III CO 129/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię dopuszczalności żądań wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, uznając część z nich za niedopuszczalne z powodu braku wyznaczenia sędziów do rozpoznania sprawy.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powodu żądań wyłączenia wszystkich sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy, analizując poprzednie postanowienie, stwierdził, że sądy niższej instancji nie zastosowały się do wskazówek. Wskazał, że żądania wyłączenia były składane przez sędziów, którzy nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy w całości, co czyniło je niedopuszczalnymi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił część żądań, w pozostałym zakresie pozostawił je bez dalszych czynności, a część przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, powołując się na art. 52 § 1 in fine k.p.c., przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa C.T. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuraturze Rejonowej w P., wskazując, że wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożyli żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy. Wcześniej Sąd Najwyższy postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., III CO 407/22, przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku żądania wyłączenia złożone przez sędziów tegoż Sądu, uznając, że nie została zrealizowana przesłanka niemożliwości orzekania przez wszystkich sędziów, ponieważ niedopuszczalne było żądanie wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku nie zastosował się w pełni do tych wskazówek. Po zwrocie akt, zarządzeniem z 10 października 2022 r. nakazano wylosowanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku powoda o wyłączenia sprawozdawcy w niniejszej sprawie – SSA D. M.. Wylosowany sędzia SA P. B. złożył żądanie wyłączenia go od rozpoznania sprawy w całości, a nie jedynie wyłączenia od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSA D. M.. Żądanie w szerszym zakresie było niedopuszczalne, gdyż SSA P. B. nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy jako całości. Kolejne losowania również nie wyłoniły prawidłowego składu, a sędziowie składali żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie byli do niej wyznaczeni. Ostatnim sędzią, który złożył żądanie wyłączenia był SSA F. S., który również zażądał wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie został wyznaczony do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że żądanie SSA F. S. jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim odnosiło się do żądania wyłączenia jego bezpośredniego poprzednika, tj. SSA A. F.. W tym zakresie Sąd Najwyższy ocenił je merytorycznie, uznając, że nie zachodzą podstawy wyłączenia. W pozostałym zakresie żądanie SSA F. S. było niedopuszczalne. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił żądanie SSA F. S. w zakresie wyłączenia go od rozpoznania żądania SSA A. F., w pozostałym zakresie pozostawił żądanie SSA F. S. w aktach sprawy bez dalszych czynności, a pozostałe wnioski powoda i żądania sędziów wyłączenia od rozpoznania sprawy przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w całości jest niedopuszczalne, jeśli sędzia nie został do tej sprawy wyznaczony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że żądanie wyłączenia sędziego może dotyczyć jedynie sytuacji, gdy sędzia został faktycznie wyznaczony do rozpoznania sprawy lub jej części. Składanie żądań wyłączenia przez sędziów, którzy nie zostali przydzieleni do konkretnej sprawy, jest niedopuszczalne i stanowi próbę obejścia przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie i przekazanie żądań wyłączenia sędziów
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C.T. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prokuratura Rejonowa w P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 52 § § 1 in fine
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przedstawienia sprawy Sądowi Najwyższemu w przypadku niemożności orzekania przez wszystkich sędziów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 53¹ § § 2 w zw. z § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pozostawienia żądania wyłączenia bez dalszych czynności.
k.p.c. art. 200 § § 1 pkt 4 w zw. z § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy sądowi właściwemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie wyłączenia sędziego jest niedopuszczalne, jeśli sędzia nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy w całości. Sędziowie składający żądania wyłączenia nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy jako całości, a jedynie do rozpoznania wniosków o wyłączenie innych sędziów.
Odrzucone argumenty
Wszystkie żądania wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku są dopuszczalne i powinny być rozpoznane.
Godne uwagi sformułowania
nie została zrealizowana przesłanka w postaci niemożliwości orzekania przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego niedopuszczalność żądania wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy Żądanie w szerszym zakresie było niedopuszczalne, gdyż SSA P. B. nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy jako całości
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście sytuacji, gdy sędziowie składają żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy, do której nie zostali jeszcze wyznaczeni."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie problemem jest dopuszczalność samego żądania wyłączenia, a nie merytoryczne podstawy wyłączenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje zawiłości proceduralne i potencjalne nadużycia w procesie wyłączania sędziów, co może być ciekawe dla prawników procesualistów.
