Orzeczenie · 2010-03-19

III CNP 37/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-03-19
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
pomoc prawnapostępowanie międzynarodowekoszty sądowetłumaczenieSąd Najwyższyniezgodność z prawemk.p.c.ustawa o prawie pomocy

Wnioskodawczyni M.W. zwróciła się do Sądu Okręgowego o udzielenie pomocy prawnej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wykonalności tytułu wykonawczego w Republice Federalnej Niemiec oraz o zwolnienie od wydatków związanych z tłumaczeniem dokumentów i ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu zażalenia, zwolnił wnioskodawczynię w połowie od wydatków i ustanowił pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy zlecił tłumaczenie dokumentów, przyznał tłumaczowi wynagrodzenie i wezwał wnioskodawczynię do uiszczenia połowy tej kwoty. Po braku wpłaty, Sąd Okręgowy pobrał należność. Zażalenie wnioskodawczyni na to postanowienie zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny. Wnioskodawczyni wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. oraz ustawy o prawie pomocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że wynagrodzenie tłumacza stanowi wydatek, a przepisy k.p.c. dotyczące wydatków zasadniczo nie pozwalają na zarządzenie przez sąd wyłożenia wydatków za stronę i przymusowe ich pobranie. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przepisy ustawy przewidują obowiązek działania z urzędu, a wydatki tymczasowo wykłada Skarb Państwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie było ustawowego obowiązku działania z urzędu, a ponadto przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej nakładają na wnioskodawcę obowiązek złożenia dokumentów w tłumaczeniu, a niedopełnienie tego skutkuje zwrotem wniosku. W związku z tym, zarządzenie tłumaczenia z urzędu i obciążenie wnioskodawczyni kosztami było niezgodne z prawem. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego było niezgodne z prawem, a wnioskodawczyni wykazała szkodę, co uzasadnia uwzględnienie skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pomocy prawnej w postępowaniu międzynarodowym, kosztów tłumaczenia i stosowania art. 1304 k.p.c. w kontekście ustawy o prawie pomocy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc prawną w postępowaniu międzynarodowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji nakazujące pobranie od wnioskodawczyni połowy kosztów tłumaczenia dokumentów w sprawie o pomoc prawną w postępowaniu międzynarodowym jest zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie Sądu Apelacyjnego jest niezgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy ustawy o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej nakładają na wnioskodawcę obowiązek złożenia dokumentów w tłumaczeniu, a niedopełnienie tego obowiązku skutkuje zwrotem wniosku. Zarządzenie tłumaczenia z urzędu i obciążenie wnioskodawczyni kosztami było niezgodne z prawem.

Czy art. 1304 k.p.c. ma zastosowanie do wydatków na wynagrodzenie tłumacza w sprawach o pomoc prawną w postępowaniu międzynarodowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 1304 k.p.c. nie ma zastosowania ze względu na szczególne uregulowanie zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy ustawy o prawie pomocy stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów k.p.c. dotyczących wydatków, co wyłącza stosowanie art. 1304 k.p.c. w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdza, że postanowienie jest niezgodne z prawem
Strona wygrywająca
M. W.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (9)

Główne

u.p.p.w.p.u.e. art. 22 § ust. 2

Ustawa o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz o prawie pomocy w celu ugodowego załatwienia sporu przed roszczeniem takiego postępowania

Nakłada na wnioskodawcę obowiązek złożenia dokumentów w tym przepisie wymienionych także w tłumaczeniu na język wymagany przez prawo państwa członkowskiego, do którego wniosek ma być przekazany, dokonanym przez osobę uprawnioną do dokonywania tłumaczeń.

u.p.p.w.p.u.e. art. 23 § ust. 3

Ustawa o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz o prawie pomocy w celu ugodowego załatwienia sporu przed roszczeniem takiego postępowania

Niedopełnienie obowiązku złożenia tłumaczenia, pomimo wezwania przewodniczącego do uzupełnienia braku, skutkuje zwrotem wniosku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1304 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę.

k.p.c. art. 1304 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami wyłącznie wówczas, gdy zaliczka zostanie uiszczona w wyznaczonej wysokości.

k.p.c. art. 1304 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

W razie nieuiszczenia zaliczki, sąd pominie taką czynność.

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki uwzględnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 4241 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy orzeka o uwzględnieniu lub oddaleniu skargi.

u.k.s.s.c. art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wynagrodzenie tłumacza stanowi wydatek.

u.k.s.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Orzeczenie o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach należy do orzeczeń kończących postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie tłumaczenia z urzędu i obciążenie wnioskodawczyni kosztami było niezgodne z przepisami ustawy o prawie pomocy w postępowaniu międzynarodowym. • Przepisy ustawy o prawie pomocy stanowią lex specialis w stosunku do art. 1304 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 1304 k.p.c. do sytuacji wnioskodawczyni. • Prawidłowość postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczo niedopuszczalne jest zarządzenie przez sąd wyłożenia wydatków za stronę i następnie przymusowe pobranie ich od strony. • Ewidentnie niezgodne z tym przepisem jest zarządzenie tłumaczenia dokumentów z urzędu i następnie obciążenie wnioskodawczyni kosztami tłumaczenia.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Marek Sychowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy prawnej w postępowaniu międzynarodowym, kosztów tłumaczenia i stosowania art. 1304 k.p.c. w kontekście ustawy o prawie pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc prawną w postępowaniu międzynarodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania międzynarodowego – pomocy prawnej i kosztów z nią związanych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne interpretacje sądów niższych instancji.

Czy można obciążyć wnioskodawcę kosztami tłumaczenia w międzynarodowym postępowaniu o pomoc prawną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst