III CNP 5/10

Sąd Najwyższy2010-12-17
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemkoszty sądoweSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegonowelizacjapostępowanie incydentalneTK

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o kosztach sądowych, ponieważ nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego wyłączyła możliwość wnoszenia takich skarg od postanowień incydentalnych.

Strona powodowa wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy, po przyjęciu skargi do rozpoznania, umorzył postępowanie. Powodem umorzenia była zmiana przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, która ograniczyła zakres dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jedynie do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w postępowaniu nieprocesowym. Skarga wniesiona od postanowienia incydentalnego stała się niedopuszczalna z dniem wejścia w życie nowej ustawy, nawet jeśli została wniesiona przed tą datą.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2010 r. umorzył postępowanie wywołane skargą strony powodowej (Drukarnia L.(...) sp. z o.o. w K.) o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o kosztach sądowych, zawartego w wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2009 r. Skarga została wniesiona w dniu 13 listopada 2009 r., a Sąd Najwyższy przyjął ją do rozpoznania postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Kluczową podstawą umorzenia była nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzona ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. (weszła w życie 25 września 2010 r.), która nastąpiła w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. (SK 77/06). Zgodnie z nowymi przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje wyłącznie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w postępowaniu nieprocesowym i niektórych innych, ściśle określonych postępowaniach. Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym postanowień incydentalnych, skarga nie przysługuje. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego, nowa regulacja ma zastosowanie również do skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W związku z tym, że skarga stała się niedopuszczalna, Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 398^21 i art. 424^12 k.p.c. umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od postanowień incydentalnych, takich jak postanowienie o kosztach sądowych, po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego.

Uzasadnienie

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, wprowadzona po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ograniczyła zakres dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem do prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w postępowaniu nieprocesowym. Przepisy międzyczasowe nie przewidują wyjątków, co oznacza, że nowa regulacja ma zastosowanie również do skarg wniesionych przed jej wejściem w życie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Drukarnia L.(...)spółkapowód
B. Z.innepozwany

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadkach, w których według przepisów poprzedzających, sąd umorzył postępowanie, sąd umarza postępowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 4241 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

W części obejmującej słowa: „kończącego postępowanie w sprawie” – niezgodny z Konstytucją (wyrok TK SK 77/06).

k.p.c. art. 5192

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 11481 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych.

k.p.c. art. 11511 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą.

k.p.c. art. 1215 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania o uznanie i stwierdzenie wykonalności ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą.

k.p.c. art. 7674 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga nie przysługuje od orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym.

u.p.u.n. art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze

Skarga nie przysługuje od orzeczeń wydanych w postępowaniu upadłościowym i naprawczym.

u.p.u.n. art. 2231

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze

Skarga nie przysługuje od orzeczeń wydanych w postępowaniu upadłościowym i naprawczym.

k.c. art. 4171 § § 2 zdanie pierwsze

Kodeks cywilny

Można dochodzić odszkodowania bez obowiązku uzyskania orzeczenia prejudycjalnego, jeżeli przepisy odrębne stanowią inaczej.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem stosuje się odpowiednio do postanowień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączyła możliwość wnoszenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem od postanowień incydentalnych. Nowe przepisy procesowe stosuje się bezzwłocznie, również do skarg wniesionych przed ich wejściem w życie.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt XII Ga (….) [XII WSC (…)], umarza postępowanie wywołane skargą. Zgodnie z przepisami tej ustawy, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie... Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym postanowień incydentalnych, a także orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga nie przysługuje skoro skarga stała się niedopuszczalna, wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne, a to nakazuje postępowanie wywołane tą skargą umorzyć

Skład orzekający

Jacek Gudowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem po nowelizacji k.p.c., stosowanie przepisów międzyczasowych w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów procesowych i ich wpływu na już wniesione skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na toczące się postępowania, nawet te dotyczące skarg nadzwyczajnych. Pokazuje znaczenie precyzyjnej analizy przepisów przejściowych.

Zmiana prawa pogrzebała skargę: Sąd Najwyższy umarza postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CNP 5/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa Drukarni L.(...) sp. z o.o. w K. przeciwko B. Z. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2010 r., na skutek skargi strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt XII Ga (….) [XII WSC (…)], umarza postępowanie wywołane skargą. Uzasadnienie W dniu 13 listopada 2009 r. r. strona powodowa wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o kosztach sądowych zawartego w wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2009 r. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy przyjął skargę do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (OTK-A Zb. Urz. 2008, nr 3, poz. 39) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4241 § 1 i 2 k.p.c., w części obejmującej słowa: „kończącego postępowanie w sprawie” jest niezgodny z Konstytucją. W wyniku tego wyroku w dniu 22 lica 2010 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo 2 upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która weszła w życie w dniu 25 września 2010 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241 , art. 5192 , art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.). Od innych prawomocnych orzeczeń, w tym postanowień incydentalnych, a także orzeczeń wydanych w postępowaniu egzekucyjnym oraz upadłościowym i naprawczym, skarga nie przysługuje (art. 7674 § 3 k.p.c. oraz art. 33 ust. 3 i art. 2231 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, jedn. tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.), a jeżeli przez ich wydanie została wyrządzona szkoda, strona może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, czyli przed sądem powszechnym, bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie (art. 4241b ). Unormowanie to jest zharmonizowane z art. 4171 § 2 zdanie pierwsze k.c. w nowym brzmieniu, z którego jednoznacznie obecnie wynika, że jeżeli przepisy odrębne stanowią inaczej – a te właśnie tak stanowią – można dochodzić odszkodowania bez obowiązku uzyskania orzeczenia prejudycjalnego. W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, co oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, zasady prawnej, z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53) – iż od chwili jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna. Dotyczy to także skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy. W tej sytuacji, skoro skarga stała się niedopuszczalna, wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne, a to nakazuje postępowanie wywołane tą skargą umorzyć (art. 355 § 1 w związku z art. 391 §1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI