III CO 244/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do innego sądu, uznając, że samo przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, powołując się na wcześniejsze postanowienie o przekazaniu sprawy przez Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że okoliczność przekazania sprawy przez sąd niższej instancji nie stanowi podstawy do dalszego przekazania, gdyż nie ma przesłanek do przyjęcia, że ucierpi na tym dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, działając na podstawie art. 44¹ k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten wynikał z faktu, że Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, po stwierdzeniu swojej niewłaściwości miejscowej, przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli, który uznał się za właściwy ze względu na siedzibę pozwanego banku. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że przepis art. 44¹ k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnego prawa do sądu i powinien być stosowany ze szczególną powściągliwością. Sąd Najwyższy uznał, że sama okoliczność przekazania sprawy przez sąd niższej instancji nie jest wystarczającą przesłanką do dalszego przekazania, o ile nie ma dowodów na to, że rozpoznanie sprawy przez sąd, któremu została ona przekazana, naruszy dobro wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że art. 44¹ k.p.c. nie służy do kontroli prawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy przez sądy niższych instancji, gdyż na takie postanowienia przysługuje zażalenie stronom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność przekazania sprawy przez sąd niższej instancji nie stanowi podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu przez Sąd Najwyższy, jeśli nie ma przesłanek do przyjęcia, że ucierpi na tym dobro wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis o przekazaniu sprawy ma charakter wyjątkowy i powinien być stosowany ze szczególną powściągliwością. Stwierdził, że przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji nie wpływa negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości w sposób uzasadniający dalsze przekazanie przez Sąd Najwyższy. Ponadto, wskazano, że przepis ten nie służy do kontroli prawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy przez sądy niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), stąd powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Na postanowienie o przekazaniu sprawy przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji, ale tylko stronom.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjnie chronione prawo obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do przyjęcia, że na skutek rozpoznania sprawy przez Sąd, któremu sprawa została przekazana, ucierpi dobro wymiaru sprawiedliwości. Art. 44¹ § 1 k.p.c. nie może być traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie przez Sąd Najwyższy z inicjatywy sądu, któremu sprawa została przekazana, prawidłowości postanowienia o przekazaniu sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością nie może być traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie [...] prawidłowości postanowienia o przekazaniu sprawy
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do sądu równorzędnego, a także zasady wykładni przepisów wyjątkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji do Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i przekazaniem sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia przekazania sprawy? Kluczowa interpretacja przepisów o właściwości sądu.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 244/26 POSTANOWIENIE 9 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na rozprawie 9 kwietnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie postanowieniem z 18 lutego 2026 r., I C 334/26, o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. (M.T.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 lutego 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 1 k.p.c. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym. Sąd Rejonowy wskazał, że mimo złożonego przez powodową spółkę oświadczenia, iż proces przeciwko pozwanemu bankowi o roszczenie wynikające z czynności bankowej powinien być prowadzony przed sądem właściwym dla siedziby powódki, Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu postanowieniem z 27 maja 2025 r. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli w Warszawie jako właściwemu miejscowo z uwagi na siedzibę pozwanego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 1 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Ustawa nie definiuje pojęcia „dobro wymiaru sprawiedliwości”; niewątpliwe jednak należy je intepretować w kontekście wartości istotnych dla systemu wymiaru sprawiedliwości z punktu widzenia jego zadań i celów oraz cech, jakimi powinien się charakteryzować, do których należy, między innymi, sprawne, bezstronne i skuteczne zapewnianie obywatelom ochrony prawnej, w tym rozwiązywanie powstałych między nimi sporów. Artykuł 44 1 k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), stąd powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością (zob. postanowienie SN z 3 marca 2023 r., III CO 85/23). Okoliczność, że Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda postanowieniem z 27 maja 2025 r. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli, jako miejscowo właściwemu z uwagi na siedzibę pozwanego, nie stanowi podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym. Nie ma bowiem przesłanek do przyjęcia, że na skutek rozpoznania sprawy przez Sąd, któremu sprawa została przekazana, ucierpi dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie ulega przy tym wątpliwości, że art. 44 1 § 1 k.p.c. nie może być traktowany jako instrument pozwalający na skontrolowanie przez Sąd Najwyższy z inicjatywy sądu, któremu sprawa została przekazana, prawidłowości postanowienia o przekazaniu sprawy. Na takie postanowienie, zgodnie z art. 394 § 1 pkt 4 k.p.c., zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje jedynie stronom (zob. postanowienia SN: z 29 stycznia 2026 r., III CO 1514/25; z 6 marca 2026 r., III CO 162/26; z 6 marca 2026 r., III CO 242/26). Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 44 1 § 1 k.p.c., odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Ewa Stefańska (M.T.) [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI