III CO 252/22

Sąd Najwyższy2022-04-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoSąd NajwyższySąd ApelacyjnyKodeks postępowania cywilnegok.p.c.kompetencja sąduwspólnota mieszkaniowa

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego do rozpoznania temu sądowi, uznając, że nie zaszła przesłanka do rozpoznania wniosku przez Sąd Najwyższy.

Powódka złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] argumentując to m.in. wcześniejszym orzekaniem w podobnych sprawach, pomijaniem wniosków dowodowych oraz kontrowersjami wokół sposobu powoływania sędziów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 52 § 1 k.p.c. i własne orzecznictwo, uznał, że kompetencja do rozpoznania wniosku przysługuje sądowi, w którym sprawa się toczy, a Sąd Najwyższy jest właściwy tylko w przypadku braku dostatecznej liczby sędziów w sądzie niższej instancji. Ponieważ taka sytuacja nie miała miejsca, Sąd Najwyższy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Powódka W. H. złożyła pismem z dnia 26 stycznia 2022 r. wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w [...], wskazując szereg powodów, takich jak wcześniejsze orzekanie w sprawach dotyczących uchylenia uchwał wspólnoty mieszkaniowej, pomijanie jej wniosków dowodowych, bliskie związki zawodowe między sędziami oraz sposób powołania niektórych z nich na stanowisko sędziego. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 52 § 1 k.p.c., który stanowi, że o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie braku wystarczającej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. Sąd Najwyższy wskazał, że jego kompetencja do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego zaktualizowałaby się jedynie w sytuacji, gdyby Sąd Apelacyjny nie był w stanie wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów. Ponadto, Sąd Najwyższy przywołał ukształtowany w swoim orzecznictwie pogląd, że wniosek o wyłączenie sędziego, który nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania sprawy, jest niedopuszczalny. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie zaszła przesłanka pozwalająca na przyjęcie jego właściwości do rozpoznania złożonych wniosków i postanowił przekazać wniosek o wyłączenie sędziów do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w [...].

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sądu apelacyjnego tylko w sytuacji, gdy sąd ten nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie braku wystarczającej liczby sędziów – sąd nad nim przełożony. Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi, ale jego kompetencja aktualizuje się tylko w sytuacji braku możliwości orzekania przez sąd niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku

Strony

NazwaTypRola
W. H.osoba_fizycznapowódka
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w G.innepozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sąd właściwy do rozstrzygania o wyłączeniu sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przesłanek wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 52 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oświadczenia sędziego w przedmiocie wyłączenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego tylko w sytuacji braku możliwości orzekania przez sąd niższej instancji. Wniosek o wyłączenie sędziego, który nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania sprawy, jest niedopuszczalny.

Odrzucone argumenty

Argumenty powódki dotyczące wcześniejszego orzekania, pomijania wniosków dowodowych, związków zawodowych oraz sposobu powoływania sędziów.

Godne uwagi sformułowania

Przyjmuje się, że sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi jest Sąd Najwyższy. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Sądu Najwyższego w sprawach o wyłączenie sędziego oraz dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego, który nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy zajmuje się wnioskiem o wyłączenie sędziego? Kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CO 252/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stefańska
w sprawie z powództwa W. H.
‎
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej […] w G.
‎
o uchylenie, stwierdzenie nieważności lub ustalenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 kwietnia 2022 r.,
‎
wniosku powódki o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w […]:
[…]
od rozpoznania sprawy o sygn. akt V ACa […],
przekazuje wniosek o wyłączenie sędziów z 26 stycznia 2022 r. do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […].
UZASADNIENIE
Pismem z 26 stycznia 2022 r. powódka wniosła o wyłączenie imiennie wskazanych we wniosku sędziów Sądu Apelacyjnego w
[…]
, na podstawie art. 49 k.p.c. Wnioskodawczyni argumentowała, że za wyłączeniem poszczególnych sędziów przemawiają takie okoliczności jak wcześniejsze orzekanie w Sądzie Okręgowym w G., wcześniejsze orzekanie w sprawach o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej, pomijanie wniosków dowodowych powódki, bliskie związki zawodowe pomiędzy sędziami Sądu Apelacyjnego w
[…]
, a także fakt powołania niektórych z nich na stanowisko sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego powinien rozstrzygać sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie niemożności wydania przez ten sąd postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. Przyjmuje się, że sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi jest Sąd Najwyższy. Oznacza to, że kompetencja Sądu Najwyższego do rozpoznania żądań, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.c., zaktualizowałaby się w niniejszej sprawie, gdyby Sąd Apelacyjny w
[…]
nie mógł wydać stosownego postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów mogących orzekać w przedmiocie wniosków.
W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c., przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek (uchwała Sądu Najwyższego - 7 sędziów - z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19). W konsekwencji należy przyjąć, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka pozwalająca na przyjęcie, iż Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania złożonych w sprawie wniosków o wyłączenie sędziego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI