III CKN 373/99

III RC 307/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 3 lutego 2015 roku (data prezentaty) powód J. K. wniósł o ustanowienie z dniem wniesienie powództwa rozdzielności majątkowej małżeńskiej pomiędzy nim a pozwaną K. K. , wynikającej z małżeństwa zawartego przez strony w dniu 16 października 1999 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego m.st. W. . W uzasadnieniu pozwu, powód wskazał, iż strony zawarły związek małżeński w dniu 16 października 1999 r., a od listopada 2012 roku małżonkowie znajdują się w separacji faktycznej. Przed Sądem Okręgowym w Warszawie toczy się postępowanie rozwodowe pomiędzy małżonkami. Wyrokiem zaocznym z dnia 2 czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy w Piasecznie ustanowił z dniem 3 lutego 2015 roku rozdzielność majątkową małżeńską pomiędzy stronami. W dniu 13 lipca 2015 roku (data nadania) pozwana K. K. wniosła sprzeciw od ww. wyroku zaocznego wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, iż w jej ocenie nie zachodzą przesłanki uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej. Strony podtrzymały swoje stanowiska do końca postępowania. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: J. K. i K. K. zawarli związek małżeński w dniu 16 października 1999 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego m.st. W. . Pomiędzy stronami od pierwszego kwartału 2013 roku toczy się postępowanie rozwodowe z powództwa K. K. . Strony nie zawierały umów przedmałżeńskich i istnieje pomiędzy nimi wspólność majątkowa. J. K. i K. K. mają czwórkę małoletnich dzieci, które obecnie mieszkają z matką. Powód płaci na rzecz dzieci oraz żony alimenty w łącznej wysokości 13.000 zł. Strony nie zamieszkują wspólnie i znajdują się w faktycznej separacji od listopada 2012 roku. Wtedy powód, jak wyjaśnił, został wyrzucony przez żonę ze wspólnego domu. W skład majątku dorobkowego stron wchodzi dom w C. , w którym zamieszkuje pozwana z dziećmi oraz mieszkanie-kawalerka w W. , które jest wynajmowane przez powoda. Małżonkowie mają zaciągnięty kredyt na kwotę 850.000 zł od 2008 roku, raty kredyty spłaca powód. Ponadto strony korzystają z samochodów zakupionych w trakcie trwania związku małżeńskiego. Do majątku wspólnego wchodzi również motor oraz żaglówka. Strony nie zarządzają razem majątkiem wspólnym od 2012 roku tj. od czasu faktycznego rozstania. Powód J. K. jest w wieku 38 lat. Posiada wykształcenie średnie, pracuje jako producent filmowy. Prowadzi działalność gospodarczą. Zarobki powoda wynoszą 20.000 zł miesięcznie, jak wyjaśnił posiada odrębny majątek w postaci udziałów w spółce. Obecnie pozostaje w nowym nieformalnym związku, z którego ma dwoje małoletnich dzieci. Mieszka z konkubiną. Jak wyjaśnił, nie ma wstępu na teren domu małżeńskiego od 2013 roku, zostały wymienione zamki w drzwiach. Nie ma kontaktu z żoną. Pomiędzy małżonkami istnieje głęboko zarysowany konflikt. Jak wyjaśnił, nie ma możliwości porozumienia się z pozwaną. Małżonkowie nie podejmują wspólnych decyzji odnośnie zarządu majątkiem wspólnym. Powód próbował się porozumieć z żoną odnośnie spłaty jej mandatów, egzekucji komorniczej, która zdaniem powoda nie jest zasadna, remontów domu, jednak bezowocnie. W ocenie powoda żadna ze stron małżeństwa nie trwoniła majątku wspólnego. Jego zdaniem żona finansuje swojo przyjaciela, z którym jest w związku. Pozwana K. K. ma 38 lat, posiada wykształcenie średnie z zawodu jest doradcą laktacyjnym, dulą, ukończyła odpowiednie kursy. W czasie małżeństwa nie pracowała zawodowo, zajmowała się domem. Obecnie spotyka się z innym mężczyzną aczkolwiek zaprzeczyła jakby prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Potwierdziła, iż powód od rozstania, nie ma dostępu do domu małżeńskiego z uwagi na konflikt pomiędzy stronami. Jej zdaniem mąż ukrywa przed nią pewne składniki majątku wspólnego dotyczące prowadzonej przez niego spółki. Małżonkowie zgodnie potwierdzili, iż nie widzą możliwości porozumienia się i powrotu do siebie. Sąd ustalił wyżej opisany stan faktyczny na podstawie wyjaśnień stron postępowania oraz odpisu aktu małżeństwa, rozliczeń, wydruków bankowych, umowy darowizny samochodu. W ocenie Sądu wyjaśnienia stron są wiarygodne, logiczne i spójne ze sobą. Zarówno powód jak też pozwana potwierdzili pozostawanie w separacji od daty rozstania i brak możliwości reaktywacji małżeństwa. Obie strony również potwierdził istnienie głębokiego konfliktu pomiędzy nimi. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 kro z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać zniesienia przez Sąd wspólności majątkowej zarówno ustawowej jak i umownej. W niniejszym postępowaniu, w pierwszej kolejności, zadaniem Sądu było ustalenie czy w tej sprawie istnieją tzw. ważne powody będące podstawą uwzględnienia powództwa. Ważnymi powodami są, w rozumieniu kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , takie okoliczności, które w konkretnej sprawie stwarzają sytuację, w której wspólność majątkowa nie służy dobru istniejącej rodziny, którą małżonkowie tworzą. Szczególnie ważnym powodem zniesienia wspólności majątkowej małżonków może być wystąpienie okoliczności w których wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków nad ich wspólnym majątkiem jest utrudnione lub niemożliwe. Wyżej opisana sytuacja powstaje z chwilą faktycznego rozstania się małżonków, konfliktu, braku kontaktu miedzy nimi o ile taki stan rzeczy ma charakter trwały i stały. Stan faktyczny niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, pozwala na przyjęcie, że zaistniały ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej. J. K. oraz K. K. obecnie pozostają w separacji faktycznej, między stronami toczy się postępowanie rozwodowe. Do rozstania doszło w listopadzie 2012 roku, czyli na chwilę obecną jest ono długotrwałe. Obie strony pozostają w innych, nieformalnych związkach, powód ma dwoje dzieci z obecnego związku. Strony, jak zgodnie przyznają, nie są w stanie porozumieć się w kwestiach finansowych, nie prowadzą już wspólnego gospodarstwa domowego. Nie widzą szans na reaktywację małżeństwa, to pozwana wniosła powództwo o rozwód. Konflikt pomiędzy małżonkami powoduje brak możliwości porozumienia się. Pozwana zainicjowała postępowanie karne wobec powoda. Powód wskazywał, że chciał rozmawiać z żoną na temat spłaty jej mandatów, egzekucji komorniczej, która zdaniem powoda nie jest zasadna, remontów domu oraz ostatnio co do zapisania najmłodszego dziecka do przedszkola i opłat za czesne. Nie doszło do żadnego porozumienia. Strony porozumiały się odnośnie samochodu, który powód darował żonie a ona go następnie sprzedała zakupując inny. To porozumienie miało miejsce przed wniesieniem powództwa w niniejszej sprawie i zapewne było korzystne do pozwanej. W innych sprawach brak jest porozumienia pomiędzy stronami. Dla Sądu jedyną ważną kwestią w tym postępowaniu jest to czy strony podejmują wspólne decyzje finansowe, gospodarcze – a jeśli nie, to od kiedy taki stan istnieje. Nie jest dla Sądu istotne czy strony mają ze sobą jakikolwiek kontakt. Ważnym ustaleniem jest, czy strony pozostają również w trwałej separacji. Jak wynika z twierdzeń stron faktycznie prowadzą one odrębne gospodarstwa domowe. Utrzymanie w obecnym stanie rzeczy wspólności małżeńskiej do czasu orzeczenie ewentualnego rozwodu, wpływa negatywnie na zarząd majątkiem wspólnym. W obecnym stanie rzeczy, gdy małżonkowie nie są w stanie decydować wspólnie o kwestiach gospodarczych nie zasadnym byłoby utrzymywanie wspólności majątkowej. Godzi się podnieść, iż nieistotna z punktu widzenia niniejszego postępowania jest kwestia winy za rozpad pożycia małżeńskiego, gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z żądaniem zniesienia współwłasności może wystąpić również małżonek, który jest wyłącznie winny separacji. ( por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2000 roku, sygn. III CKN 373/99 ). Na marginesie należy wskazać, iż pozwana złożyła pozew o rozwód, zatem w efekcie godzi się na rozdzielenie majątku wspólnego. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka z art. 52 § 1 kro , mówiąca o wyjątkowym wypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd przyjął, iż w niniejszym postępowaniu zaszły okoliczności uzasadniające zwolnienie pozwanej od kosztów postępowania. Pozwana jest matką samotnie wychowującą czwórkę dzieci nadto status finansowy powoda jest nieporównywalnie wyższy, niż K. K. . W ocenie składu orzekającego zwolnienie pozwanej od kosztów sądowych czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Zważając na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.