III CK 543/04

Sąd Najwyższy2004-12-07
SNubezpieczenia społecznepostępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznychŚrednianajwyższy
kasacjapostępowaniesąd najwyższyzuszażalenieodrzucenie pozwuniedopuszczalność drogi sądowejkoszty postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił kasację ZUS od postanowienia Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia jako spóźnionego, uznając, że kasacja nie przysługuje od takiego postanowienia.

Sąd Okręgowy odrzucił pozew ZUS z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Zażalenie powoda na to postanowienie zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny jako spóźnione. ZUS wniósł kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy odrzucił kasację, stwierdzając, że nie przysługuje ona od postanowienia o odrzuceniu zażalenia z powodu uchybienia terminu, a jedynie od postanowień kończących postępowanie w przedmiocie odrzucenia pozwu.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło zażalenie powoda jako spóźnione. Wcześniej Sąd Okręgowy odrzucił pozew ZUS z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, odwołał się do art. 392 k.p.c., który stanowi, że kasacja przysługuje od kończących postępowanie w sprawie postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło zażalenie z powodu uchybienia terminu, nie jest postanowieniem „w przedmiocie odrzucenia pozwu”. Nie rozstrzygało ono bowiem merytorycznie kwestii odrzucenia pozwu, a jedynie formalnie odrzuciło środek zaskarżenia. W związku z tym, że kasacja nie przysługiwała od postanowienia Sądu Apelacyjnego odrzucającego zażalenie, Sąd Najwyższy orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c. Jednocześnie zasądzono od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od postanowienia Sądu Apelacyjnego odrzucającego zażalenie z powodu uchybienia terminu.

Uzasadnienie

Kasacja przysługuje od kończących postępowanie w sprawie postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania. Postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu uchybienia terminu nie jest postanowieniem „w przedmiocie odrzucenia pozwu”, ponieważ nie rozstrzyga merytorycznie kwestii odrzucenia pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie kasacji

Strona wygrywająca

B.C.

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjapowód
B.C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 392

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja przysługuje od kończących postępowanie w sprawie postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 3937 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie przysługuje od postanowienia o odrzuceniu zażalenia z powodu uchybienia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Postanowieniem „w przedmiocie cofnięcia pozwu” jest tylko takie, które rozstrzyga kwestię dotyczącą prawidłowości odrzucenia pozwu, inaczej mówiąc – tę kwestię ma „za przedmiot”.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji od postanowień formalnych sądu drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia zażalenia z powodu uchybienia terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności kasacji, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy kasacja nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CK 543/04 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 7 grudnia 2004 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Mirosława Wysocka 
 
 
w sprawie z powództwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych  
przeciwko B.C. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2004 r., 
na skutek kasacji strony powodowej  
od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt [....], 
 
 
 
I.  odrzuca kasację. 
II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 (tysiąc 
dwieście) 
zł 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania 
kasacyjnego.  
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie  
 
 
Sąd Okręgowy w K. odrzucił wyrokiem pozew Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. 
Zażalenie powoda zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 
28 maja 2004 r., jako spóźnione. Postanowienie to zostało zaskarżone przez 
powoda kasacją. 
      
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
      
Stosownie do art. 392 k.p.c., kasacja przysługuje od kończących 
postępowanie w sprawie postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub 
umorzenia postępowania. Zaskarżone orzeczenie należy do kategorii kończących 
postępowanie, nie jest jednak orzeczeniem „w przedmiocie odrzucenia pozwu”.  
Sąd drugiej instancji nie rozpoznawał merytorycznie zażalenia na postanowienie 
odrzucające pozew; kwestia odrzucenia pozwu nie była przedmiotem jego 
rozstrzygnięcia, bowiem zażalenie odrzucił z powodu uchybienia terminu.   
Postanowieniem „w przedmiocie cofnięcia pozwu” jest tylko takie, które rozstrzyga 
kwestię dotyczącą prawidłowości odrzucenia pozwu, inaczej mówiąc – tę kwestię 
ma „za przedmiot” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 
2003 r., ICK 110/02 i z dnia 7 lipca 2004 r., ICZ63/04, niepublikowane). 
Od postanowienia Sądu Apelacyjnego odrzucającego zażalenie, kasacja zatem 
powodowi nie przysługiwała i podlegała odrzuceniu, o czym – wobec tego że nie 
uczynił tego Sąd Apelacyjny – orzekł Sąd Najwyższy stosownie do  art. 3937 § 2 
k.p.c. 
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 98 § 1 w związku 
z art. 108 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI