III CB 38/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-07-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćskład sąduzmiana przepisówpostępowanie cywilneumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, ponieważ skład orzekający został zmieniony i sprawa ma być rozpoznana jednoosobowo.

Wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Macieja Kowalskiego został złożony w związku z postępowaniem dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania. Pierwotnie wyznaczono skład trzech sędziów, jednak na skutek zmiany przepisów dotyczących składu sądu drugiej instancji, sprawa ma być rozpoznana jednoosobowo przez sędziego Ewę Stefańską. W związku z tym, że sędzia Kowalski nie jest już członkiem składu orzekającego, wniosek stał się zbędny i postępowanie zostało umorzone.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek M. J. o zbadanie spełnienia przez sędziego Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CZ 169/23, dotyczącej skargi na przewlekłość postępowania. Wniosek ten był ewentualny w stosunku do wniosku o wyłączenie sędziego. Pierwotnie do rozpoznania zażalenia w sprawie III CZ 169/23 wyznaczono skład trzech sędziów, w tym SSN Macieja Kowalskiego. Jednakże, na skutek wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. zmieniającej m.in. Kodeks postępowania cywilnego, zmieniono zasady dotyczące składu sądu drugiej instancji rozpoznającego zażalenie. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 397 § 1 k.p.c., zażalenie rozpoznaje się w składzie jednego sędziego. Przepis ten ma zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie zmian. W związku z tym, że w sprawie III CZ 169/23 nie dokonano jeszcze żadnych czynności, sprawa miała być rozpoznana jednoosobowo przez sędziego sprawozdawcę Ewę Stefańską. W tej sytuacji, sędzia Maciej Kowalski nie był już członkiem składu orzekającego, co uczyniło wniosek o zbadanie jego niezawisłości i bezstronności zbędnym. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 397 § 3 i art. 29 § 24 u.SN, umorzył postępowanie w sprawie III CB 38/24.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek stał się zbędny.

Uzasadnienie

Zmiana przepisów dotyczących składu sądu drugiej instancji spowodowała, że sprawa ma być rozpoznana w składzie jednoosobowym, a sędzia, którego dotyczył wniosek, nie jest już członkiem składu orzekającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Maciej Kowalskiosoba_fizycznasędzia
Ewa Stefańskaosoba_fizycznasędzia
Jacek Grelaosoba_fizycznasędzia

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. z 2023 r., poz. 1860 art. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

u.SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 15

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego dotycząca składu sądu orzekającego w sprawach zażaleniowych. Sędzia, którego dotyczył wniosek, nie jest już członkiem składu orzekającego.

Godne uwagi sformułowania

wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności rozpoznanie sprawy przejęła sędzia Sądu Najwyższego Ewa Stefańska sąd rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego sędzia Sądu Najwyższego Maciej Kowalski wyznaczony początkowo do składu mającego rozpatrzyć sprawę III CZ 169/23 nie jest obecnie członkiem składu orzekającego rozpatrzenie wniosku o zbadanie spełnienia przez ww. Sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności stało się zbędne

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

przewodniczący

Maciej Kowalski

inne

Jacek Grela

inne

Ewa Stefańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w kontekście zmian legislacyjnych oraz procedury rozpoznawania wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany składu sądu w trakcie postępowania i wpływu nowelizacji na rozpoznawanie wniosków proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze składem sądu i zmianami legislacyjnymi, co jest interesujące dla prawników procesualistów, ale mniej dla szerszej publiczności.

Zmiana składu sądu decyduje o losach wniosku o niezawisłość sędziego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CB 38/24
POSTANOWIENIE
4 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 lipca 2024 r. w Warszawie
‎
wniosku M. J.
‎
o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości
‎
i bezstronności w sprawie III CZ 169/23
‎
ze skargi M. J.
‎
o stwierdzenie przewlekłości w postępowania, które toczy się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt I C 1658/21
umarza postępowanie w sprawie III CB 38/24.
UZASADNIENIE
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności został złożony pismem z 21 czerwca 2023 r. (jako wniosek ewentualny w stosunku do wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c., w przypadku jego nieuwzględnienia) w sprawie III CZ 169/23, dotyczącej zażalenia powoda M. J. na
postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z 23 marca 2023 r.
w przedmiocie odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego pod sygn. I C1658/21.
Wydanym w sprawie III CZ 169/23 zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej z 8 kwietnia 2024 r. określono skład Sądu Najwyższego do rozpoznania ww. zażalenia w osobach: SSN Macieja Kowalskiego, SSN Jacka Greli i SSN Ewy Stefańskiej. Zarządzeniem z 16 kwietnia 2024 r. Prezes Sądu Najwyższego kierująca pracą Izby Cywilnej zmieniła jednak zarządzenie z 8 kwietnia 2024 r. stwierdzając, że sprawa podlega rozpoznaniu w składzie jednoosobowym, przy czym rozpoznanie sprawy przejęła sędzia Sądu Najwyższego Ewa Stefańska.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że do wydania orzeczenia formalnego, jakim jest postanowienie o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem złożonym w trybie art. 29 § 5 i 6  ustawy o Sądzie Najwyższym (dalej  - u.SN) właściwy jest Sąd Najwyższy w składzie określonym przepisem art. 397 § 1 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 u.SN. Skład złożony w pięciu sędziów Sądu Najwyższego, wyłoniony w drodze losowania spośród wszystkich sędziów Sądu Najwyższego, o którym mowa w art. 29 § 15 u.SN  byłyby właściwy do rozpoznania merytorycznego omawianego wniosku.
Wątpliwości, czy przedmiotowy wniosek złożony przez powoda spełnia wymogi określone art. 29 § 6 u.SN, należy uznać za niemające decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia o tym wniosku, z uwagi na zmianę stanu prawnego, która nastąpiła już po jego złożeniu, dotyczącą składu Sądu Najwyższego, w jakim powinno zostać rozpoznane zażalenie wniesione na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z 23 marca 2023 r.
Zmiana ta jest konsekwencją wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1860,  dalej -  ustawa z 7 lipca 2023 r.), którą dokonano zmiany m.in. art. 397 k.p.c. określającego skład sądu drugiej instancji rozpoznający zażalenie. Zgodnie z art. 397 § 1 k.p.c. (zmienionym przez art. 1 pkt 20 ustawy z 7 lipca 2023 r.) – w brzmieniu obowiązującym od 28 września 2023 r. – sąd rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Sądem Najwyższym (art. 394¹ § 3 k.p.c.), toczącego się na skutek zażalenia. Według art. 32 ust. 1 wyżej powołanej ustawy z 7 lipca 2023 r. w postępowaniach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 15-20, 22-32 i 34 oraz art. 15 i art. 20 tej ustawy sąd rozpoznaje sprawę w składzie zgodnym z przepisami ustawy zmienianej w art. 1, art. 15 i art. 20 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jeżeli na podstawie przepisów dotychczasowych do rozpoznania sprawy wyznaczono skład trzech sędziów, dalsze jej prowadzenie przejmuje sędzia wyznaczony jako sprawozdawca. Czynności dokonane przez sąd w składzie zgodnym z przepisami dotychczasowymi pozostają w mocy. Sąd rozpoznaje sprawę w składzie zgodnym z przepisami dotychczasowymi, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy doszło do zamknięcia rozprawy.
W związku z treścią powołanych przepisów zażalenie wniesione przez powoda, pomimo wyznaczenia do jego rozpoznania początkowo składu trzech sędziów Sądu Najwyższego, w tym SSN Macieja Kowalskiego, powinno zostać rozpoznane w składzie jednego sędziego Sądu Najwyższego, który został wskazany jako sędzia sprawozdawca, tj. przez SSN Ewę Stefańską. W postępowaniu tym nie dokonano bowiem dotychczas żadnych czynności. Zmianę składu, w którym ma zostać rozpoznane zażalenie powódki, potwierdza znajdujące się w aktach sprawy III CZ 169/23 (k. 106 ) zarządzenie z 16 kwietnia 2024 r., zgodnie z którym zażalenie będzie rozpoznawane w składzie jednoosobowym przez sędziego sprawozdawcę.
Powyższe oznacza, że sędzia Sądu Najwyższego Maciej Kowalski wyznaczony początkowo do składu mającego rozpatrzeć sprawę III CZ 169/23 nie jest obecnie członkiem składu orzekającego. W tej sytuacji rozpatrzenie wniosku o zbadanie spełnienia przez ww. Sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności stało się zbędne.
Z tych przyczyn postępowanie wywołane wnioskiem powoda podlegało umorzeniu na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 397 § 3 i art. 29 § 24 u.SN.
[SOP]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI