III CO 1168/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-10-23
SNRodzinneustalenie kontaktówŚrednianajwyższy
kontakty z dzieckiemjurysdykcjawłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościpostępowanie cywilneSąd NajwyższySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o przekazanie sprawy o ustalenie kontaktów do innego sądu, uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie przedstawił wniosek uczestnika J.1 B.1 o przekazanie sprawy o ustalenie kontaktów do Sądu Rejonowego w Lubaniu, argumentując to długim czasem rozpoznawania spraw w Warszawie i krótszym w Lubaniu, a także przeprowadzką uczestnika i dziecka do Lubania. Sąd Rejonowy nie przychylił się jednak do wniosku. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i wymaga przekonujących okoliczności faktycznych przemawiających za dobrem wymiaru sprawiedliwości, a także musi pochodzić od sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy o ustalenie kontaktów do sądu równorzędnego. Wniosek został zainicjowany przez uczestnika J.1 B.1, który argumentował, że sprawa toczy się w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie od wielu lat, podczas gdy w Sądzie Rejonowym w Lubaniu sprawy rodzinne są rozpoznawane szybciej. Podkreślił również, że wyprowadził się z Warszawy do Lubania wraz z małoletnim synem, który tam uczęszcza do szkoły, a jego praca również znajduje się w Lubaniu, co czyni udział w czynnościach procesowych w Warszawie znacznym utrudnieniem. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, ze względu na wielowątkowość i zaawansowany charakter sprawy, nie przyłączył się do wniosku. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, powołując się na art. 44¹ k.p.c., który stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej i wymaga interpretacji ścisłej. Podkreślono, że przekazanie sprawy może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a okoliczności faktyczne muszą jednoznacznie świadczyć o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zaznaczył, że o przekazanie sprawy może wystąpić jedynie sąd właściwy do jej rozpoznania, który musi dostrzec przekonujące okoliczności przemawiające za przekazaniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i wymaga przekonujących okoliczności faktycznych przemawiających za dobrem wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, o przekazanie sprawy może wystąpić jedynie sąd właściwy do jej rozpoznania, który musi dostrzec takie okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
U. B.osoba_fizycznawnioskodawca
J. B.osoba_fizycznawnioskodawca
J.1 B.1osoba_fizycznauczestnik
Rzecznik Praw Dzieckaorgan_państwowyudział

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i nie może być interpretowana w sposób rozszerzający. Chodzi o okoliczności faktyczne odnoszące się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O przekazanie sprawy może wystąpić jedynie sąd właściwy do rozpoznania sprawy, który musi dostrzec przekonujące okoliczności, w świetle których pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Długi czas rozpoznawania spraw w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie. Krótsze terminy rozpoznawania spraw rodzinnych w Sądzie Rejonowym w Lubaniu. Przeprowadzka uczestnika i małoletniego syna do Lubania. Uczestnictwo małoletniego w szkole w Lubaniu. Stacjonarna praca uczestnika w Lubaniu. Brak spraw zawodowych i prywatnych uczestnika w Warszawie. Utrudnienia związane z udziałem w czynnościach procesowych w Warszawie dla uczestnika samodzielnie wychowującego syna.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy nie może być ona interpretowana w sposób rozszerzający okoliczności faktyczne odnoszące się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości wystąpienie musi pochodzić od sądu właściwego nie tylko w warstwie formalnej, czego wyrazem jest odpowiednia czynność jurysdykcyjna, lecz także intelektualnej

Skład orzekający

Ewa Stefańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek i procedury przekazania sprawy do sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo nie przychyla się do wniosku strony o przekazanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące przekazywania spraw między sądami, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy sprawa może zmienić sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przekazania postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 1168/24
POSTANOWIENIE
23 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 23 października 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku U. B. i J. B.
‎
z udziałem J.1 B.1 i Rzecznika Praw Dziecka
‎
o ustalenie kontaktów,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie
‎
postanowieniem z 11 września 2024 r., VI Nsm 592/18,
‎
o przekazanie do sądu równorzędnego,
oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 11 września 2024 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie
przedstawił wniosek uczestnika J.1 B.1 z 30 lipca 2024 r. o wystąpienie na podstawie art. 44
1
k.p.c. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lubaniu.
Uczestnik wskazał, że sprawa toczy się w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie od wielu lat, ze względu na natłok spraw rodzinnych rozpoznawanych w tym Sądzie, natomiast w Sądzie Rejonowym w Lubaniu sprawy rodzinne są rozpoznawane w krótkich terminach.
Uczestnik podniósł także, że w maju 2021 r. wraz z małoletnim synem W. wyprowadził się z W. i zamieszkał w L. Małoletni uczęszcza do Szkoły Podstawowej w L.. Uczestnik pracuje stacjonarnie w L., w Miejskim Domu Kultury, nie łączą go z W. żadne sprawy zawodowe czy prywatne. Udział w czynnościach procesowych (przesłuchania, badania, itp.) w W. są dla uczestnika dużym utrudnieniem, gdyż samodzielnie wychowuje syna.
Z uwagi na wielowątkowość i zaawansowany charakter sprawy Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wskazał, że nie przyłącza się do powyższego wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469) wprowadzony został – z dniem 7 listopada 2019 r. – przepis art. 44
1
k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się zgodnie, że instytucja uregulowana w art. 44
1
k.p.c. stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy miejscowo. Z tego względu nie może być ona interpretowana w sposób rozszerzający. Przede wszystkim chodzi o okoliczności faktyczne odnoszące się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienia SN: z 8 lutego 2021 r., III CO 3/21; z 20 maja 2020 r., I CO 21/20).
Niezależnie od powyższego,
art. 44
1
§ 2 k.p.c. wskazuje, że o przekazanie sprawy na podstawie art. 44
1
§ 1 k.p.c. może wystąpić jedynie sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Należy podkreślić, że wystąpienie musi pochodzić od sądu właściwego nie tylko w warstwie formalnej, czego wyrazem jest odpowiednia czynność jurysdykcyjna, lecz także intelektualnej (zob. postanowienie SN z 11 kwietnia 2024 r.
,
III CO 159/24). Sąd bowiem, a nie tylko strona, musi dostrzec w sprawie przekonujące okoliczności, w świetle których pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Tymczasem, Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie nie przychylił się do wniosku uczestnika.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.
r.g.
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI