III CO 240/26
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do innego sądu, uznając, że argumenty Sądu Rejonowego nie uzasadniają takiej zmiany ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zapłatę do innego sądu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Warszawy, mimo że powódka dochodziła roszczenia wynikającego z czynności bankowej. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że przytoczone okoliczności nie uzasadniają zmiany właściwości sądu w oparciu o art. 44¹ k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli o przekazanie sprawy o zapłatę do innego sądu równorzędnego, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła roszczenia C. spółki z o.o. przeciwko Bankowi S.A., wniesionego pierwotnie do Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda. Sąd poznański uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli, mimo że powódka wskazywała na właściwość sądu poznańskiego ze względu na art. 37^2 k.p.c. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli argumentował, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako prawo do rzetelnego procesu przed właściwym sądem, zostało naruszone. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 44^1 k.p.c. (odpowiednik art. 37 k.p.k.), stwierdził, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia zmianę właściwości sądu jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy istnieje zagrożenie dla postrzegania sądu jako bezstronnego organu. Sąd Najwyższy uznał, że przytoczone przez Sąd Rejonowy okoliczności nie spełniają tej przesłanki i odmówił przekazania sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przytoczone okoliczności nie implikują zaistnienia przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 44¹ k.p.c., uzasadniającej przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dobro wymiaru sprawiedliwości, jako podstawa do zmiany właściwości sądu, dotyczy wyjątkowych sytuacji, w których zagrożone jest postrzeganie sądu jako bezstronnego organu. Nie może służyć do korygowania błędów proceduralnych, chyba że dotyczy sądu, co do którego istnieje obawa braku bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten odpowiada regulacji znanej w kodeksie postępowania karnego (art. 37) i pozwala na przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Uzasadnia zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni ani do korygowania ewentualnych nieprawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy innemu sądowi, chyba że przekazanie nastąpiło sądowi, odnośnie do którego zachodzi obawa postrzegania go jako organu bezstronnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 37²
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wskazany przez Sąd Rejonowy jako podstawa wyboru sądu przez powoda dochodzącego roszczenia wynikającego z czynności bankowej.
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Analogiczny przepis do art. 44¹ k.p.c., na gruncie którego Sąd Najwyższy wyjaśnił pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości”.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1
Przepis wprowadzający art. 44¹ k.p.c. z dniem 7 listopada 2019 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argument Sądu Najwyższego, że przepis art. 44¹ k.p.c. ma charakter wyjątkowy i nie służy do korygowania błędów proceduralnych.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli, że dobro wymiaru sprawiedliwości zostało naruszone przez wadliwe postanowienie o przekazaniu sprawy, co uzasadnia zmianę właściwości sądu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni nie może służyć do korygowania ewentualnych nieprawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy innemu sądowi
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki \"dobra wymiaru sprawiedliwości\" jako podstawy do przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 44¹ k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i nie stanowi ogólnej wykładni przepisów o właściwości sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest właściwość sądu i dobro wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników procesualistów. Jednakże, brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy może zmienić sąd prowadzący sprawę? Wyjaśniamy "dobro wymiaru sprawiedliwości".”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CO 240/26 POSTANOWIENIE 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 11 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie postanowieniem z 18 lutego 2026 r., I C 433/26, o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 lutego 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W pisemnych motywach Sąd Rejonowy wskazał m.in., że sprawa o zapłatę z powództwa C. sp. z o.o. w P. - jako nabywcy wierzytelności od kredytobiorcy - przeciwko Bank S.A. w W. została wniesiona do Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, w którego obszarze właściwości miejscowej znajduje się siedziba strony powodowej, która zresztą w pozwie wprost odwołała się do art. 37 2 k.p.c., podnosząc, iż dochodzone roszczenie wynika z czynności bankowej. Tymczasem Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Woli w Warszawie jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. W ocenie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, art. 37 2 k.p.c. nie ogranicza prawa powoda dochodzącego roszczenia wynikającego z czynności bankowej do wyboru sądu według jego miejsca zamieszkania lub siedziby powoda w zależności od przysługującego mu statusu podmiotowego, a w konsekwencji wskutek rozpoznania sprawy przez sąd, związany wadliwym postanowieniem o jej przekazaniu, ucierpi „dobro wymiaru sprawiedliwości” rozumiane jako realizacja konstytucyjnego i konwencyjnego prawa strony do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy przez właściwy sąd. Postanowienie Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o przekazaniu sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Woli w Warszawie nie zostało zaskarżone przez strony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprowadzony z dniem 7 listopada 2019 r. przepis art. 44¹ k.p.c. (art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy, Dz. U. poz. 1469 ze zm.) swoim celem i funkcją odpowiada regulacji znanej w kodeksie postępowania karnego (art. 37). Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego wskazano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości. Na gruncie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż przez pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości” należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (zob. postanowienia z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18, nie publ., z dnia 25 lutego 2003 r., V KO 3/03, nie publ.), a także sytuację, w której mogą wystąpić okoliczności wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (por. postanowienia z dnia 13 lutego 1982 r., IV KO 9/82, OSNKW 1982, nr 6, poz. 33, z dnia 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06,). Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia więc zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni. Regulacja zawarta w tym przepisie nie może służyć do korygowania ewentualnych nieprawidłowości postanowień o przekazaniu sprawy innemu sądowi, chyba że przekazanie nastąpiło sądowi, odnośnie do którego zachodzi obawa postrzegania go jako organu bezstronnego. W związku z powyższym przytoczone przez Sąd Rejonowy okoliczności nie implikują zaistnienia przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 44¹ k.p.c., uzasadniającej przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Władysław Pawlak [PG] [SOP]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę