III CO 1251/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku z powodu niewłaściwej formy wniosku o wyłączenie sędziów oraz braku podstaw do jego uwzględnienia.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyłączenie sędziów w sprawie o zapłatę, wskazując na trudności w skompletowaniu składu orzekającego z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego jednego z sędziów. Sąd Najwyższy zwrócił akta, uznając, że wniosek został złożony w niewłaściwej formie (zarządzenie zamiast postanowienia) i że istniała możliwość utworzenia składu orzekającego w sądzie apelacyjnym.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą wniosku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o wyłączenie sędziów w postępowaniu o zapłatę. Sąd Apelacyjny, działając na podstawie zarządzenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego, argumentując niemożność wylosowania składu orzekającego z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego jednego z sędziów. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek został złożony w niewłaściwej formie, ponieważ powinien mieć postać postanowienia, a nie zarządzenia, zgodnie z art. 354 k.p.c. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet gdyby forma była właściwa, wniosek nie zasługiwałby na uwzględnienie, gdyż na dzień wydania postanowienia istniała możliwość utworzenia składu orzekającego w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku, gdyż nie wszyscy sędziowie złożyli oświadczenia o żądaniu ich wyłączenia. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na potencjalne nadużywanie przepisów o wyłączeniu sędziów przez strony w celu manipulowania składami sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziów powinien być złożony w formie postanowienia, a nie zarządzenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 354 k.p.c., jeżeli kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie. Wniosek o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy żądań wyłączenia sędziów powinien zatem przybrać formę postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot akt sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Sąd Rejonowy w (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 52 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
in fine
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
wydane na gruncie art. 44 § 1 k.p.c., które pozostają jednak aktualne również na gruncie art. 52 § 1 in fine k.p.c.
k.p.c. art. 49 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek Sądu Apelacyjnego nie został złożony we właściwej formie (zarządzenie zamiast postanowienia). Istniała możliwość utworzenia składu orzekającego w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku.
Godne uwagi sformułowania
praktyka składania przez sędziów żądań na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. w okolicznościach, jak w niniejszej sprawie (...) może skutkować koniecznością weryfikacji, czy działania podejmowane przez stronę postępowania (...) nie stanowią instrumentu, za pomocą którego strona może mieć na celu manipulowanie składami sądu groziłoby paraliżem wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja formalnych wymogów wniosku o wyłączenie sędziów kierowanego do Sądu Najwyższego oraz potencjalne nadużywanie procedury wyłączenia sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wyłączenia sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi w postępowaniu sądowym i porusza problematykę potencjalnych nadużyć procedury wyłączenia sędziów, co jest interesujące dla prawników procesualistów.
“Sąd Najwyższy przypomina: wniosek o wyłączenie sędziego to nie przelewki! Kluczowa forma i potencjalne nadużycia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 1251/24 POSTANOWIENIE 15 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 15 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C. B. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Rejonowemu w (…) o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku zarządzenia z 8 października 2024 r., I ACz 79/23, o wyłączenie sędziów, zwraca akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku. [M. O.] UZASADNIENIE Zarządzeniem z 8 października 2024 r. wydanym przez Zastępcę Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przedstawiono Sądowi Najwyższemu akta sprawy toczącej się pod sygn. I ACz 79/23 wskazując, że nie ma obecnie możliwości wylosowania składu orzekającego do rozpoznania żądań wyłączenia sędziów spośród sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. W zarządzeniu wskazano również, że sędzia XY przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, które było już wielokrotnie przedłużane i nie jest obecnie znana pewna data jego powrotu do obowiązków służbowych. Jednocześnie ma zachodzić dużo prawdopodobieństwo kolejnego przedłużenia zwolnienia lekarskiego tego sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Akta sprawy przekazane Sądowi Najwyższemu przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku podlegały zwrotowi. Wniosek Sądu Apelacyjnego, którego podstawę prawną stanowi art. 52 § 1 in fine k.p.c., nie został bowiem złożony we właściwej formie. Zgodnie z art. 354 k.p.c. jeżeli kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie. Z wnioskiem o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy żądań wyłączenia sędziów Sąd wnioskujący powinien zatem wystąpić w formie postanowienia (postanowienia SN: z 27 kwietnia 2021 r., II CO 66/21; z 28 października 2021 r., IV CO 182/21, wydane na gruncie art. 44 1 § 1 k.p.c., które pozostają jednak aktualne również na gruncie art. 52 § 1 in fine k.p.c.). Forma zarządzenia wydanego przez Zastępcę Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku nie jest zatem formą właściwą, co uzasadniało zwrot akt Sądowi wnioskującemu. Niezależnie od powyższego wniosek Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i tak nie zasługiwałby na uwzględnienie. Na dzień wydania niniejszego postanowienia nie wszyscy sędziowie orzekający w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku złożyli oświadczenia zawierające żądanie ich wyłączenia. Takich oświadczeń nie złożyli sędziowie delegowani: XY(1) oraz XY(2). Na dzień 15 listopada 2024 r. było zatem możliwe utworzenie w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku składu celem rozpoznania oświadczeń sędziów tego Sądu zawierających wnioski o ich wyłączenie. Jedynie na marginesie Sąd Najwyższy wskazuje, że praktyka składania przez sędziów żądań na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. w okolicznościach, jak w niniejszej sprawie (pozwanie przez stronę postępowania sędziów orzekających w sądzie, który ma podjąć określoną czynnością procesową), może skutkować koniecznością weryfikacji, czy działania podejmowane przez stronę postępowania, takie jak np. wnoszenie pozwów przeciwko sędziom, nie stanowią instrumentu, za pomocą którego strona może mieć na celu manipulowanie składami sądu, mimo braku rzeczywistych okoliczności uzasadniających zarzut braku bezstronności (przy przyjęciu szerokiej interpretacji wynikającej z kryteriów wynikających z orzecznictwa sądów oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – zob. np. postanowienia SN: z 12 maja 2022 r., III CO 401/22; z 16 maja 2023 r., III CO 320/23; z 29 maja 2024 r., III CO 544/24), oraz czy przepisy odnoszące się do właściwości i normujące wyłączenie sędziów nie są przez strony wykorzystywane jako narzędzia swoistego „wybierania” składu sądu bądź do zmiany sądu właściwego, co w sytuacjach skrajnych może prowadzić wręcz do wyłączenia możliwości osądzenia sprawy przez jakiegokolwiek sędziego w jakimkolwiek sądzie, co groziłoby paraliżem wymiaru sprawiedliwości. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia. [M. O.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI