III CNP 68/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego, ale ostatecznie oddalił tę skargę z powodu niespełnienia wymogów formalnych.
Wnioskodawcy złożyli skargę o wznowienie postępowania po tym, jak Sąd Najwyższy odrzucił ich wcześniejszą skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego. Podstawą odrzucenia było uznanie, że postanowienie to nie kończyło postępowania w sprawie. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym te przepisy, wnioskodawcy próbowali wznowić postępowanie. Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, ale ostatecznie oddalił skargę, uznając, że wnioskodawcy nie wykazali, iż nie mogli skorzystać z innych środków prawnych, w tym skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę o wznowienie postępowania, która została złożona po tym, jak wcześniejsza skarga wnioskodawców o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r. (dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego) została odrzucona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt III CNP (...). Powodem odrzucenia było stwierdzenie, że postanowienie Sądu Okręgowego nie było orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Wnioskodawcy powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06, który stwierdził niezgodność art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. z Konstytucją, i na tej podstawie złożyli skargę o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, uznając, że skarga o wznowienie spełnia wymogi formalne i zachodzi podstawa z art. 4011 w związku z art. 399 k.p.c., wznowił postępowanie. Jednakże, przechodząc do ponownego rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy stwierdził, że jednym z wymogów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Wnioskodawcy lakonicznie stwierdzili, że wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, co Sąd Najwyższy uznał za niewystarczające i nietrafne. Wskazano, że skarżący mogli skorzystać ze skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie, gdyż postanowienie Sądu Okręgowego zostało wydane na podstawie przepisów uznanych później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, a termin do wniesienia takiej skargi był jeszcze otwarty. W związku z tym, że skarżący nie skorzystali z tej możliwości, nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. Ponadto, nie wykazali oni, dlaczego skargi o wznowienie nie wnieśli lub że byłaby ona nieskuteczna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał odrzucenie pierwotnej skargi za prawidłowe i oddalił skargę o wznowienie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, jeśli skarżący nie skorzystali z innych środków prawnych, w tym skargi o wznowienie postępowania, gdy istniały ku temu podstawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że jednym z wymogów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wykazanie niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami. Wnioskodawcy nie wykazali, że nie mogli wnieść skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie, mimo że istniały ku temu podstawy prawne wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Brak skorzystania z dostępnych środków prawnych uniemożliwia wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi o wznowienie
Strona wygrywająca
dłużnicy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe J.(...) sp. j. w K. | spółka | wnioskodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| J. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 4241 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy odrzucił pierwotną skargę, uznając, że postanowienie dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Wnioskodawcy powołali się na tę podstawę po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali tego wymogu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 399
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 412 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ponownego rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania.
k.p.c. art. 407 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 1 zdanie 3
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Przepis, na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uznany później za niezgodny z Konstytucją.
u.k.s.e. art. 45 § ust. 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Przepis, na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uznany później za niezgodny z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżących wymogu wykazania, że nie mogli skorzystać z innych środków prawnych, w tym skargi o wznowienie postępowania. Brak skorzystania przez skarżących z możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie, mimo istnienia ku temu podstaw.
Odrzucone argumenty
Argument, że postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego nie było orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Argument, że skarżący wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. wnioskodawcy – powołując się na podstawę przewidzianą w art. 4011 k.p.c. – złożyli skargę o wznowienie postępowania jednym z konstrukcyjnych wymagań stawianych skardze jest wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły nie skorzystali ze skargi o wznowienie postępowania, to nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wymogi formalne skargi, możliwość skorzystania ze skargi o wznowienie postępowania jako alternatywnego środka prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kosztami postępowania egzekucyjnego i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i skargi o wznowienie postępowania, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CNP 68/08 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku J. C., M. D., T. J. oraz Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo Handlowego J.(...) sp. j. w K. przeciwko dłużnikom A. S., J. S. o świadczenie pieniężne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2008 r.,, na skutek skargi wnioskodawców o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt III CNP (…), wznawia postępowanie wszczęte skargą wierzycieli o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r., II Cz (…), i oddala skargę o wznowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 września 2007 r., III CNP (…), Sąd Najwyższy odrzucił skargę wnioskodawców J. C., M. D., T. J. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe „J.(...)” w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r., gdyż postanowienie to – dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego – nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (OTK-A Zb.Urz. 2008, nr 3, poz. 39) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w części obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie” jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji, w związku z czym wnioskodawcy – powołując się na 2 podstawę przewidzianą w art. 4011 k.p.c. – złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem Sądu Najwyższego i wnieśli o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga wnioskodawców o wznowienie postępowania spełnia wszystkie ustawowe wymagania, a zważywszy na fakt, że zachodzi podstawa określona w art. 4011 w związku z art. 399 k.p.c., należało wznowić postępowania w granicach wyznaczonych tą podstawą. Przechodząc do rozpoznania sprawy na nowo (art. 412 § 1 k.p.c.), tj. do oceny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r. – jej dopuszczalności i ewentualnie występowania przesłanek uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania – należy stwierdzić, że jednym z konstrukcyjnych wymagań stawianych skardze jest wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). W tym zakresie skarżący stwierdzili lakonicznie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły”. Stwierdzenie to – niezależnie od tego, że nie spełnia wymagań stawianych przez judykaturę Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17, z dnia 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05, niepubl., z dnia 16 grudnia 2005 r., I CNP 37/05, niepubl., i z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140) – jest nietrafne. Należy zwrócić uwagę, że podważane skargą postanowienie Sądu Okręgowego w K. zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 1 zdanie 3 oraz art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 236, poz. 2356), które – wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2005 r., P 6/04 (OTK-A Zb.Urz. 2005, nr 5, poz. 50) oraz z dnia 8 maja 2006 r., P 18/05 (OTK-A Zb.Urz. 2006, nr 5, poz. 53) – zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. Skarżący mogli zatem, powołując się na art. 4011 k.p.c., wnieść skargę o wznowienie postępowania w sprawie, w której wydano postanowienie z dnia 13 czerwca 2005 r., zważywszy zwłaszcza, że termin do wniesienia takiej skargi – po wydaniu przez Trybunał wyroku z dnia 17 maja 2005 r. – był jeszcze dla wnioskodawców otwarty (art. 407 § 2 k.p.c.). 3 W tej sytuacji, skoro skarżący nie skorzystali ze skargi o wznowienie postępowania, to nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. Poza tym skarga nie jest dopuszczalna także dlatego, że skarżący – wypełniając wymaganie przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. – nie wykazali, dlaczego skargi o wznowienie postępowania nie wnieśli, albo że – gdyby ją wnieśli – byłaby ona nieskuteczna. Sformułowanie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły”, jest w tym zakresie dalece niewystarczające. W konsekwencji należy uznać, że odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, dokonane postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r., było prawidłowe, zatem skargę o wznowienie należało oddalić (art. 412 § 2 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI