III CNP 18/05

Sąd Najwyższy2006-01-27
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemprawomocnośćwznowienie postępowaniaszkodaodpowiedzialność odszkodowawczaSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wskazując, że szkoda musi wynikać z orzeczenia zaskarżonego skargą, a nie z orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania.

Wojciech P. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Krakowie, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę, argumentując, że aby skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem była dopuszczalna, szkoda musi być bezpośrednim następstwem wydania orzeczenia zaskarżonego skargą, a nie orzeczenia, które było przedmiotem wcześniejszego postępowania (w tym przypadku skargi o wznowienie). Skarżący nie wykazał takiej szkody.

Sprawa dotyczyła skargi Wojciecha P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2005 r. Orzeczenie to oddaliło zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 20 października 2004 r., które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Postępowanie pierwotne, którego dotyczyła skarga o wznowienie, zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 12 stycznia 1976 r., zezwalającym na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania należnego Antoninie P. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, uznał, że choć postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może być przedmiotem takiej skargi, to kluczowe jest, aby szkoda, której naprawienia domaga się skarżący, została wyrządzona przez wydanie właśnie tego orzeczenia zaskarżonego skargą. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby szkoda wynikła z postanowienia Sądu Okręgowego, a jedynie wskazał na skutki pierwotnego postanowienia z 1976 r. Sąd podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie służy do wzruszenia orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, a jedynie do naprawienia szkody wyrządzonej przez orzeczenie, które stało się prawomocne od 1 września 2004 r. i później. Ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił szkody wynikającej z orzeczenia Sądu Okręgowego, jego skarga została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko wtedy, gdy szkoda została wyrządzona przez wydanie tego postanowienia, a nie przez wydanie orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem służy do naprawienia szkody wyrządzonej przez orzeczenie, które stało się prawomocne od 1 września 2004 r. i później. Kluczowe jest, aby szkoda była bezpośrednim następstwem wydania orzeczenia zaskarżonego skargą, a nie orzeczenia, które było przedmiotem wcześniejszego postępowania (np. skargi o wznowienie).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
Wojciech P.osoba_fizycznaskarżący
Gmina W.instytucjauczestnik
Skarb Państwa-Wojewoda M.organ_państwowyuczestnik
Starosta W.organ_państwowyuczestnik
Antonina P.osoba_fizycznabeneficjent odszkodowania (nieżyjąca)
Rejonowy Zarząd Gospodarki Terenami przy Naczelniku Miasta W.instytucjawnioskodawca pierwotny

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4241 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szkoda musi być bezpośrednim następstwem wydania orzeczenia zaskarżonego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie służy do wzruszenia orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania. Skarżący nie wykazał szkody wynikającej z orzeczenia Sądu Okręgowego.

Odrzucone argumenty

Szkoda powstała na skutek zezwolenia na wpłatę odszkodowania do depozytu sądowego. Wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest uzasadnione występowaniem zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania należy uznać za orzeczenie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 k.p.c. rzecz jednak w tym, że przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wyłącznie orzeczenie, przez którego wydanie stronie została wyrządzona szkoda Skarżący jest w błędzie, pozostając w przekonaniu, że wniesiona przez niego skarga jest środkiem prowadzącym do „wzruszenia" zaskarżonego postanowienia.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności wymogu wykazania szkody wynikającej bezpośrednio z orzeczenia zaskarżonego skargą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest wnoszona po odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne niuanse proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest kluczowe dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest negatywne dla skarżącego.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 18/05 
 
Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na 
postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o wznowienie 
postępowania może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia tylko wtedy, gdy szkoda została 
wyrządzona przez wydanie tego orzeczenia, a nie przez wydanie orzeczenia 
objętego skargą o wznowienie postępowania. 
 
Sędzia SN Jacek Gudowski 
 
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Wojciecha P. o wznowienie postępowania 
zakończonego prawomocnym postanowieniem w sprawie z wniosku Gminy W. przy 
uczestnictwie Skarbu Państwa-Wojewody M. i Starosty W. o zezwolenie na złożenie 
świadczenia do depozytu sądowego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w 
dniu 27 stycznia 2006 r., na skutek skargi Wojciecha P. o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Krakowie 
z dnia 26 kwietnia 2005 r. 
odrzucił skargę. 
 
Uzasadnienie 
 
Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 stycznia 1976 r., wydanym w 
sprawie I Ns (...)/76, Sąd Rejonowy w Wadowicach zezwolił Rejonowemu 
Zarządowi Gospodarki Terenami przy Naczelniku Miasta W. na złożenie do 
depozytu sądowego kwoty 104 906,50 zł tytułem odszkodowania należnego 
nieżyjącej Antoninie P. Wojciech P. wniósł skargę o wznowienie postępowania w tej 
sprawie, ale Sąd Rejonowy w Wadowicach – postanowieniem z dnia 20 
października 2004 r. – odrzucił ją. Zażalenie skarżącego na to orzeczenie Sąd 
Okręgowy w Krakowie – postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2005 r. – oddalił. 
Na postanowienie Sądu Okręgowego skarżący wniósł skargę o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. 

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o 
odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania należy uznać za orzeczenie 
kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 k.p.c. (por. np. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1966 r., II UZ 7/96, 
OSNAPUS 1997, nr 12, poz. 226), rzecz jednak w tym, że przedmiotem skargi o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być 
wyłącznie orzeczenie, przez którego wydanie stronie została wyrządzona szkoda 
(art. 4241 § 1 i art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). W tym wypadku może chodzić wyłącznie o 
postanowienie Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 12 stycznia 1976 r., co 
zresztą potwierdził sam skarżący, który – uprawdopodobniając wyrządzoną szkodę 
– wskazał, że powstała ona na skutek zezwolenia „na wpłatę na jego rzecz 
odszkodowania do depozytu sądowego w sprawie I Ns (...)/76 na podstawie decyzji 
administracyjnej, której nieważność została aktualnie stwierdzona ostateczną 
decyzją". Tego orzeczenia skarżący jednak nie zaskarżył, a gdyby zresztą to zrobił, 
skarga i tak zostałaby odrzucona, gdyż zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Sąd 
Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 października 2005 r., 
mającej moc zasady prawnej, III BZP 1/05 (OSNC 2006, nr 5, poz. 78), skarga o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od 
orzeczeń, które stały się prawomocne z dniem 1 września 2004 r. i później. 
Poza tym skarżący jest w błędzie, pozostając w przekonaniu, że wniesiona 
przez niego skarga jest środkiem prowadzącym do „wzruszenia" zaskarżonego 
postanowienia. Myli się także twierdząc, że skargę o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia uzasadnia występowanie w sprawie 
zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. 
W tej sytuacji należy stwierdzić, że jakkolwiek postanowienie sądu drugiej 
instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji 
odrzucające skargę o wznowienie postępowania może być przedmiotem skargi o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, to jednak szkoda 
wyrządzona stronie – stanowiąca jeden z elementów uzasadniających skargę – 
musi być następstwem wydania tego postanowienia, a nie orzeczenia 
zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania. Skarżący takiej szkody nie 
uprawdopodobnił ani nawet nie wskazał, należało zatem orzec, jak w sentencji (art. 
4248 § 1 w związku z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.).