III CO 115/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego, stosując analogicznie przepisy dotyczące żądania uzasadnienia zaskarżonych orzeczeń.
Sąd Najwyższy rozpoznał wystąpienie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim dotyczące przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia z 12 sierpnia 2024 r., którym oddalono wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć postanowienie o wyłączeniu sędziego nie jest samodzielnie zaskarżalne, jego uzasadnienie jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o przekazanie sprawy.
Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 92 ustawy o Sądzie Najwyższym, zwrócił akta sprawy Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Lubelskim. Celem tej czynności było sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 12 sierpnia 2024 r., którym Sąd Rejonowy oddalił wniosek sędziego M. J. R. o wyłączenie od rozpoznania sprawy spadkowej. Sąd Najwyższy zaznaczył, że choć przedmiotem rozpoznania nie był środek zaskarżenia, a wystąpienie Sądu Rejonowego na podstawie art. 44¹ k.p.c. o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego, przepisy dotyczące żądania uzasadnienia zaskarżonych orzeczeń (w tym art. 92 ustawy o SN) stosuje się analogicznie. Podkreślono, że postanowienie o wyłączeniu sędziego, jako samodzielnie niezaskarżalne, nie zostało przez Sąd Rejonowy uzasadnione. Jednakże, poznanie motywów tego rozstrzygnięcia jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o przekazanie sprawy, który ma podstawę w art. 44¹ k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sporządzenie uzasadnienia jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o przekazanie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stosuje analogicznie przepisy dotyczące żądania uzasadnienia zaskarżonych orzeczeń (art. 92 ustawy o SN) do sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji występuje z wnioskiem o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c. Nawet jeśli postanowienie o wyłączeniu sędziego nie jest samodzielnie zaskarżalne, jego motywy są kluczowe dla oceny zasadności wniosku o przekazanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot akt sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A.M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E.G. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| K.B. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| J.B. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| M. J. R. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (2)
Główne
u.SN art. 92
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia, jeżeli nie zawiera go zaskarżone orzeczenie. Przepis ten stosuje się analogicznie do wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c.
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący możliwość wystąpienia sądu o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność sporządzenia uzasadnienia postanowienia o wyłączeniu sędziego dla oceny wniosku o przekazanie sprawy.
Godne uwagi sformułowania
bezpośrednią przyczyną wystąpienia z żądaniem mającym podstawę w art. 44¹ k.p.c. było odmówienie uwzględnienia – co do zasady wiążącego – wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie to, jako samodzielnie niezaskarżalne, nie zostało przez Sąd Rejonowy uzasadnione. Poznanie jego motywów jest jednak niezbędne w postępowaniu, w którym rozważana jest zasadność żądania zgłoszonego na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Skład orzekający
Marta Romańska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i przekazania sprawy do innego sądu, a także stosowania przepisów o uzasadnieniu orzeczeń w postępowaniach incydentalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd pierwszej instancji sam występuje z wnioskiem o przekazanie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyłączeniem sędziego i przekazaniem sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Kiedy sąd sam prosi o przekazanie sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię uzasadnienia wyłączenia sędziego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 115/25 POSTANOWIENIE 18 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska na posiedzeniu niejawnym 18 lutego 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku T.B. z udziałem A.M. o stwierdzenie nabycia spadku po E.G., K.B. i J.B., na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim postanowieniem z 23 grudnia 2024 r., I Ns 294/24, o przekazanie do innego sądu równorzędnego, zwraca akta sprawy Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Lubelskim w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego sądu z 12 sierpnia 2024 r., w którym oddalony został wniosek sędziego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim M. J. R.. UZASADNIENIE Na podstawie art. 92 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia, jeżeli nie zawiera go zaskarżone orzeczenie. Przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie nie jest wprawdzie środek zaskarżenia, lecz wystąpienie Sądu Rejonowego na podstawie art. 44 1 k.p.c., do rozpoznania którego przepisy uchwalone w celu realizowania przez Sąd Najwyższy jego podstawowej funkcji, a zatem także art. 92 ustawy o Sądzie Najwyższym, muszą być stosowane analogicznie ( zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z 12 maja 2021 r., IV CZ 15/21, z 13 grudnia 2019 r., IV CZ 102/19, wydane w odniesieniu do postanowień w przedmiocie wniosków o zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiących rozstrzygnięcia przesłankowe dla rozstrzygnięć w przedmiocie odrzucenia środków zaskarżenia) . Bezpośrednią przyczyną wystąpienia z żądaniem mającym podstawę w art. 44 1 k.p.c. było odmówienie uwzględnienia – co do zasady wiążącego – wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie to, jako samodzielnie niezaskarżalne, nie zostało przez Sąd Rejonowy uzasadnione. Poznanie jego motywów jest jednak niezbędne w postępowaniu, w którym rozważana jest zasadność żądania zgłoszonego na podstawie art. 44 1 k.p.c. (M.M.) [ł.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI