III CNP 22/05

Postanowienie z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05 
 
Wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia, która została odrzucona, nie stoi na przeszkodzie ponownemu 
wniesieniu skargi od tego orzeczenia przez tę samą stronę (art. 4243 k.p.c.). 
 
Sędzia SN Jacek Gudowski 
 
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku wierzyciela Ubezpieczeniowego 
Funduszu Gwarancyjnego w W. przy uczestnictwie dłużników Jana G. i Pawła G. 
oraz małżonki dłużnika Ewy G. o nadanie klauzuli wykonalności na posiedzeniu 
niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2006 r. na skutek skargi Ewy G. o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu 
Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 marca 2005 r. 
odrzucił skargę. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 roku Sąd Rejonowy w Siedlcach 
nadał klauzulę wykonalności wyrokowi tego Sądu z dnia 25 kwietnia 2002 r. i 
wyrokowi Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 25 listopada 2002 r., wydanemu 
przeciwko małżonkowi dłużnika Jana G. – Ewie G., ograniczając jej 
odpowiedzialności do majątku objętego majątkową wspólnością małżeńską. 
Zażalenie małżonki dłużnika Ewy G. od tego postanowienia zostało orzeczeniem 
Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 8 marca 2005 r. oddalone. 
Postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie Ewa G. zaskarżyła 
skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, lecz Sąd 
Najwyższy – postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05 (OSNC 2006, 
nr 1, poz. 16) – tę skargę odrzucił. W uzasadnieniu podkreślił, że od postanowienia 
w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu skarga o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje 
(art. 4241 § 1 k.p.c.). Na uboczu Sąd Najwyższy zauważył, że skarga małżonki 

dłużnika dotknięta była także nieusuwalnym brakiem formalnym polegającym na 
zaniechaniu uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody. 
W dniu 19 października 2005 r. Ewa G. ponownie złożyła skargę o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z dnia 8 marca 
2005 r. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zważywszy, że zgodnie z art. 4243 k.p.c., od tego samego orzeczenia strona 
może wnieść tylko jedną skargą, rozważenia wymaga kwestia, czy skarga 
dłużniczki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna już tylko z tego powodu, że 
jest kolejną (drugą) jej skargą od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z 
dnia 8 marca 2004 r. 
Podejmując tę kwestię trzeba podkreślić, że skarga przewidziana w art. 4241 
k.p.c. jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służącym osiągnięciu przez 
stronę określonego celu, jakim jest stwierdzenie niezgodności z prawem 
zaskarżonego orzeczenia, stwarzające podstawę do dochodzenia odszkodowania 
od państwa na podstawie art. 4171 § 1 k.c. Nadzwyczajność tego środka i ściśle 
określony cel skłoniły ustawodawcę do ograniczenia wielokrotności składania skargi 
od tego samego orzeczenia, gdyż brak tego ograniczenia umożliwiałby – ze szkodą 
dla porządku prawnego – wielokrotne wnoszenie skargi, zaskarżanie orzeczenia 
częściami, mnożenie zarzutów i argumentów, opieranie jej na zmienianych 
podstawach itd. Ustawodawca założył więc, że strona, która poniosła szkodę na 
skutek wydania prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, powinna tak 
kierować swymi działaniami procesowymi, aby w jednej skardze precyzyjnie 
określić to orzeczenie, przytoczyć wszystkie zachodzące podstawy, sformułować 
wszelkie zarzuty oraz wskazać wszystkie przypisy, z którymi zaskarżane orzeczenie 
jest niezgodne. Założenie to – uwzględniające obowiązywanie przed Sądem 
Najwyższym przymusu adwokacko-radcowskiego – służy także sprawności 
postępowania oraz minimalizuje zagrożenia dla pewności obrotu prawnego. 
Należy jednak podkreślić, że możliwość wniesienia przez stronę – lub na jej 
rzecz przez podmioty uprawnione (art. 4242 k.p.c.) – tylko jednej skargi dotyczyć 
może jedynie skargi wniesionej skutecznie, tj. dopuszczalnej oraz nadającej się 
najpierw do poddania jej tzw. przedsądowi (art. 4249 w związku z art. 3989 i art. 
42412 k.p.c.), a następnie – w wypadku przyjęcia do rozpoznania – do 
merytorycznego rozstrzygnięcia. Mówiąc inaczej, od tego samego orzeczenia 

strona może wnieść skutecznie tylko jedną skargę. Z tego stwierdzenia wynika 
więc, że wniesienie przez tę samą stronę od tego samego orzeczenia skargi, która 
została z jakiegokolwiek powodu odrzucona, nie stoi na przeszkodzie ponownemu 
wniesieniu skargi od tego orzeczenia, jeżeli, oczywiście, zachowany zostanie termin 
przewidziany w art. 4246 § 1 k.p.c. Poczynione stwierdzenie upoważnia do wniosku, 
że choć skarga Ewy G. jest jej kolejną skargą od tego samego orzeczenia, to – 
zważywszy, że poprzednia skarga została odrzucona – nie można jej z tej tylko 
przyczyny odrzucić jako niedopuszczalnej. 
Przyczyny niedopuszczalności tkwią jednak gdzie indziej, jak bowiem wyjaśnił 
Sąd Najwyższy w cytowanym na wstępie, wydanym w tej samej sprawie, 
orzeczeniu z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, od postanowienia w 
przedmiocie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu – które nie 
może być uznane za postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 4241 
§ 1 k.p.c. – skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia nie przysługuje (por. także np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
14 listopada 1996 r., I CKN 7/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 31, z dnia 22 stycznia 
1997 r., I CKN 48/96, OSNC 1997, nr 8, poz. 107 lub z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CZ 
22/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 147). 
Ponadto skarga dłużniczki nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 4245 § 
1 pkt 3, 4 i 5. 
Z tych względów skargę należało odrzucić (art. 4248 § 1 k.p.c.).