III CO 110/25

Sąd NajwyższyWarszawa2025-07-02
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
współwłasnośćzniesienie współwłasnościprzekazanie sprawySąd Najwyższylegitymacja procesowadobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek uczestnika postępowania o przekazanie sprawy do sądu równorzędnego, ponieważ tylko sąd właściwy może zainicjować takie postępowanie.

Uczestnik postępowania R.S. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Zgierzu do Sądu Rejonowego w Łodzi, powołując się na art. 44¹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, wskazując, że zgodnie z art. 44¹ § 2 k.p.c. jedynie sąd właściwy może wystąpić z takim wnioskiem, a nie strona postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek uczestnika postępowania R.S. o przekazanie sprawy o zniesienie współwłasności, toczącej się przed Sądem Rejonowym w Zgierzu (sygn. akt I Ns 43/25, dawniej I Ns 954/11), do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łodzi. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 44¹ § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, odrzucił wniosek. Zgodnie z przepisami, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, jednak inicjatywa w tym zakresie należy wyłącznie do sądu właściwego. Ustawodawca wykluczył legitymację czynną strony lub uczestnika postępowania do bezpośredniego złożenia takiego wniosku do Sądu Najwyższego. W związku z tym, pismo uczestnika R.S. nie mogło zostać uwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uczestnik postępowania nie ma legitymacji czynnej do złożenia takiego wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek uczestnika, powołując się na art. 44¹ § 2 k.p.c., który stanowi, że o przekazanie sprawy może wystąpić jedynie sąd właściwy. Ustawodawca wykluczył możliwość skutecznego złożenia wniosku przez strony postępowania lub inne podmioty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
T.S.innewnioskodawca
I.G.inneuczestnik
M.R.inneuczestnik
T.G.inneuczestnik
K.P.inneuczestnik
W.C.inneuczestnik
J.K.inneuczestnik
R.S.inneuczestnik
K.B.inneuczestnik
K.S.inneuczestnik
I.P.inneuczestnik
A.K.inneuczestnik
H.S.inneuczestnik
K.S.1inneuczestnik
Ł.S.inneuczestnik
B.K.inneuczestnik
E.G.inneuczestnik
S.M.inneuczestnik
H.M.inneuczestnik
R.M.inneuczestnik
B.M.inneuczestnik
M.K.inneuczestnik
K.J.inneuczestnik
M.S.inneuczestnik
J.J.inneuczestnik

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej uczestnika do złożenia wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości wykładnia językowa i celowościowa wyklucza możliwość skutecznego złożenia przedmiotowego wniosku przez inne podmioty, w tym strony toczącego postępowania lub podmioty zamierzające wystąpić na drogę sądową wyklucza legitymację czynną strony lub uczestnika procesowego do wystąpienia bezpośrednio z wnioskiem do Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44¹ k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o przekazanie sprawy inicjowanych przez strony postępowania, a nie przez sądy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z legitymacją procesową do złożenia wniosku o przekazanie sprawy. Jest to istotne dla prawników procesujących się przed Sądem Najwyższym, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kto może złożyć wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Najwyższego? Kluczowa interpretacja przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 110/25
POSTANOWIENIE
2 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Małgorzata Manowska
na posiedzeniu niejawnym 2 lipca 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku T.S.
‎
z udziałem I.G., M.R., T.G., K.P., W.C., J.K., R.S., K.B., K.S., I.P., A.K., H.S., K.S.1, Ł.S., B.K., E.G., S.M., H.M., R.M., B.M., M.K., K.J., M.S. i J.J.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
na skutek wniosku pełnomocnika uczestnika R.S. z 18 grudnia 2024 r.
‎
o przekazanie sprawy I Ns 43/25 (I Ns 954/11) do sądu równorzędnego,
odrzuca wniosek.
UZASADNIENIE
Uczestnik postępowania R.S. pismem z 18 grudnia 2024 r., wniósł o przekazanie sprawy I Ns 945/11, toczącej się przed Sądem Rejonowym w Zgierzu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łodzi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
1
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Nie ulega wątpliwości, że art. 44
1
§ 1 k.p.c. dotyczy takich sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w konkretnym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny, przy czym jednocześnie podkreśla się, że chodzi o przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości.
Jednocześnie w § 2 wskazanego artykułu ustawodawca wprowadził ograniczenie, że o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy. Do takiego wniosku prowadzi w
ykładnia językowa i celowościowa tego przepisu (por. postanowienie SN z 11 grudnia 2020 r., I CO 136/20). Co więcej, właściwą formą wystąpienia do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44
1
k.p.c. jest postanowienie (postanowienie SN z 3 czerwca 2025 r., III CO 636/25).
Tak określony krąg uprawnionych podmiotów inicjujących postępowanie przed Sądem Najwyższym wyklucza możliwość skutecznego złożenia przedmiotowego wniosku przez inne podmioty, w tym strony toczącego postępowania lub podmioty zamierzające wystąpić na drogę sądową.
Pismo uczestnika nie mogło zatem zostać uwzględnione jako pochodzące od pomiotu uprawnionego, gdyż u
stawodawca w art. 44
1
k.p.c. wyklucza legitymację czynną strony lub uczestnika procesowego do wystąpienia bezpośrednio z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości
(zob. postanowienie SN
z
27 sierpnia 2021 r., I CO 88/21
).
Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.
(M.M.)
[SOP]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI