III CO 1152/22

Sąd Najwyższy2022-12-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoprzekazanie sprawySąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowyprocedura cywilnabezstronność sąduart. 44^2 k.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił żądania wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku od rozpoznania sprawy dotyczącej zapłaty, wskazując, że tryb przekazania sprawy nie jest rozpoznaniem sprawy.

Sąd Najwyższy rozpatrywał żądania sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy o zapłatę, która została przekazana do tego sądu na podstawie art. 44^2 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił te żądania, stwierdzając, że procedura przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44^2 k.p.c. nie stanowi rozpoznania sprawy, a zatem wnioski o wyłączenie sędziów w tym kontekście są niedopuszczalne.

Sprawa dotyczyła żądań sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy o zapłatę, zainicjowanej przez C.B. przeciwko różnym jednostkom Skarbu Państwa, w tym prokuraturom i sądom. Sprawa została pierwotnie przekazana do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przez Sąd Okręgowy w Słupsku na podstawie art. 44^2 § 1 k.p.c., z uwagi na to, że Skarb Państwa był stroną, a jednostką organizacyjną, z którą wiązało się dochodzone roszczenie, był sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił żądania wyłączenia sędziów. Uzasadnienie opiera się na interpretacji art. 44^2 k.p.c., zgodnie z którym procedura przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest rozpoznaniem sprawy. W związku z tym, wnioski o wyłączenie sędziów w kontekście tej procedury są niedopuszczalne. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności, a tryb z art. 44^2 k.p.c. ma zapobiegać wątpliwościom co do bezstronności sądu w sytuacjach, gdy dochodzone roszczenie wiąże się z jego działalnością.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Procedura przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 44^2 k.p.c. nie stanowi rozpoznania sprawy. W związku z tym, wnioski o wyłączenie sędziów w ramach tej procedury są niedopuszczalne, ponieważ instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie do sądu rozpoznającego sprawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie żądań wyłączenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle, jako strona pozwana)

Strony

NazwaTypRola
C.B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prokuratura Krajowaorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratura Regionalna w Gdańskuorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratura Rejonowa w Słupskuorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratura Okręgowa w Słupskuorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w Słupskuorgan_państwowypozwany
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Gdańskuorgan_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 44^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis reguluje sytuację, gdy stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z którą wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy. W takim przypadku sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

k.p.c. art. 44^2 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeśli jednostka organizacyjna, z którą wiąże się dochodzone roszczenie, jest sądem właściwym do rozpoznania sprawy, przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości sądu przekazującego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący przedstawienia akt sprawy sądowi nad nim przełożonemu w trybie wystąpienia sędziów o wyłączenie.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oświadczeń sędziów o wyłączeniu od rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura przekazania sprawy na podstawie art. 44^2 k.p.c. nie jest rozpoznaniem sprawy. Wnioski o wyłączenie sędziego są niedopuszczalne w kontekście procedury przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Zastosowanie trybu przewidzianego w art. 44^2 k.p.c. nie stanowi rozpoznania sprawy wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy są niedopuszczalne instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ma charakter gwarancyjny dla stron, służąc zapewnieniu bezstronności sądu orzekającego

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44^2 k.p.c. w kontekście dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przekazaniem sprawy z uwagi na powiązanie roszczenia z działalnością sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego i przekazaniem sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CO 1152/22
POSTANOWIENIE
Dnia 8 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
w sprawie z powództwa C.B.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Krajowej, Skarbowi Państwa - Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku, Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w Słupsku, Skarbowi Państwa - Prokuraturze Okręgowej w Słupsku, Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w Słupsku i Skarbowi Państwa - Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 8 grudnia 2022 r.,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku
z żądaniami sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy I ACo 171/22,
odrzuca żądania wyłączenia
Sędziów Sądu Apelacyjnego W.A., P.B., M.B., W.B., K.B., K.C., A.C., G.C., A. D., P.D., B.F., B.G., M.I., D.J., L. J., E.J., T.K., M.K., I.K., A.L., W.Ł., M.M., D.M., A.M., D.M.1, Z.M., L.M., A.M.1, K.N., E.M., M.N., M.P., A.P., B.S., L.R., D.R., H.R., J.R., M.R., A.R., R.R., J.S., K.S., D.S., A.S., S.S., R.T., E.T., M.U., M.W., A.W., D.W., M.Z., del. Sędziego Sądu Okręgowego M.P. oraz del. Sędziego Sądu Rejonowego J.K..
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 17 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa C.B. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Krajowej, Skarbowi Państwa – Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku, Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej w Słupsku, Skarbowi Państwa -Sądowi Okręgowemu w Słupsku, Skarbowi Państwa – Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku w trybie art. 52 § 1 k.p.c., wskazując, że wszyscy sędziowie orzekający w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku złożyli oświadczenia na zasadzie art. 49 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
2
k.p.c., jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy - sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym
, ten zaś zgodnie z dyspozycją pkt  2
z  art. 44
2
k.p.c., jeżeli jest jednostką, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie,
przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości sądu przekazującego
.
W niniejszej sprawie postanowieniem z 18 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Słupsku przedstawił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku w trybie art. 44
2
pkt 1
k.p.c. Ocena w tym zakresie, tj. w świetle art. 44
2
k.p.c., ogranicza się do dokonania odpowiednich ustaleń odnośnie spełnienia obiektywnego kryterium, jakie wyznaczają przesłanki wskazane w powołanym przepisie. Zastosowanie trybu przewidzianego w art. 44
2
k.p.c. nie stanowi rozpoznania sprawy, a tym samym wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy są niedopuszczalne. W konsekwencji Sąd Apelacyjny powinien ocenić istnienie przesłanki przekazania sprawy zgodnie z dyspozycją art. 44
2
k.p.c., nie będąc sądem rozpoznającym sprawę (co zresztą wprost potwierdza brzmienie tego przepisu w pkt 2).
Jedynie na marginesie wypada wskazać, że instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ma charakter gwarancyjny dla stron, służąc zapewnieniu bezstronności sądu orzekającego o prawach i obowiązkach stron. Rozwiązanie przewidziane w art. 44
2
k.p.c. ma zapobiec właśnie powstaniu sytuacji, w której mogłyby powstać jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sądu z uwagi na istnienie związku między dochodzonym roszczeniem a działalnością sądu właściwego.
Z tych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI