Orzeczenie · 2025-09-29

III CO 1025/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-09-29
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
dobra osobistebezstronność sąduprzekazanie sprawysąd najwyższykpc

Sąd Okręgowy w Legnicy, na wniosek powodów MG. i B.C., zwrócił się do Sądu Najwyższego z prośbą o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej w J. do innego sądu równorzędnego. Uzasadnieniem wniosku były częste kontakty zawodowe Sądu Okręgowego z Prokuraturą Rejonową w J., które mogłyby stwarzać ryzyko nieformalnych relacji i uprzedzeń środowiskowych. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, odmówił przekazania sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. pozwala na przekazanie sprawy, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Jednakże, przepis ten stanowi odstępstwo od konstytucyjnego prawa do sądu i powinien być stosowany ściśle. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd występujący z wnioskiem o przekazanie jest zobowiązany do wskazania konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających wniosek, osadzonych w kontekście społecznym, a nie jedynie powtórzenia ustawowej formuły. Ponieważ Sąd Okręgowy w Legnicy nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przekazania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście wymogu konkretnego uzasadnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie przedstawił wystarczających dowodów na potrzebę przekazania sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd okręgowy wykazał wystarczające przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy nie wykazał wystarczających przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd występujący z wnioskiem o przekazanie sprawy jest zobowiązany do przedstawienia konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających wniosek, a nie jedynie powtórzenia ustawowej formuły. Sąd Okręgowy w Legnicy ograniczył się do tej drugiej opcji, nie przedstawiając wystarczającego uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
MG. I B.C.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa-Prokuratura Rejonowa w J.organ_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd (art.45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), stąd powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd właściwy do rozpoznania sprawy jest zobligowany do wskazania, rzeczywiście występujących w danej sprawie, okoliczności faktycznych, uzasadniających przedmiotowy wniosek, przez osadzenie go w konkretnym kontekście społecznym.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjne prawo obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy przez sąd niższej instancji.

Odrzucone argumenty

Potencjalne ryzyko nieformalnych relacji i uprzedzeń środowiskowych między Sądem Okręgowym w Legnicy a Prokuraturą Rejonową w J.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością • nie wypełniając jej żadną treścią

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście wymogu konkretnego uzasadnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie przedstawił wystarczających dowodów na potrzebę przekazania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezstronności sądu i wymogów formalnych przy wnioskach o przekazanie sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy obawy o "środowiskowe uprzedzenia" wystarczą do zmiany sądu? SN wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst