III CO 1121/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o separację innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że zarzuty powoda o braku bezstronności sądu oparte są na subiektywnych przypuszczeniach.
Sąd Okręgowy w Zamościu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o separację innemu sądowi, powołując się na zarzuty powoda dotyczące braku bezstronności sądu z powodu rzekomych powiązań pozwanej z lokalnymi wpływowymi osobami. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 44¹ k.p.c., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy tylko w wyjątkowych sytuacjach. W tym przypadku, zarzuty powoda zostały uznane za subiektywne i ogólne przypuszczenia, które nie uzasadniają przekazania sprawy.
Sąd Okręgowy w Zamościu, postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o separację innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku były zarzuty powoda, który twierdził, że jego najbliższa rodzina pozwanej oraz lokalni przedsiębiorcy próbują wykorzystać swoje kontakty w wymiarze sprawiedliwości, prokuraturze i policji. Powód wskazywał, że wnioski pozwanej dotyczące władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem są rozpoznawane na jej korzyść i znacznie szybciej niż jego własne żądania, co sugeruje brak bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisu art. 44¹ k.p.c., który pozwala na przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten, podobnie jak jego odpowiednik w postępowaniu karnym (art. 37 k.p.k.), ma na celu zapewnienie obiektywnego działania sądów i zachowania bezstronności. Zaznaczono, że zmiana właściwości sądu na tej podstawie jest dopuszczalna jedynie w wypadkach wyjątkowych i nie podlega rozszerzającej wykładni. W ocenie Sądu Najwyższego, przyczyny wskazane przez Sąd Okręgowy, oparte na subiektywnych i ogólnych przypuszczeniach powoda, nie spełniają wymogów uzasadniających przekazanie sprawy innemu sądowi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił odmówić przekazania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie uzasadniają przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 44¹ k.p.c. (dobro wymiaru sprawiedliwości) pozwala na zmianę właściwości sądu tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieje zagrożenie dla postrzegania sądu jako bezstronnego organu. Przytoczone przez Sąd Okręgowy przyczyny, oparte na subiektywnych i ogólnych przypuszczeniach powoda, nie spełniają tych wymogów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| K. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten pozwala na przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Wskazano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni i wymaga jedynie wyjątkowych sytuacji.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1
Przepis wprowadzający art. 44¹ k.p.c. z dniem 7 listopada 2019 r.
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Regulacja odpowiadająca celem i funkcją art. 44¹ k.p.c., na gruncie której Sąd Najwyższy wyjaśnił pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości”.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty powoda oparte na subiektywnych i ogólnych przypuszczeniach nie uzasadniają przekazania sprawy. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Odrzucone argumenty
Zagrożenie dla postrzegania sądu jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości z powodu rzekomych powiązań pozwanej z lokalnymi wpływowymi osobami.
Godne uwagi sformułowania
względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni subiektywnych i ogólnych przypuszczeniach powoda
Skład orzekający
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., w szczególności wymogu obiektywnych dowodów na brak bezstronności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i wymaga wykazania obiektywnych przesłanek, a nie jedynie subiektywnych odczuć stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków o przekazanie sprawy z powodu rzekomego braku bezstronności, podkreślając potrzebę obiektywnych dowodów.
“Czy obawy o brak bezstronności sądu wystarczą do zmiany jego jurysdykcji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CO 1121/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa B. S. przeciwko K. J. o separację, na posiedzeniu niejawnym 21 grudnia 2022 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Zamościu postanowieniem z 10 listopada 2022 r., sygn. akt I C 1146/21, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Zamościu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu - streszczając motywy wniosku powoda o wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu (k. 608-609) - Sąd Okręgowy wskazał, że według powoda najbliższa rodzina pozwanej, lokalni przedsiębiorcy, usiłuje wykorzystać kontakty w wymiarze sprawiedliwości, prokuraturze i policji; w niniejszej sprawie wnioski pozwanej dotyczące władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem rozpoznawane są z korzyścią dla niej i znacznie szybciej niż jego żądania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprowadzony z dniem 7 listopada 2019 r. przepis art. 44¹ k.p.c. (art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy, Dz. U. poz. 1469 ze zm.) swoim celem i funkcją odpowiada regulacji znanej w kodeksie postępowania karnego (art. 37). Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego wskazano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości. Na gruncie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż przez pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości” należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (zob. postanowienia z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18, nie publ., z dnia 25 lutego 2003 r., V KO 3/03, nie publ.), a także sytuację, w której mogą wystąpić okoliczności wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (por. postanowienia z dnia 13 lutego 1982 r., IV KO 9/82, OSNKW 1982, nr 6, poz. 33, z dnia 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 2493). Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia więc zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni. Przytoczone przez Sąd Okręgowy przyczyny wystąpienia do Sądu Najwyższego zostały oparte jedynie na subiektywnych i ogólnych przypuszczeniach powoda, które nie pozwalają na taką ich kwalifikację, aby uzasadniały przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI