III KB 21/23

Sąd Najwyższy2023-10-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronnośćSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoobrońcawniosek formalnyustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych.

Sąd Najwyższy w składzie Zbigniewa Kapińskiego odrzucił wniosek obrońcy uniewinnionego o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Małgorzaty Bednarek. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, ponieważ nie wykazywał, jak konkretne okoliczności miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności sędziego w danej sprawie. Sąd uznał również, że nie ma obowiązku zawiadamiania organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku złożonego przez obrońcę, gdyż przepis dotyczący pełnomocników nie obejmuje obrońców.

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN, odrzucił wniosek obrońcy uniewinnionego o zbadanie spełnienia przez sędzię Małgorzatę Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności. Uzasadnienie wskazuje, że wniosek nie spełniał wymaganych prawem wymogów, ponieważ nie przywoływał konkretnych okoliczności, które w realiach danej sprawy miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności sędziego, a przez to na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że wskazanie na ewentualne naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie jest wystarczające, gdyż wymagałoby to wyłączenia sędziego w każdej sprawie, a nie tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy to uzasadniają. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, ponieważ przepis art. 29 § 11 uSN, który przewiduje obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców. Sąd rozróżnia role procesowe pełnomocników i obrońców, a brak jest podstaw do szerokiego rozumienia pojęcia „pełnomocnik” w tym kontekście.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych, jeśli nie przywołuje konkretnych okoliczności, które w realiach sprawy miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazanie na ogólne naruszenie przepisów nie jest wystarczające; wymagane jest wykazanie wpływu konkretnych okoliczności na naruszenie niezawisłości lub bezstronności sędziego w danej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
obrońca uniewinnionegoinnewnioskodawca
uniewinnionyinnestrona
SSN Małgorzata Bednarekinnesędzia

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6 i n.

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 5 i n.

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wymaga wskazania konkretnych okoliczności wpływających na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.

k.p.k. art. 439 § § 1 pk2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dotyczy wyłącznie pełnomocników, nie obrońców.

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek obrońcy nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wykazuje, jak konkretne okoliczności miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności sędziego w realiach tej konkretnej sprawy. Przepis art. 29 § 11 uSN odnosi się wyłącznie do pełnomocników i nie obejmuje swoim zakresem obrońców.

Godne uwagi sformułowania

nie przywołuje bowiem tego, jak okoliczności dotyczące sędziego miałyby wpływać w realiach tej konkretnej sprawy – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności, a przez to – na jej wynik. Za takowy nie można natomiast uznać wskazanie na ewentualne naruszenie art. 439 § 1 pk2 k.p.k., gdyż oznaczałoby to, że w każdej sprawie, a nie tylko wtedy, gdy uzasadniałyby to jej okoliczności (jak wymaga tego ustawa), należałoby wyłączyć sędziego. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego oraz zakresu stosowania art. 29 § 11 uSN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przed Sądem Najwyższym w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne omówienie wymogów formalnych wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego oraz rozróżnienie między pełnomocnikiem a obrońcą w kontekście procedury SN.

Kiedy wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego jest skazany na odrzucenie? SN wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KB 21/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 24 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
1) na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6 i n. uSN odrzucić wniosek obrońcy uniewinnionego o zbadanie spełnienia przez SSN Małgorzaty Bednarek wymogów niezawisłości i bezstronności;
2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i uniewinnionemu oraz dołączyć do akt III KK 443/23;
3) o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Małgorzaty Bednarek;
4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Wniosek obrońcy nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów. Nie przywołuje bowiem tego, jak okoliczności dotyczącego sędziego miałyby wpływać w realiach tej konkretnej sprawy – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności, a przez to – na jej wynik. Za takowy nie można natomiast uznać wskazanie na ewentualne naruszenie art. 439 § 1 pk2 k.p.k., gdyż oznaczałoby to, że w każdej sprawie, a nie tylko wtedy, gdy uzasadniałyby to jej okoliczności (jak wymaga tego ustawa), należałoby wyłączyć sędziego. Skutkować musiało to odrzuceniem wniosku.
W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych pod staw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
[J.J.]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI