III CO 1088/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o podwyższenie alimentów innemu sądowi, uznając brak przesłanek do zastosowania art. 44¹ k.p.c.
Sąd Rejonowy w Sandomierzu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o podwyższenie alimentów innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na fakt, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że przepis art. 44¹ k.p.c. nie dotyczy przeszkód związanych z konkretnym sędzią, a jedynie sytuacji, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy podkreślił również, że sąd występujący z wnioskiem nie może jedynie przekazywać wniosku strony, ale musi samodzielnie ocenić przesłanki.
Sąd Rejonowy w Sandomierzu, w sprawie o podwyższenie alimentów, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wskazał art. 44¹ k.p.c. oraz fakt, że pełnomocnikiem jednej ze stron jest żona prezesa sądu, a także wniosek powódki o przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, odwołując się do swojej utrwalonej linii orzeczniczej. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości, jako podstawa przekazania sprawy, oznacza potrzebę ukształtowania przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i nie podlega wykładni rozszerzającej. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych, które jednoznacznie świadczą o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym. Sąd Najwyższy zaznaczył, że art. 44¹ k.p.c. nie dotyczy przeszkód związanych z konkretnym sędzią, gdyż w takich przypadkach stosuje się przepisy o wyłączeniu sędziego. Ponadto, sąd występujący z wnioskiem o przekazanie sprawy nie może ograniczać swojej roli do przekazania wniosku strony, lecz musi samodzielnie ocenić i uzasadnić przesłanki zastosowania art. 44¹ k.p.c. W rozpatrywanej sprawie Sąd Najwyższy nie stwierdził spełnienia tych przesłanek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44¹ k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, a nie przeszkód związanych z konkretnym sędzią. W takich przypadkach stosuje się przepisy o wyłączeniu sędziego. Ponadto, sąd występujący z wnioskiem musi samodzielnie ocenić przesłanki, a nie jedynie przekazywać wniosek strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. D. | osoba_fizyczna | powód |
| P. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Nie dotyczy przeszkód odnoszących się do poszczególnego sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący możliwości wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczność, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu, nie stanowi przesłanki do przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c. Sąd występujący z wnioskiem o przekazanie sprawy musi samodzielnie ocenić przesłanki, a nie jedynie przekazywać wniosek strony. Przeszkody związane z konkretnym sędzią powinny być rozstrzygane w trybie wyłączenia sędziego.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik strony jest żoną prezesa sądu. Wniosek powódki o wystąpienie do SN z wnioskiem o przekazanie sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego niedopuszczana jest wykładnia rozszerzająca nie dotyczy przeszkód, odnoszących się do poszczególnego sędziego lub poszczególnych sędziów nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. w kontekście przekazania sprawy, w szczególności w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu lub sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i interpretacji przesłanek z art. 44¹ k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezstronności sądu i prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki przekazania sprawy.
“Czy żona prezesa sądu może być powodem do przekazania sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 1088/23 POSTANOWIENIE 10 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska na posiedzeniu niejawnym 10 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa N. D. przeciwko P. D. o podwyższenie alimentów, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Sandomierzu postanowieniem z 13 grudnia 2023 r., III RC 203/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Sandomierzu wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 1 k.p.c. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa N. D. przeciwko P. D. o podwyższenie alimentów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 44 1 k.p.c. stanowi podstawę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18 wskazano, że przez "dobro wymiaru sprawiedliwości" należy rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przekazania, stanowiącej odstępstwo od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy, niedopuszczana jest wykładnia rozszerzająca. Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych, odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przepis art. 44 1 k.p.c. nie dotyczy przeszkód, odnoszących się do poszczególnego sędziego lub poszczególnych sędziów, gdyż wówczas do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy możliwość wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie na podstawie art.49 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2020 r., V CO 213/20, z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Sąd wnioskujący ograniczył się do przytoczenia faktu, że pełnomocnikiem strony jest żona prezesa sądu oraz że jest związany wnioskiem powódki o wystąpienie do SN z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zdaniem Sądu Najwyższego orzekającego w sprawie niniejszej, okoliczność ta mogłaby ewentualnie powodować wątpliwość co do bezstronności konkretnego sędziego lub sędziów. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 26 lutego 2021 r. (V CO 256/20), skoro w przepisie art. 44 1 k.p.c. mowa o wystąpieniu sądu, to jego rola nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony, gdyż byłoby to w praktyce równoznaczne z przyznaniem samej stronie kompetencji do występowania z wnioskiem o zastosowanie instytucji unormowanej w powołanym przepisie, co nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Nie pozbawia to oczywiście stron postępowania możliwości zwrócenia sądowi właściwemu uwagi na okoliczności mogące przemawiać za zastosowaniem omawianej instytucji. Jednakże, jeżeli wystąpienie takie miałoby być zainspirowane aktywnością procesową strony postępowania, postanowienie sądu winno zawierać uzasadnienie, odnoszące się do podstaw stosowania art. 44 1 k.p.c. Podsumowując, w sprawie niniejszej Sąd Najwyższy nie stwierdził spełnienia przesłanek art. 44 1 § 1 k.p.c., dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia. [SOP] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI