III CNP 68/08

Sąd Najwyższy2008-12-10
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
postępowanie egzekucyjnekoszty postępowaniaskarga o wznowienieniezgodność z prawemTrybunał Konstytucyjnyk.p.c.Sąd Najwyższydopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego, ale ostatecznie oddalił tę skargę z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Wnioskodawcy złożyli skargę o wznowienie postępowania po tym, jak Sąd Najwyższy odrzucił ich wcześniejszą skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego. Podstawą odrzucenia było uznanie, że postanowienie to nie kończyło postępowania w sprawie. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym te przepisy, wnioskodawcy próbowali wznowić postępowanie. Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, ale ostatecznie oddalił skargę, uznając, że wnioskodawcy nie wykazali, iż nie mogli skorzystać z innych środków prawnych, w tym skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę o wznowienie postępowania, która została złożona po tym, jak wcześniejsza skarga wnioskodawców o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r. (dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego) została odrzucona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt III CNP (...). Powodem odrzucenia było stwierdzenie, że postanowienie Sądu Okręgowego nie było orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Wnioskodawcy powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06, który stwierdził niezgodność art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. z Konstytucją, i na tej podstawie złożyli skargę o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, uznając, że skarga o wznowienie spełnia wymogi formalne i zachodzi podstawa z art. 4011 w związku z art. 399 k.p.c., wznowił postępowanie. Jednakże, przechodząc do ponownego rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy stwierdził, że jednym z wymogów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Wnioskodawcy lakonicznie stwierdzili, że wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, co Sąd Najwyższy uznał za niewystarczające i nietrafne. Wskazano, że skarżący mogli skorzystać ze skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie, gdyż postanowienie Sądu Okręgowego zostało wydane na podstawie przepisów uznanych później przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, a termin do wniesienia takiej skargi był jeszcze otwarty. W związku z tym, że skarżący nie skorzystali z tej możliwości, nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. Ponadto, nie wykazali oni, dlaczego skargi o wznowienie nie wnieśli lub że byłaby ona nieskuteczna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał odrzucenie pierwotnej skargi za prawidłowe i oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, jeśli skarżący nie skorzystali z innych środków prawnych, w tym skargi o wznowienie postępowania, gdy istniały ku temu podstawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że jednym z wymogów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wykazanie niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami. Wnioskodawcy nie wykazali, że nie mogli wnieść skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie, mimo że istniały ku temu podstawy prawne wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Brak skorzystania z dostępnych środków prawnych uniemożliwia wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi o wznowienie

Strona wygrywająca

dłużnicy

Strony

NazwaTypRola
J. C.osoba_fizycznawnioskodawca
M. D.osoba_fizycznawnioskodawca
T. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe J.(...) sp. j. w K.spółkawnioskodawca
A. S.osoba_fizycznadłużnik
J. S.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy odrzucił pierwotną skargę, uznając, że postanowienie dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 4011

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Wnioskodawcy powołali się na tę podstawę po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg wykazania, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali tego wymogu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 399

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 412 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ponownego rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania.

k.p.c. art. 407 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

u.k.s.e. art. 49 § ust. 1 zdanie 3

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis, na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uznany później za niezgodny z Konstytucją.

u.k.s.e. art. 45 § ust. 2

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Przepis, na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uznany później za niezgodny z Konstytucją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżących wymogu wykazania, że nie mogli skorzystać z innych środków prawnych, w tym skargi o wznowienie postępowania. Brak skorzystania przez skarżących z możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania w pierwotnej sprawie, mimo istnienia ku temu podstaw.

