III CNP 22/11

Sąd Najwyższy2011-10-28
SNRodzinneopieka nad dzieckiemŚrednianajwyższy
Konwencja Haskaopieka nad dzieckiemprawo rodzinneuprowadzenie dzieckakontakty z dzieckiemszkoda niemajątkowaniezgodność z prawem

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia dotyczącego wydania małoletnich dzieci, uznając ją za niespełniającą wymogów formalnych.

Wnioskodawca złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu okręgowego, które oddaliło jego apelację w sprawie o wydanie małoletnich dzieci w trybie Konwencji Haskiej. Skarżący wskazał na szkodę niemajątkową (utrata kontaktu z dziećmi) i majątkową (koszty podróży). Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nie określa wysokości i rodzaju szkody, co uniemożliwia ocenę związku przyczynowego z zaskarżonym orzeczeniem.

Sprawa dotyczyła skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K., które oddaliło apelację wnioskodawcy Rafała S. od postanowienia sądu pierwszej instancji. Wniosek dotyczył wydania małoletnich dzieci (Piotra S. i Julii S.) wnioskodawcy w trybie Konwencji Haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę. Wnioskodawca domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem, wskazując na poniesioną szkodę niemajątkową (utrata codziennych kontaktów z dziećmi, osłabienie więzi emocjonalnych, cierpienie) oraz majątkową (koszty podróży w celu utrzymania kontaktu z dziećmi). Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, podkreślił, że dla uwzględnienia skargi konieczne jest wykazanie, iż szkoda już powstała, wskazanie jej rodzaju, wysokości i czasu powstania, a także przedstawienie dowodów ją potwierdzających. Sąd uznał, że skarga wnioskodawcy nie spełnia tych wymogów, ponieważ nie określił on wysokości szkody majątkowej ani niemajątkowej, ani rodzaju szkody niemajątkowej, co uniemożliwia ocenę istnienia normalnego związku przyczynowego między wydaniem zaskarżonego orzeczenia a wskazaną szkodą. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. Rozstrzygając o kosztach postępowania, Sąd Najwyższy zastosował zasadę, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie spełnia wymogów formalnych, jeśli nie określa wysokości i rodzaju szkody, co uniemożliwia ocenę związku przyczynowego z zaskarżonym orzeczeniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla uwzględnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem konieczne jest wykazanie szkody, wskazanie jej rodzaju, wysokości i czasu powstania, a także przedstawienie dowodów. Brak tych elementów uniemożliwia ocenę związku przyczynowego między orzeczeniem a szkodą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
Rafał S.osoba_fizycznawnioskodawca
Małgorzata S.osoba_fizycznauczestnik
Piotr S.osoba_fizycznamałoletni
Julia S.osoba_fizycznamałoletni

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga złożenia przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła, wskazania jej rodzaju, wysokości i czasu powstania oraz wykazania, że szkoda już powstała i jest następstwem wydania zaskarżonego orzeczenia, a także powołania lub przedstawienia dowodów albo innych środków uwiarygodniających jego twierdzenia.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.c. art. 417¹ § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy sprawowaniu władzy publicznej.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których nie ma zastosowania zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 424¹²

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Szkoda niemajątkowa wynikająca z faktycznego pozbawienia kontaktu z dziećmi i naruszenia praw człowieka. Szkoda majątkowa w postaci poniesionych kosztów podróży w celu utrzymania kontaktu z dziećmi.

Godne uwagi sformułowania

spełnienie wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła, wskazania jej rodzaju, wysokości i czasu powstania oraz wykazania, że szkoda już powstała i jest następstwem wydania zaskarżonego orzeczenia Konieczność takiego określenia szkody i jej uwiarygodnienia dotyczy zarówno szkody majątkowej jak i szkody niemajątkowej

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności dotyczące wykazywania szkody niemajątkowej i majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i wymaga precyzyjnego określenia szkody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście dochodzenia odszkodowania za szkodę niemajątkową wynikającą z utraty kontaktu z dziećmi.

Nawet utrata kontaktu z dziećmi nie wystarczy do stwierdzenia niezgodności z prawem – Sąd Najwyższy stawia wysokie wymagania formalne.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CNP 22/11 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Irena Gromska-Szuster 
 
 
w sprawie z wniosku Rafała S. 
przy uczestnictwie Małgorzaty S. 
o wydanie małoletnich Piotra S. i Julii S. w trybie Konwencji dotyczącej cywilnych 
aspektów uprowadzenia dziecka za granicę sporządzonej  
w Hadze dnia 25 października 1980 roku, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 października 2011 r., 
na skutek skargi wnioskodawcy  
o stwierdzenie niezgodności z prawem  
prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego  
z dnia 2 czerwca 2009 r.,  
 
 
odrzuca skargę i stwierdza, że każdy uczestnik ponosi koszty 
postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
   
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w K. oddalającego apelację wnioskodawcy 
Rafała S. od postanowienia Sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o 
wydanie  wnioskodawcy jego małoletnich dzieci w trybie Konwencji dotyczącej 
cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę sporządzonej w Hadze w 
dniu 25 października 1980 r. – wnioskodawca wypełniając przesłankę art. 4245 § 1 
pkt 4 k.p.c. wskazał, że w wyniku wydania zaskarżonego postanowienia poniósł 
szkodę niemajątkową i majątkową. Stwierdził, że  szkoda niemajątkowa wynika z 
faktycznego pozbawienia go codziennych kontaktów z  dziećmi i możliwości 
sprawowania bieżącej opieki nad nimi a także wykonywania władzy rodzicielskiej 
zgodnie z prawem miejsca pobytu dzieci do czasu rozstrzygnięcia tych kwestii w 
sprawie 
rozwodowej. 
Prowadzi 
to 
do 
osłabienia 
więzi 
emocjonalnych 
wnioskodawcy z dziećmi i ograniczenia jego wpływu na ich wychowanie a więc 
narusza podstawowe prawa człowieka, powodując cierpienia wnioskodawcy i 
uczucie tęsknoty z powodu odsunięcia od dzieci.  
   
Natomiast szkodę majątkową wnioskodawca przedstawił jako wydatki, które 
musi ponosić chcąc utrzymać osobiste kontakty z dziećmi w nowym ich miejscu 
zamieszkania do czasu trwałego rozstrzygnięcia w sprawie rozwodowej o opiece 
nad 
nimi. 
Na 
potwierdzenie 
poniesionych 
kosztów 
przedstawił 
wydruki 
elektroniczne biletów lotniczych podróży do K. w celu spotkania z dziećmi i  podał 
daty tych spotkań oraz ceny biletów we frankach szwajcarskich. Wskazał też, że w 
określonych dniach odbył podróże samochodem z Zurychy do K. i z powrotem i 
podał koszty tych podróży. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, spełnienie wymagania 
określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. polega na złożeniu przez skarżącego 
oświadczenia, iż szkoda wystąpiła, wskazania jej rodzaju, wysokości i czasu 
powstania oraz wykazania, że szkoda już powstała i jest następstwem wydania 
zaskarżonego orzeczenia, a także powołania lub przedstawienia dowodów albo 

 
3 
innych środków uwiarygodniających jego twierdzenia w tym przedmiocie (porównaj 
między innymi orzeczenie z dnia 11 sierpnia 2005 r. III CNP 4/05, OSNC 
2006/1/16). Konieczność takiego określenia szkody i jej uwiarygodnienia dotyczy 
zarówno szkody majątkowej jak i szkody niemajątkowej, poniesionej w wyniku 
wydania zaskarżonego orzeczenia (porównaj między innymi postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 20 grudnia 2007 r. IV CNP 192/07, niepubl.). Tylko takie 
wypełnienie przesłanki art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. umożliwia bowiem Sądowi 
Najwyższemu ocenę, czy uprawdopodobnione zostało wyrządzenie szkody przez 
wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, co jest konieczne do wydania przez 
ten Sąd orzeczenia stanowiącego prejudykat dla roszczeń dochodzonych na 
podstawie art. 4171 § 2 k.c.  
Skarga wnioskodawcy nie spełnia powyższego wymagania. Nie wskazał on 
bowiem wysokości szkody majątkowej ani niemajątkowej, nie określił też rodzaju 
szkody niemajątkowej, a tym samym nie uprawdopodobnił istnienia normalnego 
związku przyczynowego między wydaniem zaskarżonego orzeczenia a wskazaną 
przez niego szkodą majątkową i niemajątkową. Nie jest bowiem możliwa ocena 
istnienia tego związku bez prawidłowego  określenia rozmiaru i rodzaju szkody. 
   
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucił 
skargę, a rozstrzygając wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę orzekł na 
podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 42412, art. 391 § 1 i art. 108 § 1 k.p.c., że każdy 
uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.  
 
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI