III CB 125/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego SN, złożony przez stronę postępowania. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących rzekomo wadliwej procedury powołania sędziego. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek z powodu jego wad formalnych. Zgodnie z przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym, test niezawisłości i bezstronności ma na celu ocenę indywidualnych okoliczności dotyczących powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu, w kontekście konkretnej sprawy. Wniosek nie spełnił tych wymogów, ponieważ nie zawierał przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, a jedynie koncentrował się na abstrakcyjnym kwestionowaniu procedury powołania. Sąd podkreślił, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności, a wniosek musi być zindywidualizowany i odnosić się do konkretnych zachowań sędziego po powołaniu, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Wobec powyższych braków, wniosek został odrzucony na posiedzeniu niejawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących testu niezawisłości i bezstronności sędziów SN, wymogów formalnych wniosku oraz zakresu badania.
Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach niezawisłości sędziowskiej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN, oparty wyłącznie na kwestionowaniu procedury jego powołania, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ musi być zindywidualizowany, odnosić się do konkretnego sędziego i jego postępowania po powołaniu, a nie tylko do abstrakcyjnego kwestionowania procedury powołania.
Uzasadnienie
Ustawa o Sądzie Najwyższym wymaga, aby wniosek o test niezawisłości i bezstronności zawierał przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie, odnoszących się do postępowania sędziego po powołaniu oraz charakteru sprawy i wpływu na jej wynik. Samo kwestionowanie procedury powołania nie jest wystarczające.
Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN mogą stanowić wyłączną podstawę do podważenia jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Ustawa nowelizująca wprowadziła instytucję testu niezawisłości i bezstronności, ale wyraźnie ograniczyła jej zastosowanie, wskazując, że sama procedura powołania nie jest wystarczającą podstawą do kwestionowania niezawisłości sędziego.
W jakich sprawach dopuszczalne jest złożenie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN?
Odpowiedź sądu
Wniosek można złożyć wobec sędziego SN lub delegowanego do SN wyznaczonego do składu rozpoznającego środek zaskarżenia, sprawę dyscyplinarną, sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego SN oraz sprawę z zakresu przeniesienia sędziego SN w stan spoczynku.
Uzasadnienie
Art. 29 § 6 ustawy o Sądzie Najwyższym enumeratywnie wymienia katalog spraw, w których dopuszczalne jest złożenie wniosku o test niezawisłości i bezstronności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Redaktor naczelny [...] | inne | wnioskodawca |
| S. | inne | powód |
| Redaktor naczelny [...] | inne | pozwany |
| SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska | inne | sędzia SN |
| Okręgowa Rada Adwokacka w K. | instytucja | zawiadomiony organ |
Przepisy (8)
Główne
u.SN art. 29 § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego SN wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.SN art. 29 § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
u.SN art. 29 § 9
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek powinien zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
u.SN art. 29 § 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności podlega odrzuceniu.
u.SN art. 29 § 24
Ustawa o Sądzie Najwyższym
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.
k.p.c. art. 397 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie zażaleniowe, w tym odrzucenie wniosku na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259), która dodała przepisy regulujące test niezawisłości i bezstronności.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje powoływanie sędziów przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 29 § 5 i 9 u.SN. • Wniosek nie został zindywidualizowany w odniesieniu do konkretnego sędziego i jego postępowania po powołaniu. • Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
celem tej instytucji jest zapewnienie uczestnikom postępowania sądowego (…) gwarancji procesowych, że nie występują jakiekolwiek wątpliwości odnośnie bezstronności i niezawisłości sędziego orzekającego w sprawie • Celem przewidzianej w art. 29 § 5 i n. u.SN instytucji badania niezawisłości i bezstronności sędziego nie jest umożliwienie kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę systemu powoływania sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • przedmiotem badania może być jedynie dochowanie wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście konkretnej sprawy w tym sensie, iż ewentualne deficyty niezawisłości i bezstronności mogłyby oddziaływać na wynik tej konkretnej sprawy • bazował wyłącznie na abstrakcyjnym kwestionowaniu powołania sędziego, w żaden sposób nie indywidualizując wniosku odnośnie do konkretnego sędziego
Skład orzekający
Aleksander Stępkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących testu niezawisłości i bezstronności sędziów SN, wymogów formalnych wniosku oraz zakresu badania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach niezawisłości sędziowskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustrojowego - niezawisłości sędziowskiej i procedur jej badania, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych praworządnością.
“Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test niezawisłości sędziego. Kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.