III CO 126/19

Sąd Najwyższy2020-07-27
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższytrybunał konstytucyjnyart. 45 kpcrozwódjurysdykcjapytanie prawnezawieszenie postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu, oczekując na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją.

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o rozwód, w której strony zamieszkują za granicą, a Sąd Okręgowy zwrócił się o oznaczenie właściwego sądu. Zawieszenie nastąpiło w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącym zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP, co ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o oznaczenie sądu w sprawie rozwodowej, gdzie obie strony zamieszkują poza granicami Polski, postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą zawieszenia był fakt skierowania przez Sąd Najwyższy pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt IV CO 50/19) w przedmiocie zgodności art. 45 k.p.c. z przepisami Konstytucji RP. Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności art. 45 k.p.c. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (w zakresie wykluczenia stwierdzenia niewłaściwości sądu po oznaczeniu przez SN sądu) oraz z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 i art. 7 Konstytucji RP (w zakresie braku kryteriów oznaczenia sądu) ma kluczowe znaczenie dla dalszego biegu niniejszej sprawy. Podkreślono, że prawo do sądu wymaga uzyskania czytelnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, co uzasadnia potrzebę wyjaśnienia wątpliwości konstytucyjnych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Konieczność rozstrzygnięcia tej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przedstawił pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP w kontekście braku możliwości stwierdzenia niewłaściwości sądu po oznaczeniu przez SN sądu właściwego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
G. P.osoba_fizycznapowód
M. P.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 177 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 398¹ i nast. (skarga kasacyjna). Nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą, a zatem również postępowania na podstawie art. 45 k.p.c.

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy. Wątpliwości konstytucyjne dotyczące jego zgodności z Konstytucją RP.

Pomocnicze

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 176 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Powinien być interpretowany ściśle; wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed SN niż zainicjowane skargą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zawieszenia postępowania ze względu na przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 k.p.c. w kontekście zgodności z Konstytucją RP oraz zasady prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jurysdykcji krajowej stron i potrzeby oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego zgodności z Konstytucją, co jest istotne dla każdego obywatela i prawnika. Pokazuje złożoność jurysdykcji w sprawach międzynarodowych.

Czy polskie prawo daje nam dostęp do sądu? Sąd Najwyższy pyta Trybunał Konstytucyjny!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III CO 126/19
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
w sprawie z powództwa G. P.
‎
przeciwko M. P.
‎
o rozwód,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 27 lipca 2020 r.,
‎
wniosku o oznaczenie sądu,
zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 3
1
k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 398
21
k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV Co 50/19.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w T. pismem z 18 listopada 2019 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. celem oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. W sprawie głównej - o rozwód - zarówno powód, jak i pozwana, zamieszkują poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym podlega zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 3
1
w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 398
21
k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO (...).
Konieczność zawieszenia postępowania wynika z faktu, iż od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. ze wskazanymi w pytaniu prawnym normami konstytucyjnymi, zależy również rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, skoro pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO (...) dotyczy przepisu, który został wskazany przez Sąd Okręgowy w T. jako znajdujący zastosowanie również w tej sprawie.
Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim:
1.
wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,
2.
nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP.
Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 398
1
i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Art. 398
12
k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji, niezależnie od wykładni powyższego przepisu w postępowaniach wywołanych skargą kasacyjną, wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą, a zatem również postępowania na podstawie art. 45 k.p.c.
Należy również zaznaczyć, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007, poz. 53). Mając na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne celowe w niniejszej sprawie jest wskazanie motywów zawieszenia postępowania przez Sąd Najwyższy.
Z tych względów, na podstawie
art. 177 § 1 pkt 3
1
w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 398
21
k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę