III CO 1568/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego w Zielonej Górze o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej zainicjowanej przez A.A. przeciwko F.A. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, wskazując, że tryb art. 45 k.p.c. jest uzasadniony dopiero w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Okręgowy nie przedstawił jednak wystarczających okoliczności uzasadniających taki stan rzeczy. W szczególności, sąd niższej instancji pominął analizę informacji o pobycie powódki w Polsce oraz nie doprecyzował, czy podany przez nią adres w Z. jest miejscem zamieszkania, czy tylko korespondencyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że kryteria właściwości miejscowej w sprawach o rozwód obejmują ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, miejsce zamieszkania pozwanego, a w ostateczności miejsce zamieszkania powoda. Dopiero brak możliwości ustalenia tych przesłanek, np. gdy strony nie mają miejsca zamieszkania ani zwykłego pobytu w Polsce, uzasadniałby wniosek o oznaczenie sądu. W niniejszej sprawie sąd okręgowy przedwcześnie uznał, że nie można ustalić właściwości miejscowej, nie analizując wnikliwie podanych przez strony informacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, stosowanie art. 41 i 45 k.p.c., analiza miejsca zamieszkania stron w kontekście jurysdykcji.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku jasności co do właściwości miejscowej, wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód na podstawie art. 45 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy dopiero w razie uznania, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.
Uzasadnienie
Tryb art. 45 k.p.c. jest subsydiarny wobec art. 41 k.p.c. Sąd występujący o oznaczenie sądu musi wykazać, że nie można ustalić właściwości na podstawie kryteriów wskazanych w art. 41 k.p.c., co wymaga analizy miejsca zamieszkania stron, ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania, miejsca zamieszkania pozwanego i powoda.
Jakie są kryteria ustalenia właściwości miejscowej sądu w sprawach o rozwód zgodnie z art. 41 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kryteriami są: 1) ostatnie miejsce zamieszkania małżonków w okręgu tego samego sądu, jeżeli przynajmniej jedno z małżonków ma nadal w okręgu tego sądu miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu; 2) wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej; 3) jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.
Uzasadnienie
Przepis art. 41 k.p.c. określa trzy kolejno stosowane kryteria ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód, co pozwala na ustalenie właściwego sądu w większości przypadków.
Czy sąd niższej instancji prawidłowo ocenił brak możliwości ustalenia właściwości miejscowej w sprawie rozwodowej, opierając się na niejasnych informacjach o miejscu zamieszkania stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd niższej instancji przedwcześnie uznał, że nie można ustalić właściwości miejscowej, nie analizując wnikliwie podanych przez strony informacji i nie doprecyzowując kluczowych kwestii.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy pominął analizę informacji o pobycie powódki w Polsce, nie doprecyzował statusu podanego adresu i nie przeanalizował okoliczności wskazujących na centrum życiowe stron, co czyniło jego wniosek o oznaczenie sądu przedwczesnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.A. | osoba_fizyczna | powódka |
| F.A. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Tryb oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy jest subsydiarny i uzasadniony tylko wtedy, gdy nie można ustalić właściwości na podstawie art. 41 k.p.c.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Określa kryteria właściwości miejscowej w sprawach o rozwód: ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania pozwanego, miejsce zamieszkania powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Dotyczy miejsca zamieszkania osoby fizycznej, istotne dla ustalenia jurysdykcji w przypadku braku miejsca zamieszkania w Polsce.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie zbadał wystarczająco przesłanek z art. 41 k.p.c. • Nie można było przedwcześnie stwierdzić braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej. • Należy doprecyzować miejsce zamieszkania powódki i centrum życiowe stron.
Godne uwagi sformułowania
Oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania powództwa o rozwód, w trybie art. 45 k.p.c., będzie uzasadnione dopiero w razie uznania, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. • Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego • Kryteriami wyznaczającymi właściwość miejscową sądu w sprawach ze stosunku małżeństwa, zgodnie z obecnym brzmieniem art. 41 k.p.c., są w pierwszej kolejności ostatnie miejsce zamieszkania małżonków w okręgu tego samego sądu...
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, stosowanie art. 41 i 45 k.p.c., analiza miejsca zamieszkania stron w kontekście jurysdykcji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jasności co do właściwości miejscowej, wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy proceduralnych aspektów ustalania właściwości sądu w sprawach rozwodowych, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy decyduje, gdzie rozwiedziecie się? Kluczowe zasady właściwości miejscowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.