“Sędziowie masowo wyłączają się od spraw? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest to dopuszczalne.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CO 129/24 POSTANOWIENIE 18 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C.T. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w P. o ustalenie, na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z 18 stycznia 2024 r., I ACa 234/20, celem rozpoznania wniosków i żądań wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku od rozpoznania sprawy, 1. oddala żądanie SSA F. S. w zakresie wyłączenia go od rozpoznania żądania SSA A. F. wyłączenie od rozpoznania sprawy, 2. w pozostałym zakresie żądanie SSA F. S. pozostawia w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności, 3. pozostałe wnioski powoda i żądania sędziów wyłączenia od rozpoznania sprawy przekazuje do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Gdańsku, powołując się na art. 52 § 1 in fine k.p.c., przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa C.T. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuraturze Rejonowej w P., wskazując, że wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożyli żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy. Uprzednio postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., III CO 407/22, Sąd Najwyższy przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku żądania wyłączenia złożone przez sędziów tegoż Sądu. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy uznał, że nie została zrealizowana przesłanka w postaci niemożliwości orzekania przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego. Wniosek ten wynikał z przyjęcia niedopuszczalności żądania wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy, natomiast sędziowie składali wnioski, mimo że sprawa nie została im przydzielona do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sad Apelacyjny w Gdańsku nie zastosował się w pełni do wskazówek wynikających ze wskazanego postanowienia Sądu Najwyższego. Po zwrocie akt, zarządzeniem z 10 października 2022 r. (k. 560) nakazano wylosowanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku powoda o wyłączenia sprawozdawcy w niniejszej sprawie – SSA D. M., co było prawidłowym wykonaniem tego postanowienia. Wylosowany sędzia SA P. B. złożył jednak żądanie wyłączenia go od rozpoznania sprawy w całości, a nie jedynie wyłączenia od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSA D. M.. Żądanie w szerszym zakresie było niedopuszczalne, gdyż SSA P. B. nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy jako całości, a w składzie orzekającym pozostawała wyłącznie SSA D. M.. Żądanie SSA P. B. mogło odnosić się jedynie do wyłączenia go od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSA D. M. i w takim zakresie do rozpoznania żądania SSA P. B. powinien być wylosowany kolejny sędzia. Zgodnie z zarządzeniem z 7 listopada 2022 r. (k. 563) kolejne losowanie miało jednak wyłonić sędziego do rozpoznania żądań SSA D. M. i SSA P. B. oraz do rozpoznania sprawy. Zarządzenia tego nie można uznać za prawidłowe, gdyż wobec nierozpoznania żądań wyłączenia sędzią właściwym do rozpoznania sprawy w całości była nadal SSA D. M., a sędzią właściwym do rozpoznania żądania/wniosku o wyłączenie SSA D. M. był SSA P. B. i losowanie nowego składu w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Wskazany schemat postępowania powtarzał się, a kolejni sędziowie składali żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie byli wyznaczeni do jej rozpoznania. Ostatnim sędzią, który złożył żądanie wyłączenia był SSA F. S., który również zażądał wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie został wyznaczony do jej rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że żądanie SSA F. S. jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim odnosiło się do żądania wyłączenia jego bezpośredniego poprzednika, tj. SSA A. F.. W tym zakresie Sąd Najwyższy ocenił je merytorycznie, uznając, że nie zachodzą podstawy wyłączenia. Trudno sobie wyobrazić, by okoliczność, że SSA F. S. zna osobiście SSA T. K., pozwanej przez powoda w innej sprawie, mogła w jakikolwiek sposób wpływać na bezstronność SSA F. S. przy orzekaniu co do wyłączenia SSA A. F., który zresztą też nie został wyznaczony do orzekania o prawach powoda, a jedynie o żądaniu wyłączenia poprzedzającego go sędziego. Z tego powodu orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. W pozostałym zakresie żądanie SSA F. S. było niedopuszczalne, gdyż nie sposób uznać, aby skutecznie przydzielono mu do rozpoznania sprawę jako całość (sprawozdawcą pozostaje w niej nadal SSA D. M., co do której wniosek o wyłączenie nie został rozpoznany) ani wnioski o wyłączenie poprzednich sędziów. W tej mierze Sąd Najwyższy przyjął, że właściwe jest pozostawienie wniosku o wyłączenie bez żadnych dalszych czynności, o czym orzekł w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 53 1 § 2 w zw. z art. 53 1 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam . Mając na uwadze treść punktów 1 i 2 postanowienia, nie można uznać, że pozostałe żądania wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku nie mogą zostać rozpoznane przez innych sędziów tego Sądu, zwłaszcza jeżeli zważyć, że dopuszczalny zakres tych wniosków jest w rzeczywistości węższy niż wynikałoby to z ich sformułowania. W związku z tym żądania te należało na podstawie art. 200 § 1 4 w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazać Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku jako sądowi właściwemu, o czym orzeczono w punkcie 3 postanowienia. (E.M.) (r.g.)
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę