III CO 1049/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy rozwodowej do innego sądu, uznając, że powiązania rodzinne matki powoda z sądem rejonowym w okręgu sądu okręgowego nie stanowią wystarczającej podstawy do obaw o brak bezstronności.
Sąd Okręgowy w Koninie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy rozwodowej do innego sądu, powołując się na obawy o brak bezstronności z uwagi na fakt, że matka powoda jest wieloletnim kuratorem zawodowym i kierownikiem w sądzie rejonowym w tym samym okręgu. Sąd Najwyższy, analizując sprawę na podstawie art. 44¹ k.p.c., odmówił przekazania, stwierdzając, że przytoczone okoliczności nie uzasadniają realnych obaw o brak bezstronności sądu i nie wymagają przekazania sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Okręgowy w Koninie złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie sprawy rozwodowej z powództwa A. L. przeciwko A. L.1 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku były obawy pozwanej, że w opinii publicznej mogą istnieć wątpliwości co do bezstronności Sądu Okręgowego w Koninie. Jako przyczynę wskazała fakt, że matka powoda, M. L., jest wieloletnim zawodowym kuratorem w Sądzie Rejonowym w S., leżącym w okręgu Sądu Okręgowego w Koninie, a także pełniła funkcje kierownicze i była delegowana w ramach struktur sądowych. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na podstawie art. 44¹ k.p.c., który pozwala na przekazanie sprawy w wyjątkowych sytuacjach dla dobra wymiaru sprawiedliwości, uznał, że przytoczone przez Sąd Okręgowy motywy nie są wystarczające. Podkreślono, że okoliczności uzasadniające przekazanie muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości wymiaru sprawiedliwości, a nie opierać się na hipotetycznych obawach. W ocenie Sądu Najwyższego, fakt zatrudnienia matki powoda jako kuratora zawodowego w sądzie rejonowym w tym samym okręgu nie stanowił wystarczającej podstawy do przyjęcia, że sprawa nie zostanie rozpoznana bezstronnie. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powiązania te nie stwarzają realnego zagrożenia dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i nie ma realnej obawy o brak bezstronności sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44¹ k.p.c. stanowi wyjątek od zasady właściwości sądu i powinien być interpretowany ściśle. Okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy muszą być realne i obiektywne, a nie hipotetyczne. W tym przypadku, fakt bycia kuratorem zawodowym przez matkę powoda w sądzie rejonowym w okręgu sądu okręgowego nie był wystarczający do uznania, że istnieje realna obawa o brak bezstronności sądu okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powód |
| A. L.1 | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (1)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Przepis ten powinien być interpretowany ściśle, a okoliczności uzasadniające przekazanie muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przytoczone okoliczności (powiązania rodzinne matki powoda z sądem) nie stwarzają realnego zagrożenia dla bezstronności sądu i nie uzasadniają przekazania sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Istnienie powiązań rodzinnych matki powoda z sądem rejonowym w okręgu sądu okręgowego może budzić w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego okoliczności muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie obawa musi być realna, a nie hipotetyczna
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy do innego sądu na podstawie art. 44¹ k.p.c., w szczególności w kontekście obaw o brak bezstronności sądu wynikających z powiązań rodzinnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy powiązania dotyczą rodziny strony, a nie bezpośrednio sędziego orzekającego. Wymaga oceny realności zagrożenia dla bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jakie kryteria musi spełnić wniosek o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na obawy o bezstronność, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy powiązania rodzinne z sądem mogą wpłynąć na bezstronność orzekania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 1049/23 POSTANOWIENIE 12 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek na posiedzeniu niejawnym 12 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. L. przeciwko A. L.1 o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Koninie postanowieniem z 20 listopada 2023 r., I C 998/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. (M.K.) UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Koninie na podstawie art. 44 1 k.p.c. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym sprawy z powództwa A. L. przeciwko A. L.1 o rozwód. W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z 26 września 2023 r. pozwana zawarła wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu względem Sądu Okręgowego Koninie tj. do Sądu Okręgowego w Poznaniu. Według pozwanej, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które mogą wytworzyć w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w Koninie, gdyż matka powoda M. L. jest wieloletnim zawodowym kuratorem w Sądzie Rejonowym w S., leżącym w okręgu Sądu Okręgowego w Koninie. Nadto od wielu lat jest kierownikiem […] w Sądzie Rejonowym w S. oraz pozostawała delegatem […], reprezentując kuratorów z okręgu […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 ze zm., dalej: „ustawa nowelizująca”) został wprowadzony art. 44 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Unormowanie to stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Artykuł 44 1 k.p.c. powinien być więc interpretowany w sposób ścisły. Do przekazania sprawy do innego sądu może dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż godziłoby w społeczny odbiór sądu jako sądu bezstronnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.). Przytoczone przez Sąd Okręgowy motywy, nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd równorzędny. Nie uzasadnia istnienia takiej obawy okoliczność, że matka powoda M. L. jest wieloletnim zawodowym kuratorem w Sądzie Rejonowym w S., leżącym w okręgu Sądu Okręgowego w K.. Należy podkreślić, że okoliczności odnoszące się do przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt V CO 1/20, nie publ.). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 44 1 k.p.c. (M.K.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI