III CO 241/26

Sąd NajwyższyWarszawa2026-03-06
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sąduk.p.c.dobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższynadużycie prawa procesowego

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że próba przekazania przez sąd niższej instancji była nieuzasadniona i podważała autorytet sądownictwa.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę, gdzie powód nabył wierzytelność i wniósł pozew do sądu właściwego dla swojej siedziby. Po serii przekazań sprawy między sądami, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy odmówił, uznając, że sąd wyznaczony był formalnie właściwy, a próba przekazania sprawy była nieuzasadniona.

Sprawa rozpoczęła się od powództwa C. sp. z o.o. przeciwko Bank S.A. o zapłatę. Powód, nabywając wierzytelność z umowy kredytu, wniósł pozew do Sądu Rejonowego w Częstochowie, powołując się na właściwość z art. 37^2 § 1 k.p.c. Sąd ten przekazał sprawę sądowi właściwemu dla miejsca zamieszkania kredytobiorcy. Po zażaleniu powoda, Sąd Okręgowy w Częstochowie zmienił postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli, uznając powołanie się na art. 37^2 k.p.c. za nadużycie prawa procesowego. Następnie Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44^1 k.p.c., argumentując, że autorytet sądownictwa ucierpi, jeśli sprawa zostanie rozpoznana przez sąd wyznaczony błędnym postanowieniem Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli jest sądem formalnie wyznaczonym na podstawie art. 200 § 1^4 k.p.c., a wystąpienie o przekazanie nie jest środkiem kontroli prawidłowości stosowania tego przepisu. Sąd Najwyższy podkreślił, że autorytet sądownictwa ucierpiał bardziej na skutek próby przekazania sprawy przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli, niż na skutek błędnych postanowień o przekazaniu sprawy przez sądy niższych instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wystąpienie o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^1 k.p.c. nie jest środkiem kontroli prawidłowości stosowania art. 200 § 1^4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd wyznaczony na podstawie art. 200 § 1^4 k.p.c. jest formalnie właściwy do rozpoznania sprawy. Wystąpienie o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^1 k.p.c. służy innym celom i nie jest narzędziem do kwestionowania prawidłowości wyznaczenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmawia przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
C. sp. z o.o. w C.spółkapowód
Bank S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyznaczania sądu przez Sąd Najwyższy lub inny wskazany sąd.

Pomocnicze

k.p.c. art. 37 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy właściwości sądu w sprawach o zapłatę, gdy powód jest przedsiębiorcą.

k.p.c. art. 44 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie jest sądem wyznaczonym prawomocnie na podstawie art. 200 § 1^4 k.p.c. Wystąpienie o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^1 k.p.c. nie jest środkiem kontroli prawidłowości stosowania art. 200 § 1^4 k.p.c. Próba przekazania sprawy przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie mimo braku przeszkód do rozpoczęcia procesu podważa autorytet sądownictwa.

Odrzucone argumenty

Autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd wyznaczony błędnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Częstochowie.

Godne uwagi sformułowania

autorytet sądownictwa znacząco ucierpi wystąpienie, o którym mowa w art. 44^1 k.p.c., nie jest środkiem kontroli prawidłowości stosowania art. 200 § 1^4 k.p.c. autorytet ten ucierpiał na skutek podjętej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie próby przekazania sprawy innemu sądowi mimo braku jakichkolwiek przeszkód do rozpoczęcia procesu.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazywania spraw między sądami (art. 44^1 k.p.c.) oraz wyznaczania sądu (art. 200 § 1^4 k.p.c.), a także kwestia nadużycia prawa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy proceduralne dotyczące właściwości i przekazywania spraw, a także jak oceniają nadużycie prawa procesowego, co jest kluczowe dla praktyków.

Sąd Najwyższy: Próba przekazania sprawy była nieuzasadniona i podważyła autorytet sądownictwa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 241/26
POSTANOWIENIE
6 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
na posiedzeniu niejawnym 6 marca 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa C. sp. z o.o. w C.
‎
przeciwko Bank S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie
‎
postanowieniem z 17 lutego 2026 r., I C 354/26,
‎
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Powodowy przedsiębiorca nabył od kredytobiorcy wierzytelność wynikającą z czynności bankowej (umowy kredyty) i powołując się na art. 37
2
§ 1 k.p.c. wniósł pozew przeciwko bankowi do Sądu Rejonowego w Częstochowie jako właściwego dla siedziby powoda. Sąd ten przekazał sprawę sądowi właściwemu dla miejsca zamieszkania kredytobiorcy. Na skutek zażalenia powoda Sąd Okręgowy w Częstochowie zmienił postanowienie o przekazaniu sprawy i przekazał ją
Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Woli w Warszawie
jako właściwemu dla siedziby pozwanego banku, ponieważ powołanie się powoda na właściwość z art. 37
2
k.p.c. było nadużyciem prawa procesowego.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 44
1
k.p.c.), ponieważ autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd wyznaczony błędnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Częstochowie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Dobro sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli jakieś istotne względy przemawiają za nierozpoznaniem sprawy przez sąd właściwy. Przy tym przez sąd właściwy w tej regule należy rozumieć zarówno sąd właściwy materialnie, czyli sąd, do którego powód wniósł pozew i właściwy na podstawie przepisów o właściwości miejscowej, jak i sąd właściwy formalnie, czyli skutecznie wyznaczony w jednym z trybów wyznaczania sądu (art. 44
1
, 44
2
, 45 i 200 § 1
4
k.p.c.), niezależnie od prawidłowości tego wyznaczenia. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie jest sądem wyznaczonym prawomocnie na podstawie art. 200 § 1
4
k.p.c. i w swoim wystąpieniu Sąd ten nie wskazał żadnych względów przemawiających przeciwko rozpoznaniu sprawy przez siebie. Podniósł jedynie nieprawidłowe przekazanie mu sprawy przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Jednak wystąpienie, o którym mowa w art. 44
1
k.p.c., nie jest środkiem kontroli prawidłowości stosowania art. 200 § 1
4
k.p.c.
Autorytet sądownictwa rzeczywiście mógł ucierpieć na skutek wydania nieprawidłowych postanowień o przekazaniu sprawy kolejno przez Sąd Rejonowy w Częstochowie i Sąd Okręgowy w Częstochowie. Przede wszystkim jednak autorytet ten ucierpiał na skutek podjętej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie próby przekazania sprawy innemu sądowi mimo braku jakichkolwiek przeszkód do rozpoczęcia procesu.
Dariusz Pawłyszcze
‎
(G.G.)
[SOP]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI