniesienie separacji i innych postępowań nieprocesowych, gdzie właściwość sądu jest uregulowana przepisami szczególnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy art. 45 k.p.c. nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o zniesienie separacji.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 27/24
POSTANOWIENIE
25 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
na posiedzeniu niejawnym 25 stycznia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku R. S.
‎
z udziałem K. S.
‎
o zniesienie separacji,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Warszawie
‎
postanowieniem z 3 stycznia 2024 r., VI Ns 61/23,
‎
o oznaczenie sądu właściwego,
odmawia oznaczenia sądu właściwego na podstawie
‎
art. 45 § 1 k.p.c.
(E.C.)
UZASADNIENIE
(sporządzone w trybie art. 357 § 5 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 391
‎
§ 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.)
Przepis art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2015 r., III CO 45/15)
Zgodnie z art. 567¹ k.p.c. w sprawach o zniesienie separacji właściwe rzeczowo są sądy okręgowe, a miejscowo właściwym jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne zamieszkanie, a w braku takiej podstawy – sąd miejsca ich wspólnego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania ani pobytu, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego
‎
z małżonków, zgodnie z art. 508 § 1-3 k.p.c. Zatem właściwym stosownie do art. 508 § 1 zdanie drugie k.p.c. jest sąd dla miasta st. Warszawy, jeśli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania, względnie wspólnego pobytu w Polsce (art. 567¹ k.p.c.) i wnioskodawca nie ma miejsca zamieszkania albo miejsca pobytu
‎
w Polsce (art. 508 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). Jednak zgodnie z art. 508 § 2 k.p.c. w wypadku gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony (w tym wypadku Sąd Apelacyjny w Warszawie) wyznaczy inny sąd do rozpoznania sprawy.
(E.C.)
(r.g.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI