Orzeczenie · 2024-10-24

III CO 1153/24Odmowa przekazania sprawy wykluczenie sędziego

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-10-24
SNCywilneochrona dóbr osobistychWysokanajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawywyłączenie sędziegowłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościkpc

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę z powództwa I. T. przeciwko grupie pozwanych o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 44¹ k.p.c., ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał to wystąpienie i odmówił przekazania sprawy. Uzasadnił, że w sytuacji, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego z mocy prawa (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.). W takim przypadku właściwy jest tryb określony w art. 48¹ k.p.c., który nakazuje sądowi przełożonemu wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a nie tryb z art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 48¹ k.p.c. ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c. ze względu na węższy zakres zastosowania i automatyzm działania. W związku z tym, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie art. 48¹ k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c., nie oceniając już motywów Sądu Okręgowego dotyczących dobra wymiaru sprawiedliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pierwszeństwa stosowania art. 48¹ k.p.c. nad art. 44¹ k.p.c. w sytuacjach, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, należy zastosować art. 44¹ k.p.c. (przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości) czy art. 48¹ k.p.c. (wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy w przypadku wyłączenia sędziego z mocy prawa)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy zastosować art. 48¹ k.p.c., ponieważ wyłączenie sędziego z mocy prawa (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) ma pierwszeństwo przed ogólnym przepisem o przekazaniu sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 44¹ k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 48¹ k.p.c. ustanawia szczególny tryb właściwości delegowanej, który ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c. ze względu na tożsamość celów, węższy zakres zastosowania i automatyzm działania. W przypadku, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym, zachodzi wyłączenie sędziego z mocy prawa, co uzasadnia wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
I. T.osoba_fizycznapowód
P. S.innepozwany
M. L.innepozwany
P. R.innepozwany
J. T.innepozwany
D. D.innepozwany
C. S.innepozwany
D. Z.innepozwany
F. M.innepozwany
P. D.innepozwany
K. W.innepozwany
P. N.innepozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1-4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy określające przyczyny wyłączenia sędziego z mocy prawa.

k.p.c. art. 48¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy przez sąd przełożony w przypadku wyłączenia sędziego z mocy prawa. Ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Ma zastosowanie, gdy nie zachodzą przesłanki z art. 48¹ k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, co skutkuje wyłączeniem go z mocy prawa. • Art. 48¹ k.p.c. ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c. w przypadku wyłączenia sędziego z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • wyłączenie sędziego ex lege • właściwość delegowana • pierwszeństwo względem trybu przewidzianego w art. 44¹ k.p.c.

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pierwszeństwa stosowania art. 48¹ k.p.c. nad art. 44¹ k.p.c. w sytuacjach, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powód jest sędzią orzekającym w sądzie właściwym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje ciekawy konflikt interesów i proceduralny, gdzie sędzia sam występuje jako strona w sądzie, w którym orzeka, co prowadzi do zastosowania specyficznych przepisów o wyłączeniu i przekazaniu sprawy.

Sędzia jako powód w swoim sądzie – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto rozpozna sprawę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst