III CO 124/23

Sąd NajwyższyWarszawa2023-02-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegowyłączenie komornikabezstronność sądudobro wymiaru sprawiedliwościSąd NajwyższySąd Rejonowypostępowanie egzekucyjne

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej wyłączenia komornika i sędziów innemu sądowi, uznając, że obawy o bezstronność sądu rejonowego nie są wystarczająco realne.

Sąd Rejonowy we Włodawie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia komornika i sędziów innemu sądowi, powołując się na fakt, że wierzycielka w postępowaniu egzekucyjnym jest zwierzchnikiem sędziów tego sądu i utrzymuje z nimi koleżeńskie relacje. Sąd Najwyższy, analizując sprawę na podstawie art. 44¹ k.p.c., odmówił przekazania, stwierdzając, że przytoczone motywy nie uzasadniają obaw o brak bezstronności w stopniu wymaganym przez prawo.

Sąd Rejonowy we Włodawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia komornika sądowego oraz wyłączenia sędziów tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku wskazano art. 44¹ k.p.c., a powodem obaw miały być relacje między wierzycielami w postępowaniu egzekucyjnym a sędziami Sądu Rejonowego we Włodawie. Wierzycielka jest bowiem zwierzchnikiem sędziów orzekających w tym sądzie i utrzymuje z niektórymi z nich koleżeńskie stosunki. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i powinna być interpretowana ściśle. Sąd Najwyższy uznał, że przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy, dotyczące relacji koleżeńskich i zwierzchnictwa służbowego, nie stwarzają realnego zagrożenia dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości ani nie podważają społecznego postrzegania sądu jako organu bezstronnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przytoczone okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obawy o brak bezstronności muszą być realne, a nie hipotetyczne. Koleżeńskie relacje i zwierzchnictwo służbowe, bez dodatkowych dowodów na stronniczość, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, gdyż nie podważają one w sposób oczywisty społecznego postrzegania sądu jako bezstronnego organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
U. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K., M. Sp. z o.o.spółkawnioskodawca
A. W.osoba_fizycznauczestnik
D. W.osoba_fizycznawierzyciel
P. W.osoba_fizycznawierzyciel

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 44¹

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i powinna być interpretowana w sposób ścisły. Do przekazania może dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyby godziło w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego.

Pomocnicze

Ustawa nowelizująca Kodeks postępowania cywilnego art. 9 § ust. 2

Przepis art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed dniem jego wejścia w życie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego okoliczności muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości obawa musi być realna, a nie hipotetyczna

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44¹ k.p.c., w szczególności wymogu realności obaw o bezstronność sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziów i komornika, gdzie powodem są relacje osobiste i służbowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jakie kryteria musi spełnić sąd, aby uzasadnić przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na obawy o bezstronność, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy sąd musi ustąpić? Sąd Najwyższy o granicach przekazania sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 124/23
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z wniosku U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego
Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K., M. Sp. z o.o.,
‎
z udziałem A. W.
‎
o wyłączenie komornika sądowego
i wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego we Włodawie,
‎
na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy we Włodawie
‎
postanowieniem z 3 lutego 2023 r., sygn. akt I Co 277/22,
‎
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy we Włodawie złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym - na podstawie art. 44
1
k.p.c. - sprawy z wniosku U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K.., M. Sp. z o.o., P. W.  i D. W. z udziałem A. W. o wyłączenie komornika sądowego i wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego we Włodawie.
W uzasadnieniu wskazał, że w jednym z postępowań egzekucyjnych przeciwko A. W.  (w sprawie Km 93/2) wierzycielami pozostają D. W. – obecnie Wiceprezes Sądu Okręgowego w L., a wcześniej - Prezes Sądu Rejonowego w W. oraz jej małżonek P. W.,  w przeszłości - kurator sądowy Sądu Rejonowego w W. Sąd wskazał ponadto, że wierzycielka jest obecnie zwierzchnikiem sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym we Włodawie, a z niektórymi z nich dotychczas utrzymuje koleżeńskie relacje, podobnie jak wierzyciel P. W.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
1
k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). Przepis ten wszedł w życie w dniu 7 listopada 2019 r. Ma jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej,  zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ., i z 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.).
Należy podkreślić, że    rozwiązanie przewidziane w art. 44
1
k.p.c. stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W konsekwencji art. 44
1
k.p.c. powinien być interpretowany w sposób ścisły. Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości,  gdyż godziłoby w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.).
Przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy, nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd równorzędny. Nie uzasadnia istnienia takiej obawy okoliczność, że wierzycielka w postępowaniu egzekucyjnym jest obecnie zwierzchnikiem sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym oraz że z niektórymi z nich dotychczas utrzymuje koleżeńskie relacje. Należy zdecydowanie podkreślić, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt V CO 1/20, nie publ.).
Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 44
1
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI