III CO 243/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa E.K. i B.H. przeciwko Bank AG w W. o zapłatę i ustalenie. Sąd Rejonowy uznał, że nie jest właściwy, ponieważ oddział pozwanego banku nie posiada osobowości prawnej, a powódki powołały się na art. 30 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego. Wskazał, że zgodnie z art. 45 § 1 i 2 k.p.c., wniosek o oznaczenie sądu jest uzasadniony tylko wtedy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu. Sąd Najwyższy potwierdził, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie posiada zdolności prawnej ani sądowej, jednakże podkreślił, że art. 33 k.p.c. dopuszcza wytoczenie powództwa przeciwko przedsiębiorcy przed sądem, w którego okręgu znajduje się jego oddział, jeśli roszczenie pozostaje w związku z działalnością tego oddziału. Sąd Najwyższy uznał, że powódki mogły wytoczyć powództwo przed Sądem Rejonowym, który wystosował wniosek, nawet jeśli błędnie wskazały podstawę właściwości miejscowej. Brak zdolności sądowej oddziału nie wyłącza możliwości zastosowania art. 33 k.p.c. do określenia sądu właściwego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach przeciwko przedsiębiorcom zagranicznym, w tym bankom, gdy powództwo dotyczy działalności ich oddziałów w Polsce, nawet jeśli oddziały te nie posiadają zdolności sądowej.
Dotyczy spraw, w których roszczenie pozostaje w związku z działalnością oddziału.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek sądu o oznaczenie sądu właściwego jest uzasadniony, gdy powództwo zostało wytoczone przeciwko oddziałowi przedsiębiorcy zagranicznego, który nie posiada zdolności sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku zdolności sądowej oddziału przedsiębiorcy, art. 33 k.p.c. pozwala na wytoczenie powództwa przed sądem właściwości jego oddziału, jeśli roszczenie jest z nim związane. Brak zdolności sądowej oddziału nie wyłącza zastosowania tego przepisu do określenia sądu właściwego.
Czy brak zdolności sądowej oddziału przedsiębiorcy zagranicznego wyłącza możliwość zastosowania art. 33 k.p.c. do określenia sądu właściwego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zdolności sądowej oddziału nie wyłącza zastosowania art. 33 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił kwestię podmiotowości prawnej (zdolności sądowej) od kwestii właściwości sądu. Nawet jeśli oddział nie jest samodzielnym podmiotem, przepis art. 33 k.p.c. pozwala na ustalenie właściwości sądu na podstawie lokalizacji oddziału.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.K. | osoba_fizyczna | powódka |
| B.H. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank AG w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o oznaczenie sądu właściwego jest uzasadniony tylko w przypadku, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej według przepisów kodeksu.
k.p.c. art. 33
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o roszczenie majątkowe przeciwko przedsiębiorcy można wytoczyć przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład główny lub oddział, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z działalnością tego zakładu lub oddziału.
Pomocnicze
k.p.c. art. 64 § § 1 i 11
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zdolności sądowej.
k.p.c. art. 30
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa właściwości miejscowej ogólnej, błędnie wskazana przez powódki.
k.p.c. art. 31
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący właściwości miejscowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 33 k.p.c. pozwala na wytoczenie powództwa przed sądem właściwości oddziału przedsiębiorcy, nawet jeśli oddział nie ma zdolności sądowej. • Brak zdolności sądowej oddziału nie wyłącza możliwości ustalenia sądu właściwego na podstawie jego lokalizacji.
Odrzucone argumenty
Oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie posiada zdolności sądowej, co wyłącza właściwość Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
Niewątpliwie część rozważań przedstawiona przez Sąd Rejonowy, tj. w zakresie, w jakim Sąd ten wskazuje, że oddział przedsiębiorcy (w tym przedsiębiorcy zagranicznego) nie posiada podmiotowości prawnej, a co się z tym wiąże – również zdolności sądowej i procesowej, pozostaje trafna. • Istota braku podmiotowości prawnej oddziału nie może być bowiem pojmowana w sposób, który wyłączałby zastosowanie powyżej wskazanego przepisu. • Nie należy bowiem łączyć kwestii podmiotowości prawnej, uzasadniającej możliwość bycia stroną procesu, z oceną właściwości do wytoczenia powództwa.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach przeciwko przedsiębiorcom zagranicznym, w tym bankom, gdy powództwo dotyczy działalności ich oddziałów w Polsce, nawet jeśli oddziały te nie posiadają zdolności sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których roszczenie pozostaje w związku z działalnością oddziału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w kontekście braku podmiotowości prawnej oddziału banku, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Oddział banku bez zdolności sądowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, gdzie wytoczyć powództwo.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.