Orzeczenie · 2023-06-14

III CO 1057/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-06-14
SNinneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnykoszty sądoweadwokat z urzęduprocedura cywilnakpc

Sprawa dotyczyła wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W trakcie postępowania pojawiły się wnioski o wyłączenie sędziów. Początkowo wnioski o wyłączenie złożyli sędziowie Sądu Okręgowego we Włocławku, a następnie sędzia E. J. wyznaczona do rozpoznania tych wniosków w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku również zażądała swojego wyłączenia. W ślad za nią, pozostali sędziowie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożyli podobne oświadczenia. W związku z tym sprawa została przedstawiona Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 52 § 1 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że kompetencja Sądu Najwyższego do rozpoznania żądań o wyłączenie sędziego aktualizuje się tylko wtedy, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów. Sąd Najwyższy podkreślił, że wnioski o wyłączenie mogą być zgłaszane wyłącznie przez sędziów faktycznie wyznaczonych do rozpoznania sprawy, a wnioski złożone przez sędziów niewyznaczonych są niedopuszczalne. W niniejszej sprawie, mimo złożenia wniosków przez sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, nie zaistniały podstawy do ich wyłączenia w sposób uzasadniający przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał sprawę z powrotem do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku do rozpoznania żądań wyłączenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zasad dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego, w szczególności przez sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie procedury cywilnej i kwestii wyłączenia sędziego.

Zagadnienia prawne (2)

Kto jest właściwy do rozpoznania żądań wyłączenia sędziego, gdy wszyscy sędziowie sądu niższej instancji składają wnioski o wyłączenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania żądań wyłączenia sędziego tylko wtedy, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów. Wnioski o wyłączenie mogą być zgłaszane tylko przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 52 § 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym kompetencja SN do rozpoznania żądań wyłączenia sędziego aktualizuje się w sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie jest w stanie wydać postanowienia z powodu braku sędziów. Podkreślono, że wnioski o wyłączenie mogą być zgłaszane jedynie przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy, a wnioski złożone przez sędziów niewyznaczonych są niedopuszczalne.

Czy sędzia niewyznaczony do rozpoznania sprawy może złożyć wniosek o wyłączenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia niewyznaczony do rozpoznania sprawy nie może złożyć wniosku o wyłączenie. Taki wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że możliwość zastosowania art. 49 § 1 k.p.c. otwiera się wyłącznie w razie przydzielenia sprawy danemu sędziemu. Wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi i jest właściwy do rozpoznania żądań wyłączenia sędziego, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje możliwość zgłoszenia żądania wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy.

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski o wyłączenie sędziego mogą być zgłaszane tylko przez sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy. • Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania żądań wyłączenia tylko w sytuacji braku możliwości wydania postanowienia przez sąd niższej instancji z powodu braku sędziów.

Godne uwagi sformułowania

Możliwość zastosowania art. 49 § 1 k.p.c. otwiera się bowiem wyłącznie w razie przydzielenia sprawy danemu sędziemu. • Wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.

Skład orzekający

Mariusz Łodko

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego, w szczególności przez sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury cywilnej i kwestii wyłączenia sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być procedury wyłączenia sędziego i jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania, nawet w sytuacji masowych wniosków o wyłączenie.

Kiedy wszyscy sędziowie chcą się wyłączyć – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst