III CO 115/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim, postanowieniem z 23 grudnia 2024 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy spadkowej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 44¹ k.p.c. Uzasadnieniem wniosku była potrzeba wyłączenia sędziego referenta, X.Y., od rozpoznania sprawy. Sąd Rejonowy podzielił stanowisko Prokuratora Rejonowego w kwestii żądania wyłączenia sędziego, mimo że jego własny wniosek o wyłączenie został oddalony. Sąd Rejonowy argumentował, że odmowa uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie przesądza o braku jego wyłączenia z mocy ustawy, a wzgląd na społeczne postrzeganie bezstronności sądu wymaga nowego podejścia do instytucji prawnych. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, wyjaśniając, że art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie do sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, a nie do przeszkód odnoszących się do konkretnego sędziego. Podkreślono, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być nadużywana, a nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia sięgnięcia do art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy zasugerował, że jeśli strony postępowania podniosą wątpliwości co do bezstronności sędziego, wniosek o jego wyłączenie powinien być rozpatrzony w Sądzie Rejonowym, a w razie jego uwzględnienia sprawa może trafić do innego sędziego w tym samym sądzie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 44¹ k.p.c. w kontekście wyłączenia sędziego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji wnioskuje o przekazanie sprawy z powodu problemów z wyłączeniem sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności dotyczące potencjalnego wyłączenia konkretnego sędziego od rozpoznania sprawy uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności dotyczące potencjalnego wyłączenia konkretnego sędziego nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Art. 44¹ k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkód odnoszących się do konkretnego sędziego. Kwestie wyłączenia sędziego powinny być rozpatrywane w ramach odrębnych przepisów (art. 48 i 49 k.p.c.).
Czy instytucja wyłączenia sędziego może być nadużywana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja wyłączenia sędziego nie może być nadużywana.
Uzasadnienie
Nieuwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego, nawet jeśli sam sędzia wyraża takie przekonanie, nie jest podstawą do stosowania art. 44¹ k.p.c. Sędzia X.Y. nie jest jedynym sędzią w sądzie, a ewentualne wątpliwości co do jego bezstronności powinny być rozpatrzone w Sądzie Rejonowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A.M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten ma zastosowanie, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, a nie do przeszkód odnoszących się do konkretnego sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48¹
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 92
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy uzyskiwania dokumentów z akt sprawy.
k.p.c. art. 671
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy czynności podejmowanych w celu zabezpieczenia praw stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 44¹ k.p.c. dotyczy problemów sądu jako instytucji, a nie konkretnego sędziego. • Instytucja wyłączenia sędziego nie może być nadużywana. • Istnieją odrębne procedury dotyczące wyłączenia sędziego.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wyłączenia sędziego X.Y. uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. • Społeczne postrzeganie bezstronności sądu wymaga nowego podejścia do instytucji prawnych. • Zmuszanie sędziego do orzekania wbrew jego przekonaniom jest niestosowne.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy w danym sądzie, obojętnie przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości • przeszkody odnoszące się do konkretnego sędziego • instytucja wyłączenia sędziego nie może być nadużywana • nie może być postrzegany jako dodatkowy względem wyłączenia sędziego instrument
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44¹ k.p.c. w kontekście wyłączenia sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji wnioskuje o przekazanie sprawy z powodu problemów z wyłączeniem sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości i bezstronnością sędziów, co jest interesujące dla prawników.
“Czy problemy z wyłączeniem sędziego mogą sparaliżować postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.