III CO 124/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej wyłączenia komornika i sędziów innemu sądowi, uznając, że obawy o bezstronność sądu rejonowego nie są wystarczająco realne.
Sąd Rejonowy we Włodawie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia komornika i sędziów innemu sądowi, powołując się na fakt, że wierzycielka w postępowaniu egzekucyjnym jest zwierzchnikiem sędziów tego sądu i utrzymuje z nimi koleżeńskie relacje. Sąd Najwyższy, analizując sprawę na podstawie art. 44¹ k.p.c., odmówił przekazania, stwierdzając, że przytoczone motywy nie uzasadniają obaw o brak bezstronności w stopniu wymaganym przez prawo.
Sąd Rejonowy we Włodawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia komornika sądowego oraz wyłączenia sędziów tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku wskazano art. 44¹ k.p.c., a powodem obaw miały być relacje między wierzycielami w postępowaniu egzekucyjnym a sędziami Sądu Rejonowego we Włodawie. Wierzycielka jest bowiem zwierzchnikiem sędziów orzekających w tym sądzie i utrzymuje z niektórymi z nich koleżeńskie stosunki. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i powinna być interpretowana ściśle. Sąd Najwyższy uznał, że przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy, dotyczące relacji koleżeńskich i zwierzchnictwa służbowego, nie stwarzają realnego zagrożenia dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości ani nie podważają społecznego postrzegania sądu jako organu bezstronnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przytoczone okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obawy o brak bezstronności muszą być realne, a nie hipotetyczne. Koleżeńskie relacje i zwierzchnictwo służbowe, bez dodatkowych dowodów na stronniczość, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, gdyż nie podważają one w sposób oczywisty społecznego postrzegania sądu jako bezstronnego organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K., M. Sp. z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| A. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. W. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| P. W. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i powinna być interpretowana w sposób ścisły. Do przekazania może dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyby godziło w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego.
Pomocnicze
Ustawa nowelizująca Kodeks postępowania cywilnego art. 9 § ust. 2
Przepis art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed dniem jego wejścia w życie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego okoliczności muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości obawa musi być realna, a nie hipotetyczna
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ k.p.c., w szczególności wymogu realności obaw o bezstronność sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziów i komornika, gdzie powodem są relacje osobiste i służbowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jakie kryteria musi spełnić sąd, aby uzasadnić przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na obawy o bezstronność, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy sąd musi ustąpić? Sąd Najwyższy o granicach przekazania sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 124/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K., M. Sp. z o.o., z udziałem A. W. o wyłączenie komornika sądowego i wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego we Włodawie, na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy we Włodawie postanowieniem z 3 lutego 2023 r., sygn. akt I Co 277/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy we Włodawie złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym - na podstawie art. 44 1 k.p.c. - sprawy z wniosku U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K.., M. Sp. z o.o., P. W. i D. W. z udziałem A. W. o wyłączenie komornika sądowego i wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego we Włodawie. W uzasadnieniu wskazał, że w jednym z postępowań egzekucyjnych przeciwko A. W. (w sprawie Km 93/2) wierzycielami pozostają D. W. – obecnie Wiceprezes Sądu Okręgowego w L., a wcześniej - Prezes Sądu Rejonowego w W. oraz jej małżonek P. W., w przeszłości - kurator sądowy Sądu Rejonowego w W. Sąd wskazał ponadto, że wierzycielka jest obecnie zwierzchnikiem sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym we Włodawie, a z niektórymi z nich dotychczas utrzymuje koleżeńskie relacje, podobnie jak wierzyciel P. W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). Przepis ten wszedł w życie w dniu 7 listopada 2019 r. Ma jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ., i z 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.). Należy podkreślić, że rozwiązanie przewidziane w art. 44 1 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W konsekwencji art. 44 1 k.p.c. powinien być interpretowany w sposób ścisły. Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż godziłoby w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.). Przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy, nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd równorzędny. Nie uzasadnia istnienia takiej obawy okoliczność, że wierzycielka w postępowaniu egzekucyjnym jest obecnie zwierzchnikiem sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym oraz że z niektórymi z nich dotychczas utrzymuje koleżeńskie relacje. Należy zdecydowanie podkreślić, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt V CO 1/20, nie publ.). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 44 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI