Orzeczenie · 2025-12-03

III CO 1378/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-03
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościobciążenie sądusankcja kredytu darmowegokpcwłaściwość sądu

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, postanowieniem z 4 listopada 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczyny wskazał nadmierne obciążenie sądu sprawami, w tym około 7000 analogicznych spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego, oraz brak warunków techniczno-organizacyjnych uniemożliwiających sprawne rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, przypomniał, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. stanowi wyjątek i powinien być interpretowany ściśle. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame z dobrem sądu, sprawnością postępowania czy interesami stron, lecz wymaga uniwersalnego rozumienia, uwzględniającego długofalowe konsekwencje. Istotne ryzyko dla autorytetu sądownictwa musi być oparte na przesłankach obiektywnych i/lub subiektywnych, ale nie może być hipotetyczne. Sąd Najwyższy stwierdził, że nadmierne obciążenie sądu i problemy organizacyjne nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza gdy nie ma realnego zagrożenia dla bezstronności sądu. W związku z tym, orzeczono o odmowie przekazania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretację przesłanek przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście obciążenia sądu i problemów organizacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej podstawy prawnej (art. 44¹ k.p.c.) i wymaga oceny konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy nadmierne obciążenie sądu sprawami, problemy organizacyjne oraz duża liczba podobnych spraw mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nadmierne obciążenie sądu sprawami i problemy organizacyjne same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. powinien być interpretowany ściśle, a dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame z dobrem sądu czy sprawnością postępowania. Przesłanki do przekazania sprawy muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a nie być jedynie hipotetyczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle. Dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem sądu rozpoznającego konkretną sprawę (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego. Podstawa do zastosowania tego przepisu zachodzi wówczas, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu władzy sądowniczej znaczenie mają przesłanki obiektywne (np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie) oraz przesłanki subiektywne (np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie). Okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 37

Kodeks postępowania cywilnego

Nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż powód nie był stroną czynności bankowej, z której wywodzone jest roszczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadmierne obciążenie sądu i problemy organizacyjne nie są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c. • Przesłanki do przekazania sprawy muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy argumentował, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy z uwagi na nadmierne obciążenie sądu, dużą liczbę podobnych spraw (sankcja kredytu darmowego) oraz brak warunków techniczno-organizacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem sądu rozpoznającego konkretną sprawę (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego • żaden z elementów nie dominuje nad pozostałymi • żadne z tych okoliczności nie mogą mieć ujemnego wpływu na swobodę orzekania lub bezstronność sądu właściwego • Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna

Skład orzekający

Adam Doliwa

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację przesłanek przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście obciążenia sądu i problemów organizacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej podstawy prawnej (art. 44¹ k.p.c.) i wymaga oceny konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przesłanek przekazania sprawy i ograniczeń stosowania art. 44¹ k.p.c., co ma znaczenie praktyczne w kontekście dużej liczby spraw, np. o sankcję kredytu darmowego.

Sąd Najwyższy: Nadmierne obciążenie sądu to nie powód do ucieczki od sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst