III CK 622/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację strony pozwanej F.(...) S.A. w T. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i nakazał pozwanej złożenie oświadczenia o przeproszeniu strony powodowej, Zakładów A.(...) S.A. w T., za naruszenie dóbr osobistych. Naruszenia te miały wynikać z publikacji artykułu pod tytułem "Odroczone absolutorium dla zarządu A.(...)", w którym zawarto sformułowania insynuujące prowadzenie "kreatywnej księgowości", "sztuczne podnoszenie wyniku" oraz "niejasne operacje księgowe". Sąd Apelacyjny uznał, że dobre imię spółki prawa handlowego, obejmujące wiarygodność finansową, zostało naruszone, a strona pozwana nie wykazała braku bezprawności swojego działania. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Stwierdził, że zarzuty dotyczące kreatywnej księgowości, sztucznego podnoszenia wyniku i niejasnych operacji księgowych, nawet jeśli oparte na opiniach biegłych, nie dawały podstaw do tak jednoznacznych i daleko idących ocen. Podkreślono, że utworzenie rezerw było zgodne z prawem i nie usprawiedliwiało zarzutów o kreatywnej księgowości, a wątpliwości biegłych dotyczyły głównie niepewnej przyszłości spółki. Sąd Najwyższy odrzucił argumenty o naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. oraz o prawie do krytyki prasowej, wskazując, że wolność prasy nie jest absolutna i musi uwzględniać prawa innych osób, w tym osób prawnych. Orzeczenie o nakazie złożenia oświadczenia o przeproszeniu uznano za zgodne z prawem, podkreślając jego funkcję "pokuty" dla naruszającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona dobrego imienia osób prawnych w kontekście publikacji prasowych, interpretacja pojęcia "kreatywna księgowość" i "dobre imię" w odniesieniu do spółek, granice wolności prasy.
Dotyczy specyficznego kontekstu zarzutów finansowych i opinii biegłych; zastosowanie do innych dóbr osobistych lub innych rodzajów publikacji może wymagać odrębnej analizy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy publikacja prasowa zawierająca zarzuty dotyczące "kreatywnej księgowości", "sztucznego podnoszenia wyniku" i "niejasnych operacji księgowych" narusza dobre imię osoby prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie sformułowania, podważające wiarygodność finansową spółki, naruszają jej dobre imię.
Uzasadnienie
Dobre imię osoby prawnej obejmuje jej wiarygodność finansową. Zarzuty dotyczące kreatywnej księgowości i niejasnych operacji finansowych mogą spowodować utratę zaufania potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania spółki na rynku.
Czy dziennikarz, opierając publikację na opiniach biegłych rewidentów, może formułować daleko idące oceny dotyczące sytuacji finansowej spółki, nawet jeśli opinie te zawierają pewne zastrzeżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinie biegłych nie dają podstaw do formułowania tak daleko idących i jednoznacznych ocen, jeśli nie są one w pełni uzasadnione przez fakty zawarte w tych opiniach.
Uzasadnienie
Opinie biegłych mogą być źródłem informacji, ale nie usprawiedliwiają formułowania ocen, które nie wynikają wprost z faktów lub są oparte na niepewnych przesłankach, zwłaszcza gdy utworzenie rezerw było zgodne z prawem.
Czy wolność prasy, w tym prawo do krytyki prasowej, jest absolutna w odniesieniu do spółek, których jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wolność prasy nie jest absolutna i jej granice wyznaczają wolności i prawa innych osób, w tym osób prawnych.
Uzasadnienie
Wolność prasy jest środkiem realizacji prawa do informacji, ale musi być realizowana z poszanowaniem praw innych. Artykuł 10 ust. 2 EKPC ogranicza wolność prasy w celu ochrony praw innych osób.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakłady A.(...) w T. S.A. | spółka | powód |
| F.(...) S.A. w T. | spółka | pozwany |
| T. Ż. | inne | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Stosuje się odpowiednio do osób prawnych w zakresie ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Określa środki ochrony dóbr osobistych, w tym nakazanie złożenia oświadczenia.
k.c. art. 43
Kodeks cywilny
Przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych.
Pomocnicze
u.o.r.
Ustawa o rachunkowości
Reguluje zasady prowadzenia rachunkowości, w tym tworzenie rezerw.
pr. pras. art. 1
Ustawa - Prawo prasowe
Obowiązek zachowania szczególnej staranności i rzetelności przez dziennikarza.
pr. pras. art. 12
Ustawa - Prawo prasowe
Obowiązek dziennikarza do starannego zbierania i wykorzystywania materiałów prasowych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kasacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Publikacja prasowa zawierająca zarzuty o "kreatywną księgowość" narusza dobre imię osoby prawnej. • Opinie biegłych rewidentów nie usprawiedliwiają formułowania tak daleko idących i jednoznacznych ocen, jeśli nie są one w pełni uzasadnione. • Wolność prasy nie jest absolutna i podlega ograniczeniom wynikającym z praw innych osób.
Odrzucone argumenty
Publikacja oparta na opiniach biegłych i informacjach od osób trzecich nie stanowi naruszenia dóbr osobistych. • Zarzuty dotyczące kreatywnej księgowości nie są bezprawne, jeśli materiał prasowy został zebrany z zachowaniem staranności i opublikowany w interesie społecznym. • Spółki, których jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, podlegają szerszej krytyce prasowej.
Godne uwagi sformułowania
Dobre imię spółki prawa handlowego tworzy – między innymi – wiarygodność finansowa wynikająca ze sposobu prowadzenia rachunkowości. • Określenia: „prowadzenie kreatywnej księgowości”, „sztuczne podnoszenie wyników”, „niejasne operacje księgowe”, stanowiąc znacznej wagi zarzuty podważające wiarygodność powodowej spółki naruszyły zatem jej dobre imię. • Informacje zawarte w powoływanych przez stronę pozwaną opiniach biegłych rewidentów nie dawały podstaw do formułowania tak daleko idących i jednoznacznych ocen jak zawarte w artykule z 16 lipca 2003 r. • Wolność prasy nie ma charakteru absolutnego. Jest środkiem realizacji prawa obywatela do informacji rzetelnej i odpowiedzialnej. • Nakazanie złożenia oświadczenia o przeproszeniu osoby prawnej może spełniać doniosłą funkcję ze względu na tkwiący w nim element „pokuty” dla osoby odpowiedzialnej.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Andrzej Struzik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona dobrego imienia osób prawnych w kontekście publikacji prasowych, interpretacja pojęcia \"kreatywna księgowość\" i \"dobre imię\" w odniesieniu do spółek, granice wolności prasy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu zarzutów finansowych i opinii biegłych; zastosowanie do innych dóbr osobistych lub innych rodzajów publikacji może wymagać odrębnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie rozumianego pojęcia "kreatywnej księgowości" i jego wpływu na reputację firmy, co jest tematem interesującym zarówno dla prawników, jak i dla świata biznesu.
“Czy "kreatywna księgowość" to zawsze naruszenie dóbr osobistych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.