III CKN 153/99

V RC 1023/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 06.11.2013r. M. S. (1) wniosła o zasądzenie tytułem zaspokajania potrzeb rodziny kwoty 5.000zł miesięcznie, w tym na potrzeby małoletniego syna W. S. , lat 3 ( ur. (...) ) kwotę 2.600zł i na swoją rzecz kwotę 2.400zł oraz o udzielenie zabezpieczenia do kwoty 5.000zł miesięcznie. W odpowiedzi na pozew pozwany J. S. , działający przez profesjonalnego pełnomocnika, uznał powództwo do kwoty 1.000zł na rzecz małoletniego syna. Postanowieniem z dnia 08.01.2004r. sąd zabezpieczył powództwo na potrzeby rodziny do kwoty 2.000zł z przeznaczeniem na potrzeby małoletniego W. S. . Postanowieniem z dnia 12.06.2014r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie VI Cz 346/14 na skutek zażalenia obu stron, uchylił zaskarżone postanowienie i wniosek przekazał do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 15.07.2014r. sąd ponownie rozpoznając wniosek zabezpieczył powództwo do kwoty 1.000zł z przeznaczeniem na potrzeby małoletniego W. S. . Na rozprawie w dniu 18.02.2014r. powódka rozszerzyła powództwo i wniosła o zasądzenie od pozwanego na podstawie art. 137 § 2 kro kwoty 3.347,89zł tytułem zaległych opłat za czynsz za okres od sierpnia 2013r. do października 2013r., kiedy to pozwany mieszkał z rodziną i nie partycypował w tych opłatach. Pozwany wniósł o oddalenie tego żądania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny M. S. (1) i J. S. są małżeństwem od dnia 12.07.2008r. Ze związku tego urodził się w dniu (...) W. S. . Strony od października 2013r. nie mieszkają razem. W październiku 2013r. pozwany poinformował żonę o swoim uzależnieniu od hazardu i długach z tego tytułu na kwotę 150.000zł. Dwa dni później M. S. (1) kazała oddać klucze i nakazała mężowi, by wyprowadził się z mieszkania. Mieszkanie, które zajmowali, stanowi jej współwłasnością z siostrą i matką w spadku po ojcu. Pozwany zamieszkał u swoich rodziców w P. . Nie toczy się sprawa o rozwód, czy separację. Strony zawarły umowę o rozdzielność majątkową w dniu 16.10.2013r. Powódka M. S. (1) ma 30 lat, z wykształcenia jest prawnikiem. W marcu 2013r. zdała egzamin adwokacki i od sierpnia 2013r. prowadzi kancelarię adwokacką. Podniosła, że od założenia działalności gospodarczej do dnia wniesienia pozwu, nie osiągnęła żadnego dochodu, bowiem sytuacja na rynku prawniczym i konieczność opieki nad dzieckiem, nie pozwala osiągnąć jej dochodu potrzebnego do utrzymania siebie i dziecka. Nie zgłosiła w (...) gotowości prowadzenia spraw z urzędu. Obsługuje jedną spółkę prawną, uzyskując z tego tytułu 1.000zł miesięcznie. Wynajmuje garaż za kwotę 220zł miesięcznie. Koszty prowadzenia działalności gospodarczej określa na 1.019,95zł, w tym: składka do (...) 235zł, OC 135zł na kwartał, ZUS 414,85zł, czynsz za wynajem pomieszczenia 250zł, księgowa 75zł. Powódka mieszka z małoletnim synem W. S. w mieszkaniu o pow. 111m 2 . Powódka zamierza sprzedać mieszkanie za kwotę 1.100.000 – 1.400.000zł i zakupić dla siebie i dziecka mieszkanie o pow. ok. 60m 2 . Miesięczny koszt swojego utrzymania oceniła na 2.467,90zł. Zaległości czynszowe na dzień wniesienia pozwu wynosiły 3.347,89zł. Powódka od kilku lat ma problem z alkoholem, jednakże w okresie porodu i karmienia dziecka nie spożywała alkoholu. O swoim problemie poinformowała męża w styczniu 2013r. Obecnie uczęszcza na meetingi AA oraz na terapię indywidualną (k.111). Małoletni W. S. ma 3 lata i od 01.09.2014r. będzie uczęszczał do państwowego przedszkola, opłata będzie wynosiła ok. 350zł. Do tego czasu w opiece nad dzieckiem pomagała powódce babcia powódki, przyjeżdżając z W. , oraz jej siostra studentka mieszkająca w W. przy ul. (...) a także pozwany i jego rodzice. Miesięczny koszt utrzymania dziecka powódka oceniła na kwotę 2.616zł, w tym m.in.: czynsz 557zł, energia elektryczna 45zł, Internet 30zł, telewizja 30zł, mleko modyfikowane 200zł, wyżywienie 1.100zł, kosmetyki 100zł, odzież 250zł, zabawki, baterie do zabawek, baterie do niani, książeczki 150zł (k.22). Pozwany J. S. ma 33 lata, wykształcenie wyższe licencjackie administracyjne. Od 2006r. pracował w spółce (...) Sp. z o.o. na stanowisku młodszego kierownika ds. kluczowych klientów, korzystał z samochodu służbowego również do prywatnego użytku. W marcu 2013r. rozwiązano umowę o pracę i pozwany otrzymał rekompensatę w kwocie 25.990,14zł (k.15,16). Od 08.07.2013r. pracuje na stanowisku regionalnego kierownika sprzedaży karmy dla zwierząt w firmie (...) S.A. i zarabia obecnie ok. 3.400zł netto miesięcznie oraz otrzymuje premię uznaniową w zależności od wyników sprzedaży, która maksymalnie wynosi 2.950zł (k.61,62). W okresie od 01.07.2013r. do 31.01.2014r. średnie zarobki pozwanego wynosiły brutto 5.058,17zł plus premia, 4.508,29zł brutto miesięcznie (k.87). W połowie 2013r. pozwany wypłacił środki z funduszu inwestycyjnego (...) w kwocie 18.000zł, w dużej części środki te pochłonął hazard, część przeznaczył na potrzeby rodziny, część na spłatę długów hazardowych. Pozwany mieszka z rodzicami w P. . Rodzice pozwanego spłacili jego dług hazardowy w kwocie 150.000zł biorąc na ten cel pożyczkę, spłacając w ratach po 2.500 zł. Pozwany spłaca też swoją pożyczkę w kwocie 25.000zł, raty po 800zł z tytułu dalszych długów hazardowych. Dokłada się rodzicom do kosztów utrzymania swojego, dziecka gdy przebywa pod jego opieką i utrzymania mieszkania w kwocie 1.500 zł miesięcznie. Od 16.10.2013r. w związku z uzależnieniem od hazardu, uczęszcza na terapię indywidualną i grupową do Centrum Odwykowego w W. (k.88). W październiku 2013r. pozwany przekazał powódce 1.500zł, w listopadzie 2.000zł, w grudniu 1.500zł, dodatkowo opłacił zaległość z tytułu telewizji kablowej 191zł oraz Internetu 143zł (k.63-66). Miesięczny koszt utrzymania dziecka ocenił na kwotę 1.800zł. Dziecko przebywa u ojca od piątku do poniedziałku, tj. ok. 40% całego czasu. W tym czasie pozwany robi dla dziecka zakupy i uatrakcyjnia mu czas odpowiednio do wieku. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie zeznań stron, świadków I. S. (k.298-301), M. S. (2) (k.302-303), R. S. (k.303-308). Sąd zważył co następuje Powództwo jest zasadne w części do kwoty 1.300zł z przeznaczeniem na potrzeby małoletniego W. S. , lat 3. W pozostałym zakresie podlega oddaleniu, jako niezasadne. Zgodnie z treścią art. 27 kro oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także w całości lub w części na osobistych staraniach w wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. W orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny ustaje w razie powstania między małżonkami separacji faktycznej. O ile we wcześniejszych, tj. z lat 70., orzecznictwo SN prezentowało stanowisko, zgodnie z którym pozostawanie w separacji faktycznej nie stanowi przeszkody do dochodzenia roszczeń na podstawie art. 27 kro , o tyle w nowszym orzecznictwie SN prezentowany jest pogląd przeciwny (por. wyrok SN z dnia 26.05.1999, sygn. akt III CKN 153/99 LEX nr 50731). Fakt istnienia w przedmiotowej sprawie separacji pomiędzy małżonkami jest bezsporny. Powódka w październiku 2013r. kazała pozwanemu oddać klucze i wyprowadzić się, strony ustanowiły rozdzielność majątkową i od tego czasu pozwany mieszka z rodzicami w P. . Nie istnieje zatem współdziałanie małżonków dla dobra rodziny, nie ma wspólnego pożycia. Nie udzielają sobie wsparcia duchowego, nie rozwiązują wspólnie problemów rodziny. W zasadzie powódka odsunęła męża od wspólnego gospodarstwa domowego i w toku całego procesu nie wykazywała troski, jak pomóc mężowi w uzależnieniu od hazardu i wspólnie przezwyciężyć problemy rodziny. Przeciwnie, podkreślała że mąż przez cały czas małżeństwa przegrywał pieniądze, oszukiwał ją, notorycznie zadłużał się kosztem rodziny i sąd nie powinien uwzględniać jego obecnych zadłużeń z tytułu hazardu, a mieć na uwadze zaspokojenie potrzeb rodziny, bowiem te potrzeby mają pierwszeństwo ponad wszystkimi innymi zobowiązaniami pozwanego. Okoliczności te dobitnie świadczą o separacji faktycznej małżonków. Nawet przy przyjęciu, że samo istnienie separacji faktycznej między małżonkami nie wyklucza możliwości żądania od jednego małżonka zaspokojenia potrzeb drugiego małżonka, to żądanie powódki powinno być udowodnione. Sam fakt istnienia dysproporcji pomiędzy dochodami małżonków nie uzasadnia istnienia obowiązku małżonka uzyskującego wyższe dochody do alimentowania małżonka uzyskującego niższe dochody; celem małżeństwa nie jest bowiem wzajemne alimentowanie się małżonków. Żądać alimentów mógłby tylko ten małżonek, gdyby pomimo pełnego wykorzystania swoich możliwości zarobkowych, nie mógł zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb. Powódka jest młoda, zdrowa i jest ambitnym i dobrze zapowiadającym się prawnikiem – obecnie adwokatem (zeznania świadków I. S. , M. S. (2) ) i zdaniem sądu jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Powódka rozważa też inną pracę np. jako prawnik w spółce, urzędzie, czy innej instytucji. Od 01.09.2014r., kiedy małoletni W. S. będzie uczęszczał do przedszkola, powódka będzie dysponowała większą ilością wolnego czasu, by móc zarobkować na swoje utrzymanie, a także dziecka. Żądanie zasądzenia kwoty 3.347,89zł na podstawie art. 137 § 2 kro jest niezasadne i podlega oddaleniu, bowiem za okres od sierpnia 2013r. do października 2013r. zaległy czynsz został zapłacony przez matkę M. S. (1) , zatem nie ma niezaspokojonych potrzeb za ten okres. Żądanie kwoty 2.600zł miesięcznie na potrzeby 3-letniego W. S. jest zawyżone, przekraczające usprawiedliwione potrzeby tak małego dziecka – mając na uwadze czas jaki ojciec spędza z dzieckiem i ponosi z tego tytułu dodatkowe wydatki. Zawyżone są koszty wyżywienia dziecka wskazane przez matkę na 1.100zł plus 200zł mleko modyfikowane, udział w opłatach mieszkaniowych na kwotę ok. 670zł. Miesięczne wydatki na potrzeby małoletniego gdy przebywa z matką sąd oszacował na kwotę 1.500zł w tym przedszkole 350zł, opłaty mieszkaniowe 350zł, wyżywienie poza przedszkolem 350zł, kosmetyki 100zł, odzież 250zł, zabawki, leki 100zł. Przy uwzględnieniu, że pozwany spotyka się z dzieckiem od piątku do poniedziałku rano i ponosi koszty związane z pobytem w P. i utrzymaniem, ponadto kupuje dziecku odzież, obuwie i zabawki (zeznania R. S. ), sąd uznał że pozwany powinien partycypować w kosztach utrzymania dziecka na kwotę 1.300zł miesięcznie, pozostałe koszty utrzymania dziecka poniesie matka, bowiem oboje rodzice zobowiązani są do utrzymania dziecka. Dochody pozwanego są dużo wyższe od powódki, więc sąd określił koszt ojca w kosztach utrzymania dziecka na 1.300zł, matki na 200zł. Pozwany pokrywa nadto koszty związane z utrzymaniem syna i psa podczas wszystkich weekendów. Pozwany nie ma swojego mieszkania ani samochodu. Orzeczenie oparto o przepis art. 27 kro w związku z art. 133 § 1 i 135 § 1 i 2 kro oraz 137 § 2 kro . O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc w związku z art. 13 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Rygor nadano na podstawie art. 133 § 1 pkt 1 kpc .