Odrzucone argumenty

Argument, że postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego nie było orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Argument, że skarżący wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. wnioskodawcy – powołując się na podstawę przewidzianą w art. 4011 k.p.c. – złożyli skargę o wznowienie postępowania jednym z konstrukcyjnych wymagań stawianych skardze jest wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły nie skorzystali ze skargi o wznowienie postępowania, to nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wymogi formalne skargi, możliwość skorzystania ze skargi o wznowienie postępowania jako alternatywnego środka prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kosztami postępowania egzekucyjnego i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i skargi o wznowienie postępowania, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CNP 68/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 grudnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Jacek Gudowski 
 
w sprawie z wniosku J. C., M. D., T. J. oraz Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo 
Handlowego J.(...) sp. j. w K. 
przeciwko dłużnikom A. S., J. S. 
o świadczenie pieniężne, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2008 r.,, 
na skutek skargi wnioskodawców o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r., sygn. 
akt III CNP (…), 
 
wznawia postępowanie wszczęte skargą wierzycieli o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 
2005 r., II Cz (…), i oddala skargę o wznowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 27 września 2007 r., III CNP (…), Sąd Najwyższy odrzucił 
skargę wnioskodawców J. C., M. D., T. J. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo 
Handlowe „J.(...)” w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r., gdyż postanowienie 
to – dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego – nie jest orzeczeniem 
kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. 
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (OTK-A Zb.Urz. 2008, nr 3, 
poz. 39) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w części 
obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie” jest niezgodny z art. 32 ust. 1 
i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji, w związku z czym wnioskodawcy – powołując się na 

 
2 
podstawę przewidzianą w art. 4011 k.p.c. – złożyli skargę o wznowienie postępowania 
zakończonego ww. postanowieniem Sądu Najwyższego i wnieśli o jego uchylenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga wnioskodawców o wznowienie postępowania spełnia wszystkie ustawowe 
wymagania, a zważywszy na fakt, że zachodzi podstawa określona w art. 4011 w 
związku z art. 399 k.p.c., należało wznowić postępowania w granicach wyznaczonych tą 
podstawą. 
Przechodząc do rozpoznania sprawy na nowo (art. 412 § 1 k.p.c.), tj. do oceny 
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu 
Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r. – jej dopuszczalności i ewentualnie 
występowania przesłanek uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania – należy 
stwierdzić, że jednym z konstrukcyjnych wymagań stawianych skardze jest wykazanie, 
że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i 
nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). W tym zakresie skarżący stwierdzili 
lakonicznie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia 
nie służyły”. 
Stwierdzenie to – niezależnie od tego, że nie spełnia wymagań stawianych przez 
judykaturę Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 
5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17, z dnia 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05, niepubl., z dnia 
16 grudnia 2005 r., I CNP 37/05, niepubl., i z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, 
OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140) – jest nietrafne. Należy zwrócić uwagę, że podważane 
skargą postanowienie Sądu Okręgowego w K. zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 
1 zdanie 3 oraz art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych 
i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia 
w życie ustawy z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i 
egzekucji oraz o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 236, poz. 
2356), które – wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2005 r., P 6/04 
(OTK-A Zb.Urz. 2005, nr 5, poz. 50) oraz z dnia 8 maja 2006 r., P 18/05 (OTK-A Zb.Urz. 
2006, nr 5, poz. 53) – zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. Skarżący mogli 
zatem, powołując się na art. 4011 k.p.c., wnieść skargę o wznowienie postępowania w 
sprawie, w której wydano postanowienie z dnia 13 czerwca 2005 r., zważywszy 
zwłaszcza, że termin do wniesienia takiej skargi – po wydaniu przez Trybunał wyroku z 
dnia 17 maja 2005 r. – był jeszcze dla wnioskodawców otwarty (art. 407 § 2 k.p.c.). 

 
3 
W tej sytuacji, skoro skarżący nie skorzystali ze skargi o wznowienie 
postępowania, to nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. Poza tym 
skarga nie jest dopuszczalna także dlatego, że skarżący – wypełniając wymaganie 
przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. – nie wykazali, dlaczego skargi o wznowienie 
postępowania nie wnieśli, albo że – gdyby ją wnieśli – byłaby ona nieskuteczna. 
Sformułowanie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki 
zaskarżenia nie służyły”, jest w tym zakresie dalece niewystarczające. 
W konsekwencji należy uznać, że odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności 
z prawem prawomocnego orzeczenia, dokonane postanowieniem Sądu Najwyższego z 
dnia 27 września 2007 r., było prawidłowe, zatem skargę o wznowienie należało oddalić 
(art. 412 § 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI