III CO 1378/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do innego sądu, uznając, że nadmierne obciążenie sądu i problemy organizacyjne nie stanowią wystarczającej podstawy do zastosowania art. 44¹ § 1 k.p.c.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości, nadmierne obciążenie sprawami (w tym ok. 7000 spraw o sankcję kredytu darmowego) oraz brak warunków techniczno-organizacyjnych. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame z dobrem sądu czy sprawnością postępowania, a przesłanki muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, postanowieniem z 4 listopada 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczyny wskazał nadmierne obciążenie sądu sprawami, w tym około 7000 analogicznych spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego, oraz brak warunków techniczno-organizacyjnych uniemożliwiających sprawne rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, przypomniał, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. stanowi wyjątek i powinien być interpretowany ściśle. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame z dobrem sądu, sprawnością postępowania czy interesami stron, lecz wymaga uniwersalnego rozumienia, uwzględniającego długofalowe konsekwencje. Istotne ryzyko dla autorytetu sądownictwa musi być oparte na przesłankach obiektywnych i/lub subiektywnych, ale nie może być hipotetyczne. Sąd Najwyższy stwierdził, że nadmierne obciążenie sądu i problemy organizacyjne nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza gdy nie ma realnego zagrożenia dla bezstronności sądu. W związku z tym, orzeczono o odmowie przekazania sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nadmierne obciążenie sądu sprawami i problemy organizacyjne same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. powinien być interpretowany ściśle, a dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame z dobrem sądu czy sprawnością postępowania. Przesłanki do przekazania sprawy muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a nie być jedynie hipotetyczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle. Dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem sądu rozpoznającego konkretną sprawę (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego. Podstawa do zastosowania tego przepisu zachodzi wówczas, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu władzy sądowniczej znaczenie mają przesłanki obiektywne (np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie) oraz przesłanki subiektywne (np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie). Okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 37
Kodeks postępowania cywilnego
Nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż powód nie był stroną czynności bankowej, z której wywodzone jest roszczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadmierne obciążenie sądu i problemy organizacyjne nie są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c. Przesłanki do przekazania sprawy muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy argumentował, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy z uwagi na nadmierne obciążenie sądu, dużą liczbę podobnych spraw (sankcja kredytu darmowego) oraz brak warunków techniczno-organizacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem sądu rozpoznającego konkretną sprawę (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego żaden z elementów nie dominuje nad pozostałymi żadne z tych okoliczności nie mogą mieć ujemnego wpływu na swobodę orzekania lub bezstronność sądu właściwego Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna
Skład orzekający
Adam Doliwa
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przesłanek przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście obciążenia sądu i problemów organizacyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej podstawy prawnej (art. 44¹ k.p.c.) i wymaga oceny konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przesłanek przekazania sprawy i ograniczeń stosowania art. 44¹ k.p.c., co ma znaczenie praktyczne w kontekście dużej liczby spraw, np. o sankcję kredytu darmowego.
“Sąd Najwyższy: Nadmierne obciążenie sądu to nie powód do ucieczki od sprawy.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CO 1378/25 POSTANOWIENIE 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 3 grudnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie postanowieniem z 4 listopada 2025 r., II C 3426/25, o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 listopada 2025 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie na podstawie art. 44 1 § k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu Sąd występujący wyjaśnił, że jest nadmiernie obciążony sprawami ze względu na właściwość miejscową, co uniemożliwia rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wskazał, że problemem jest także gigantyczny wzrost spraw związanych ze skorzystaniem z sankcji kredytu darmowego, bowiem powód skierował ok. 7000 analogicznych spraw, które oczekują na przekazanie do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie. Ponadto Sąd nie ma warunków techniczno-organizacyjnych umożliwiających sprawne rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 1 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. postanowienia SN: z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością (zob. np. postanowienia SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09; z 24 lutego 2020 r., II PO 5/20). Uzasadniana podstawa zastosowania art. 44 1 § 1 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpi znacząco w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu władzy sądowniczej znaczenie mają przesłanki obiektywne (np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie) oraz przesłanki subiektywne (np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie). Z tym, że same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 44 1 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 9 czerwca 2025 r., III CO 655/25). W związku z tym okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w danym sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. postanowienie SN z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem sądu rozpoznającego konkretną sprawę (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego. Wszystkie te elementy stanowią części składowe tej wartości, niemniej jednak przy stosowaniu art. 44 1 § 1 k.p.c. trzeba mieć na uwadze, że żaden z elementów nie dominuje nad pozostałymi. Wprawdzie wymiar sprawiedliwości istnieje po to, aby rozstrzygać indywidualne spory o prawo i tym samym zabezpieczać interesy prawne stron (uczestników) postępowań, jednak dobro wymiaru sprawiedliwości trzeba każdorazowo rozumieć uniwersalnie, mając na względzie nie tylko konkretną sprawę, ale też długofalowe konsekwencje wynikające z decyzji o zastosowaniu art. 44 1 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 7 lipca 2020 r., IV CO 153/20). Podstawa do zastosowania tego przepisu zachodzi bowiem wtedy, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu sądownictwa znaczenie mają przesłanki obiektywne, np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie, oraz przesłanki subiektywne, np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie (zob. postanowienie SN z 26 października 2023 r., III CO 536/23). Przenosząc powyższe rozważania na realia procedowanej sprawy należy w pierwszym rzędzie zauważyć, że trafnie pozwany w odpowiedzi na pozew podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej, wobec wytoczenia powództwa przed Sądem Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu. Pozwany słusznie wskazał, że powód manipuluje właściwością miejscową sądu przez zmianę siedziby, co stanowi nadużycie prawa procesowego. Podkreślił, iż powód już czterokrotnie zmieniał siedzibę, kierując się przychylnością orzeczeń przeciwko bankowi. Słusznie także wskazuje, iż powód nie był stroną czynności bankowej, z której wywodzone jest roszczenie dochodzone pozwem, stąd art. 37 k.p.c. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z urzędu ustalił, iż pod wskazanym adresem siedziby powoda znajduje się jedynie wirtualne biuro. Dobro wymiaru sprawiedliwości, na które powołuje się Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie nie może być utożsamiane z nadmiernym obciążeniem sądu i rozpoznaniem sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także wskazanie na brak zapewnienia warunków techniczno-organizacyjnych nie stanowi podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o art. 44 1 k.p.c. Wskazane okoliczności nie mogą mieć ujemnego wpływu na swobodę orzekania lub bezstronność sądu właściwego. Podkreślić należy, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. postanowienie SN z 15 września 2025 r., III CO 968/25). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zatem podstaw do uznania, że zachodzi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w związku z czym orzeczono jak w sentencji. (P.H.) [SOP]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę