III CK 619/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie rozpoznającym sprawę III CK 619/04 rozpoznał kasację strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego zasądzającego od pozwanego na rzecz powoda kwotę 293.195,17 zł z ustawowymi odsetkami. Spór dotyczył przedawnienia części dochodzonego roszczenia o odsetki w wysokości 76.437,02 zł. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny uznały, że roszczenie o odsetki, jako świadczenie okresowe, przedawnia się w trzyletnim terminie zgodnie z art. 118 k.c. Pozwany w kasacji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 118 k.c. oraz niezastosowanie przepisu szczególnego art. 554 k.c. w zw. z art. 56 k.c., który przewiduje dwuletni termin przedawnienia dla roszczeń o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny w umowach sprzedaży w ramach działalności przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 26 stycznia 2005 r. (sygn. III CZP 42/04), potwierdził, że trzyletni termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe stosuje się również do roszczeń o odsetki za opóźnienie, nawet gdy roszczenie główne ulega przedawnieniu w krótszym terminie. Sąd Najwyższy podkreślił, że roszczenie o odsetki przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego. W realiach niniejszej sprawy, gdzie roszczenie główne zostało zapłacone przed upływem terminu przedawnienia, Sąd Najwyższy uznał, że argument o przedawnieniu roszczenia głównego nie ma zastosowania, a roszczenia uboczne (odsetki) przekształcają się w roszczenia główne i podlegają samodzielnemu przedawnieniu według trzyletniego terminu z art. 118 k.c. W konsekwencji kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia odsetek za opóźnienie w działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia roszczenia głównego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia roszczenia głównego przed terminem przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny sprzedaży, gdy umowa zawarta jest w ramach działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się w terminie trzyletnim zgodnie z art. 118 k.c., jako świadczenie okresowe, nawet jeśli roszczenie główne ulega przedawnieniu w krótszym terminie (np. dwuletnim na podstawie art. 554 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale siedmiu sędziów, która potwierdziła, że art. 118 k.c. stosuje się do odsetek za opóźnienie, traktując je jako świadczenie okresowe. Podkreślono, że roszczenie o odsetki przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego, ale w sytuacji, gdy roszczenie główne wygasło (np. przez zapłatę) przed terminem przedawnienia, roszczenia uboczne (odsetki) przekształcają się w roszczenia główne i podlegają samodzielnemu przedawnieniu według trzyletniego terminu.
Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny sprzedaży, które wygasło na skutek zapłaty roszczenia głównego przed terminem przedawnienia, podlega samodzielnemu przedawnieniu według terminu trzyletniego z art. 118 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy roszczenie główne wygasło na skutek jego zapłaty przed upływem terminu przedawnienia, do przedawnienia roszczeń o odsetki za opóźnienie stosuje się trzyletni termin przedawnienia ustanowiony w art. 118 k.c. dla świadczeń okresowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że argument o przedawnieniu roszczeń ubocznych wraz z przedawnieniem roszczenia głównego odpada, gdy roszczenie główne wygasło na skutek zapłaty przed upływem terminu przedawnienia. W takim przypadku roszczenia uboczne (odsetki) przekształcają się w roszczenia główne i ich przedawnienie powinno być rozpatrywane samodzielnie, z zastosowaniem trzyletniego terminu z art. 118 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Huty O. S.A. w O. | inne | powód |
| H. C. S.A. w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenie o odsetki jest świadczeniem okresowym i przedawnia się w terminie trzyletnim.
Pomocnicze
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Przepis przewidujący dwuletni termin przedawnienia roszczenia o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy sprzedaży zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w sytuacji, gdy roszczenie główne wygasło przed terminem przedawnienia.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący stosowania przepisów ogólnych do sprzedaży w zakresie działalności przedsiębiorstwa. Sąd uznał, że nie uchyla on zastosowania art. 118 k.c. w kontekście przedawnienia odsetek.
k.p.c. art. 3931
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna kasacji.
k.p.c. art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia kasacji.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów k.p.c. przed dniem 6 lutego 2005 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odsetki za opóźnienie jest świadczeniem okresowym i podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia z art. 118 k.c. • W przypadku wygaśnięcia roszczenia głównego (np. przez zapłatę) przed terminem przedawnienia, roszczenia uboczne (odsetki) przekształcają się w roszczenia główne i podlegają samodzielnemu przedawnieniu według trzyletniego terminu z art. 118 k.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny sprzedaży w działalności gospodarczej przedawnia się w terminie dwuletnim na podstawie art. 554 k.c. w zw. z art. 56 k.c.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o odsetki, jako świadczenie okresowe, przedawnia się w terminie trzyletnim zgodnie z art. 118 k.c. • roszczenie o odsetki, z chwilą powstania, uzyskuje byt niezależny od świadczenia głównego • przedawnienie się roszczeń ubocznych wraz z przedawnieniem roszczenia głównego przyjmuje się dlatego, żeby przy okazji sporów o roszczenia uboczne nie dochodziło do przekreślenia znaczenia przedawnienia roszczenia głównego, zaś w rozpatrywanym przypadku argument ten odpada. • roszczenia uboczne uległy z chwilą tego zdarzenia niejako przekształceniu w roszczenia główne, a w związku z tym przedawnienie ich powinno być odtąd rozpatrywane całkowicie samodzielnie.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący
Kazimierz Zawada
członek
Andrzej Struzik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia odsetek za opóźnienie w działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia roszczenia głównego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia roszczenia głównego przed terminem przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia odsetek w obrocie gospodarczym i wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy odsetki za opóźnienie przedawniają się szybciej niż dług główny? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 293 195,17 PLN
odsetki za opóźnienie: 293 195,17 PLN
koszty procesu: 23 474,83 PLN
koszty postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
przemysł ciężki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.