III CO 10/22

Sąd Najwyższy2022-06-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższywznowienie postępowaniaskargaprawomocnośćTSUEniezawiłośćbezstronnośćKRSzawieszenie postępowania

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wykładni postanowienia i wskazał zasadynicze powody rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania w sprawie skargi o wznowienie postępowania, której dopuszczalność zależy od rozstrzygnięć prejudycjalnych TSUE.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o wykładnię postanowienia oraz o wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona od wyroku Sądu Najwyższego, którego dopuszczalność zależy od oceny statusu sędziów powołanych w nowej procedurze KRS. Ze względu na toczące się postępowania przed TSUE i Sądem Najwyższym, które mają wpływ na ocenę dopuszczalności skargi, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wykładni i wskazał powody zawieszenia.

Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał wniosek skarżącego dotyczący wykładni postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r. oraz wniosek o wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. (sygn. akt I CSKP 29/21). Dopuszczalność tej skargi zależy od oceny, czy wyrok został wydany przez sąd niezawisły i bezstronny, co jest związane z powołaniem sędziów na urząd w procedurze ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy wskazał na uchwałę połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz na toczące się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (pytanie prejudycjalne w sprawie III CZP 11/21) i w Sądzie Najwyższym (sprawa III CO 121/18, III CZP 1/22), które mają kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym, postępowanie wznowieniowe zostało zawieszone. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wykładni postanowienia i udzielił odpowiedzi na wniosek dotyczący zasadniczych powodów zawieszenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zależy od rozstrzygnięć prejudycjalnych TSUE oraz innych postępowań przed SN dotyczących statusu sędziów powołanych w nowej procedurze KRS.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie wznowieniowe, ponieważ jego wynik zależy od oceny dopuszczalności skargi, która z kolei jest uzależniona od odpowiedzi na pytania prejudycjalne TSUE dotyczące statusu sędziów powołanych w procedurze naruszającej prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania i wskazanie powodów rozstrzygnięcia

Strony

NazwaTypRola
miasto W.instytucjapowód
P. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy wynik sprawy zależy od prejudycjalnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny sąd lub trybunał.

k.p.c. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o wznowienie postępowania przysługuje jedynie od wyroków istniejących, czyli takich, które istnieją w sensie prawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zależy od rozstrzygnięć prejudycjalnych TSUE i innych postępowań SN dotyczących statusu sędziów. Orzeczenie wydane przez sąd, którego niezawisłość i bezstronność są wątpliwe, może nie istnieć w sensie prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie, które nie istnieje w sensie prawnym nie może być zatem przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Odpowiedź na to pytanie ma zasadnicze znaczenie dla oceny skutków prawnych orzeczeń wydanych przez sąd, w którego składzie znalazły się osoby, których dotyczy wskazane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2021 r.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący, sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania w sprawach dotyczących statusu sędziów powołanych w nowej procedurze KRS oraz wpływ orzeczeń TSUE na polskie postępowania sądowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu orzeczeń TSUE na polski system prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Czy wyrok Sądu Najwyższego jest ważny, jeśli sędziowie zostali powołani w wątpliwej procedurze? SN czeka na odpowiedź TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CO 10/22
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Agnieszka Piotrowska
‎
SSN Władysław Pawlak
w sprawie z powództwa miasta W.
‎
przeciwko P. S.A. w W.
‎
o wydanie i zapłatę
oraz o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 czerwca 2022 r.,
na skutek wniosku skarżącego
o wykładnię postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r.
1. umarza postępowanie w przedmiocie wykładni postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r.
2. uwzględnia wniosek skarżącego o wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.
UZASADNIENIE
W dniu 3 sierpnia 2022 r. P. S.A. wniosło skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. (sygn. akt. I CSKP 29/21).
Zgodnie z treścią art. 399 § 1 k.p.c. skarga o wznowienie postępowania może być wniesiona w postępowaniu, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. W świetle tego przepisu nie budzi wątpliwości, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje jedynie od wyroków istniejących. Orzeczenie, które nie istnieje w sensie prawnym nie może być zatem przedmiotem skargi o wznowienie postępowania.
Wyrok zaskarżony skargą o wznowienie postępowania został wydany w składzie, w którym brały udział osoby powołane na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Wobec tych osób ma zatem zastosowanie uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego Izby Cywilnej, Izby Karnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA 1-4110-1/20).
Postanowieniem z dnia 2 września 2021 r. (sprawa III CZP 11/21) pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej między innymi z pytaniem, czy wskazane w tym postanowieniu przepisy prawa Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że powołanie na stanowiska sędziowskie w wyżej wskazanej procedurze, co nastąpiło z  naruszeniem podstawowych reguł prawa, oznacza, że sąd ostatniej instancji państwa członkowskiego Unii Europejskiej (Sąd Najwyższy), w którego składzie zasiadają takie osoby, nie jest sądem niezawisłym, bezstronnym, ustanowionym uprzednio na mocy ustawy, zapewniającym jednostkom skuteczną ochronę prawną w dziedzinach objętych prawem Unii Europejskiej. Odpowiedź na to pytanie ma zasadnicze znaczenie dla oceny skutków prawnych orzeczeń wydanych przez sąd, w którego składzie znalazły się osoby, których dotyczy wskazane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2021 r.
Przed Sądem Najwyższym toczy się ponadto postępowanie zainicjowane postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2019 r. (III CO 121/18), którym przedstawiono do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego zagadnienie prawne dotyczące kwestii, czy istnieje w sensie prawnym orzeczenie wydane w składzie, w którym zasiada osoba powołana na urząd sędziego w procedurze, której dotyczy powołane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2021 r. W tej sprawie skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 21 maja 2019 r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w dniu 6 października 2021 r., a postępowanie w tej sprawie, toczące się obecnie przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III CZP 1/22, nie zostało zakończone.
Wynik postępowań w sprawach III CZP 21/22 i III CZP 1/22 rzutuje na ocenę dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w sprawie I CSPK 29/21. Z tego względu postępowanie wznowieniowe zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI