III CB 13/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez dalszych czynności wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, zgodnie z uchwałą zasadniczą.
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y.1. od rozpoznania sprawy III CB 13/24 został złożony przez H.K. i B.K. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę zasadniczą III CZP 44/23, uznał, że żądanie oparte wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego nie wywołuje skutków prawnych. W związku z tym wniosek został pozostawiony bez dalszych czynności.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek H.K. i B.K. o wyłączenie sędziego SN X.Y.1. od rozpoznania sprawy III CB 13/24. Wniosek ten był motywowany okolicznościami towarzyszącymi powołaniu sędziego. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale zasadniczej z dnia 10 października 2024 r. (III CZP 44/23), stwierdził, że takie żądanie nie wywołuje skutków prawnych. Zgodnie z tą uchwałą, w takich sytuacjach stosuje się per analogiam przepisy k.p.c. dotyczące wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy podkreślił, że orzekanie o wyłączeniu sędziego z powodu kwestionowania skuteczności aktu nominacyjnego jest niedopuszczalne, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Wskazano również, że ustawa o Sądzie Najwyższym przewiduje inne mechanizmy oceny niezawisłości i bezstronności, a także że niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego, który nie został wyznaczony do składu orzekającego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez dalszych czynności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek nie wywołuje skutków prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę zasadniczą III CZP 44/23, która stanowi, że żądanie wyłączenia sędziego oparte wyłącznie na okolicznościach powołania nie wywołuje skutków prawnych i stosuje się do niego przepisy k.p.c. per analogiam. Podkreślono, że orzekanie o wyłączeniu z powodu kwestionowania aktu nominacyjnego jest niedopuszczalne i sprzeczne z orzecznictwem TK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie wniosku bez dalszych czynności
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
| sędzia Sądu Najwyższego X.Y. | inne | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 53 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany per analogiam do wniosków o wyłączenie sędziego opartych na okolicznościach powołania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres stosowania przepisów o wyłączeniu sędziego; orzeczenie oparte na kwestionowaniu aktu nominacyjnego wykracza poza ten zakres.
u.SN art. 29 § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przewiduje możliwość uwzględnienia okoliczności powołania sędziego w ramach testu niezawisłości i bezstronności, co nie jest instrumentem zamiennym z wyłączeniem sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego oparty wyłącznie na okolicznościach powołania nie wywołuje skutków prawnych zgodnie z uchwałą zasadniczą. Orzekanie o wyłączeniu sędziego z powodu kwestionowania aktu nominacyjnego jest niedopuszczalne i sprzeczne z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Ustawa o Sądzie Najwyższym przewiduje inne mechanizmy oceny niezawisłości i bezstronności, które nie są zamienne z procedurą wyłączenia sędziego. Niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego, który nie został wyznaczony do składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych oczywisty przejaw bezprawia judykacyjnego nie może być uznana za instrument procesowy zamienny z regulacją dotyczącą wyłączenia sędziego
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
X.Y.1.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście okoliczności powołania sędziego i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN opartego na okolicznościach powołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy kwestii ustrojowych i proceduralnych związanych z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i niezawisłością sędziowską, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu jego powołania jest bezskuteczny.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CB 13/24 POSTANOWIENIE 13 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku H.K. i B.K. o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 3587/22 z powództwa H.K. i B.K. przeciwko S. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, na skutek wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego X.Y.1. od rozpoznania sprawy III CB 13/24, wniosek o wyłączenie SSN X.Y.1. pozostawia w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. UZASADNIENIE Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2024 r., III CZP 44/23 (OSNC 2025, nr 6, poz. 59), żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych; w takiej sytuacji stosuje się per analogiam art. 53 1 § 2 i 3 k.p.c. Uchwała ma moc zasady prawnej i tym samym wiąże Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie. Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że orzeczenie o wyłączeniu sędziego oparte na okolicznościach jego powołania, a w istocie z powodu kwestionowania skuteczności podstawy prawnej aktu nominacyjnego (powołania) jest oczywiście niedopuszczalne z następujących przyczyn: 1. treść tak ukształtowanej normy nie mieści się w ramach art. 49 § 1 k.p.c., co wynika wprost z wyroków Trybunału Konstytucyjnego (wyroki: z 23 lutego 2022 r., P 10/19, OTK ZU poz. 14/A/2022; z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, OTK ZU poz. 45/A/2020) – orzeczenie o wyłączeniu w tym zakresie, tj. kreujące normę prawną o treści sprzecznej z wcześniejszym wyrokiem TK, a zatem oparte na podstawie prawnej nieistniejącej w polskim porządku konstytucyjnym, stanowi oczywisty przejaw bezprawia judykacyjnego (zob. np. postanowienie SN z 25 listopada 2022 r., II CSKP 426/22), 2. ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 622) przewiduje w art. 29 § 5 możliwość uwzględnienia okoliczności powołania sędziego (czego nie można utożsamiać z samą podstawą normatywną powołania) w ramach tzw. testu niezawisłości i bezstronności, która to instytucja nie może być uznana za instrument procesowy zamienny z regulacją dotyczącą wyłączenia sędziego (zob. szerzej: postanowienie SN z 20 listopada 2024 r., I NB 11/23; uchwałę NSA z 3 kwietnia 2023 r., I FPS 3/22), 3. niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego niewyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę (zob. imprimis uchwałę składu 7 sędziów SN z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, OSNKN 2020, nr 1, poz. 1; zob. też np. postanowienie SN z 24 kwietnia 2023 r., III CO 162/23). Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 53 1 § 2 i 3 k.p.c. ( per analogiam ) orzekł, jak w sentencji. [M.O.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI