Orzeczenie · 2024-03-18

III CO 129/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-03-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnyprocedura cywilnakpcbezstronnośćrozpoznanie sprawy

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, powołując się na art. 52 § 1 in fine k.p.c., przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa C.T. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuraturze Rejonowej w P., wskazując, że wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożyli żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy. Wcześniej Sąd Najwyższy postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., III CO 407/22, przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku żądania wyłączenia złożone przez sędziów tegoż Sądu, uznając, że nie została zrealizowana przesłanka niemożliwości orzekania przez wszystkich sędziów, ponieważ niedopuszczalne było żądanie wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku nie zastosował się w pełni do tych wskazówek. Po zwrocie akt, zarządzeniem z 10 października 2022 r. nakazano wylosowanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku powoda o wyłączenia sprawozdawcy w niniejszej sprawie – SSA D. M.. Wylosowany sędzia SA P. B. złożył żądanie wyłączenia go od rozpoznania sprawy w całości, a nie jedynie wyłączenia od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSA D. M.. Żądanie w szerszym zakresie było niedopuszczalne, gdyż SSA P. B. nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy jako całości. Kolejne losowania również nie wyłoniły prawidłowego składu, a sędziowie składali żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie byli do niej wyznaczeni. Ostatnim sędzią, który złożył żądanie wyłączenia był SSA F. S., który również zażądał wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie został wyznaczony do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że żądanie SSA F. S. jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim odnosiło się do żądania wyłączenia jego bezpośredniego poprzednika, tj. SSA A. F.. W tym zakresie Sąd Najwyższy ocenił je merytorycznie, uznając, że nie zachodzą podstawy wyłączenia. W pozostałym zakresie żądanie SSA F. S. było niedopuszczalne. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił żądanie SSA F. S. w zakresie wyłączenia go od rozpoznania żądania SSA A. F., w pozostałym zakresie pozostawił żądanie SSA F. S. w aktach sprawy bez dalszych czynności, a pozostałe wnioski powoda i żądania sędziów wyłączenia od rozpoznania sprawy przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście sytuacji, gdy sędziowie składają żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy, do której nie zostali jeszcze wyznaczeni.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie problemem jest dopuszczalność samego żądania wyłączenia, a nie merytoryczne podstawy wyłączenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy żądanie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy jest dopuszczalne, jeśli sędzia nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania tej sprawy w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w całości jest niedopuszczalne, jeśli sędzia nie został do tej sprawy wyznaczony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że żądanie wyłączenia sędziego może dotyczyć jedynie sytuacji, gdy sędzia został faktycznie wyznaczony do rozpoznania sprawy lub jej części. Składanie żądań wyłączenia przez sędziów, którzy nie zostali przydzieleni do konkretnej sprawy, jest niedopuszczalne i stanowi próbę obejścia przepisów proceduralnych.

Jak należy postąpić z żądaniami wyłączenia sędziów, które zostały złożone w sposób niedopuszczalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niedopuszczalne żądania wyłączenia pozostawia się w aktach sprawy bez dalszych czynności, a pozostałe, dopuszczalne żądania przekazuje się do rozpoznania sądowi właściwemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił dopuszczalny zakres żądania wyłączenia od niedopuszczalnego. W części, w której żądanie było niedopuszczalne, zostało ono pozostawione bez dalszych czynności. W pozostałym zakresie, gdzie żądania mogły być rozpoznane przez innych sędziów, zostały one przekazane do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie i przekazanie żądań wyłączenia sędziów

Strony

NazwaTypRola
C.T.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prokuratura Rejonowa w P.organ_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 52 § § 1 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przedstawienia sprawy Sądowi Najwyższemu w przypadku niemożności orzekania przez wszystkich sędziów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 53¹ § § 2 w zw. z § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do pozostawienia żądania wyłączenia bez dalszych czynności.

k.p.c. art. 200 § § 1 pkt 4 w zw. z § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania sprawy sądowi właściwemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie wyłączenia sędziego jest niedopuszczalne, jeśli sędzia nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy w całości. • Sędziowie składający żądania wyłączenia nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy jako całości, a jedynie do rozpoznania wniosków o wyłączenie innych sędziów.

Odrzucone argumenty

Wszystkie żądania wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku są dopuszczalne i powinny być rozpoznane.

Godne uwagi sformułowania

nie została zrealizowana przesłanka w postaci niemożliwości orzekania przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego • niedopuszczalność żądania wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy • Żądanie w szerszym zakresie było niedopuszczalne, gdyż SSA P. B. nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy jako całości

Skład orzekający

Marcin Krajewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście sytuacji, gdy sędziowie składają żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy, do której nie zostali jeszcze wyznaczeni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie problemem jest dopuszczalność samego żądania wyłączenia, a nie merytoryczne podstawy wyłączenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje zawiłości proceduralne i potencjalne nadużycia w procesie wyłączania sędziów, co może być ciekawe dla prawników procesualistów.

Sędziowie masowo wyłączają się od spraw? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest to dopuszczalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst