Orzeczenie · 2026-04-09

III CO 244/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-09
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościSąd Najwyższyk.p.c.postępowanie nieprocesowe

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, działając na podstawie art. 44¹ k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten wynikał z faktu, że Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, po stwierdzeniu swojej niewłaściwości miejscowej, przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli, który uznał się za właściwy ze względu na siedzibę pozwanego banku. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że przepis art. 44¹ k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnego prawa do sądu i powinien być stosowany ze szczególną powściągliwością. Sąd Najwyższy uznał, że sama okoliczność przekazania sprawy przez sąd niższej instancji nie jest wystarczającą przesłanką do dalszego przekazania, o ile nie ma dowodów na to, że rozpoznanie sprawy przez sąd, któremu została ona przekazana, naruszy dobro wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że art. 44¹ k.p.c. nie służy do kontroli prawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy przez sądy niższych instancji, gdyż na takie postanowienia przysługuje zażalenie stronom.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do sądu równorzędnego, a także zasady wykładni przepisów wyjątkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji do Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okoliczność, że sąd niższej instancji przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama okoliczność przekazania sprawy przez sąd niższej instancji nie stanowi podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy, jeśli nie ma przesłanek do przyjęcia, że ucierpi na tym dobro wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis o przekazaniu sprawy ma charakter wyjątkowy i powinien być stosowany ze szczególną powściągliwością. Stwierdził, że przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji nie wpływa negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości w sposób uzasadniający dalsze przekazanie przez Sąd Najwyższy. Ponadto, wskazano, że przepis ten nie służy do kontroli prawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy przez sądy niższych instancji.

Czy Sąd Najwyższy na podstawie art. 44¹ k.p.c. może kontrolować prawidłowość postanowienia o przekazaniu sprawy przez sąd niższej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 44¹ § 1 k.p.c. nie może być traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie przez Sąd Najwyższy z inicjatywy sądu, któremu sprawa została przekazana, prawidłowości postanowienia o przekazaniu sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że na postanowienie o przekazaniu sprawy przysługuje zażalenie stronom do sądu drugiej instancji zgodnie z art. 394 § 1 pkt 4 k.p.c., co oznacza, że nie jest to kwestia podlegająca kontroli Sądu Najwyższego w trybie art. 44¹ k.p.c. na wniosek sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), stąd powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie o przekazaniu sprawy przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji, ale tylko stronom.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjnie chronione prawo obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przyjęcia, że na skutek rozpoznania sprawy przez Sąd, któremu sprawa została przekazana, ucierpi dobro wymiaru sprawiedliwości. • Art. 44¹ § 1 k.p.c. nie może być traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie przez Sąd Najwyższy z inicjatywy sądu, któremu sprawa została przekazana, prawidłowości postanowienia o przekazaniu sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością • nie może być traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie [...] prawidłowości postanowienia o przekazaniu sprawy

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do sądu równorzędnego, a także zasady wykładni przepisów wyjątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i przekazaniem sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia przekazania sprawy? Kluczowa interpretacja przepisów o właściwości sądu.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst