V KK 354/22

Sąd Najwyższy2022-11-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćkpkprawo karneneokrs

Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego A. R. od udziału w sprawie kasacyjnej, uznając wniosek skazanego za nieuzasadniony.

Skazany P. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego A. R. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej, zarzucając mu związki z Ministerstwem Sprawiedliwości, politykami oraz powołanie przez Neo-KRS. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, podkreślając, że wątpliwości co do bezstronności muszą być obiektywne i weryfikowalne, a podniesione przez skazanego argumenty nie spełniają tych kryteriów. Kwestie ustrojowe dotyczące sposobu powołania sędziego nie mogły być przedmiotem tego postępowania.

W sprawie o sygnaturze V KK 354/22, w której Prokurator Generalny złożył kasację na niekorzyść skazanego P. S., skazany złożył wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy A. R. od udziału w rozpoznaniu sprawy. Skazany argumentował, że sędzia ma "oczywiste związki z Ministerstwem Sprawiedliwości, politykami z tego Ministerstwa i Prokuratorem Generalnym", a także został powołany przez "nieuznawaną NEO KRS", co jego zdaniem czyni sprawę "polityczną". Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu, postanowił odmówić wyłączenia sędziego. Uzasadnienie wskazuje, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Wątpliwość ta musi być obiektywna i zewnętrznie weryfikowalna, a nie jedynie subiektywnym przekonaniem strony. Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione przez skazanego okoliczności nie spełniają tych kryteriów. Twierdzenia o politycznym charakterze sprawy czy próbach wpływu nie zostały uprawdopodobnione i stanowią wyraz subiektywnej interpretacji skazanego. Sąd podkreślił, że sposób pracy czy awansowania sędziego nie stanowi podstawy do naruszenia gwarancji bezstronności. Ponadto, kwestie ustrojowe dotyczące sposobu powołania sędziego, podniesione we wniosku, nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż dla nich przewidziany jest odrębny tryb.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności muszą być obiektywne i weryfikowalne. Zarzuty strony, dotyczące powiązań politycznych i sposobu powołania sędziego, nie zostały uprawdopodobnione i stanowią wyraz subiektywnej interpretacji. Kwestie ustrojowe dotyczące powołania sędziego nie mogą być przedmiotem postępowania o wyłączenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić wyłączenia sędziego

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
A. R.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 5-25

Określa odrębny tryb dla rozpatrywania kwestii ustrojowych dotyczących sposobu powołania sędziego.

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy trybu składania kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości co do bezstronności muszą być obiektywne i weryfikowalne. Zarzuty dotyczące powiązań politycznych i sposobu powołania sędziego nie zostały uprawdopodobnione. Kwestie ustrojowe dotyczące sposobu powołania sędziego wymagają odrębnego trybu postępowania.

Odrzucone argumenty

Sędzia ma oczywiste związki z Ministerstwem Sprawiedliwości, politykami i Prokuratorem Generalnym. Sędzia został powołany przez nieuznawaną Neo-KRS. Sprawa ma charakter polityczny.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności wątpliwość istnieć musi obiektywnie i być zewnętrznie weryfikowalna nie stanowić jedynie wyraz subiektywnego przekonania strony czy nieuzasadnionej podejrzliwości kwestie ustrojowe, które również zostały we wniosku poruszone, a zatem kontestowanie bezstronności sędziego, z uwagi na sposób powołania go na zajmowane stanowisko, nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania

Skład orzekający

Igor Zgoliński

przewodniczący

A. R.

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kryteriów wyłączenia sędziego ze względu na brak bezstronności, w szczególności w kontekście zarzutów politycznych i ustrojowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście kontrowersji ustrojowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sędziowską i kontrowersjami ustrojowymi dotyczącymi wymiaru sprawiedliwości, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Czy zarzuty polityczne mogą wyłączyć sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 354/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
w sprawie
P. S.,
skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 28 listopada 2022 r.
‎
wniosku skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A. R. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. V KK 354/22,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,
postanowił:
odmówić wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego A. R. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. V KK 354/22.
UZASADNIENIE
W sprawie V KK 354/22, w której złożona została w trybie art. 521 § 1 k.p.k. przez Prokuratora Generalnego kasacja na niekorzyść P. S., skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. II K 422/15, za czyn z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, skazany złożył wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy sędziego sprawozdawcy A. R.. Wskazał na jego „oczywiste związki z Ministerstwem Sprawiedliwości, politykami z tego Ministerstwa i Prokuratorem Generalnym, jak również powołanie sędziego przez nieuznawaną NEO KRS, gdzie nieniniejsza sprawa jest bez wątpienia sprawą polityczną, co zostało wielokroć zważone nawet przez Sąd Rejonowy w Gdańsku”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia, choć nieskatalogowane, zostały określone poprzez odwołanie do bezstronności orzekania, która jest cechą charakteryzującą rzetelny proces karny. Dla skuteczności wniosku o wyłączenie sędziego w tym trybie wymagane jest wykazanie istnienia zewnętrznego uzasadnionego przekonania, że rozpoznanie konkretnej sprawy przez danego sędziego nie daje tego rodzaju gwarancji. Dodać należy, że owa wątpliwość istnieć musi obiektywnie i być zewnętrznie weryfikowalna, a nie stanowić jedynie wyraz subiektywnego przekonania strony czy nieuzasadnionej podejrzliwości. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wykształciło pewne kategorie okoliczności wpisujących się w kryteria wyłączenia sędziego. Przykładowo dotyczyć one mogą: sfery życia prywatnego sędziego (osobista relacja pomiędzy sędzią a stroną w postaci bezpośredniej czy chociażby pośredniej znajomości, oparta na uczuciu przyjaźni lub wrogości czy niechęci albo łączności lub rozbieżności interesów), zachowania sędziego na sali rozpraw oraz poza nią, z którego mogłoby wynikać, że sędzia jest w określony sposób nastawiony do uczestników postępowania lub do sprawy, zachowanie sędziego poza salą rozpraw, gdy sędzia przedstawił swój pogląd na rozpoznawaną sprawę albo wypowiedział np. medialnie opinie o uczestnikach postępowania, czy też określone uwarunkowania występujące w danej sprawie, tj. gdy materiał dowodowy, na podstawie którego orzeczono w przedmiocie odpowiedzialności karnej jednego ze sprawców czynu, miałby stanowić podstawę dowodową orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności karnej także innego współsprawcy, podżegacza lub pomocnika do tego samego czynu, a sprawy tych osób podlegają odrębnemu rozpoznaniu, albo też w sprawie osoby, której zarzuca się inny czyn niż przypisany osobie poprzednio osądzonej przez danego sędziego, ale istnieje ścisły związek pomiędzy tymi czynami, wynikający z tego samego materiału dowodowego. W takich wypadkach sędzia, który dokonał oceny dowodów w odniesieniu do jednej z tych osób, powinien być wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej pozostałych. W przedstawionych jednak przez skazanego okolicznościach żadne z powyższych uwarunkowań się nie zmaterializowało. Nie wystąpiły też inne przesłanki, które obiektywnie upoważniałyby do twierdzenia o uzasadnionych wątpliwościach co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Twierdzenia o politycznym charakterze tej sprawy, czy też rzekomych próbach wpływu na jej przebieg podejmowanych przez sędziów, polityków bądź pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości, nie zostały choćby uprawdopodobnione. Stanowią jedynie wyraz subiektywnej interpretacji skazanego, który w sposób podejrzliwy traktuje nie tylko sędziego, którego wyłączenia od udziału w rozpoznaniu kasacji się obecnie domaga, ale i asesora sądowego, któremu zarzuca intencjonalne podejmowanie niekorzystnych dla niego czynności. Wywody przedstawione we wniosku o wyłączenie nie poddają w wątpliwość zdolności sędziego A. R. do obiektywnego procedowania w przedmiocie kasacji Prokuratora Generalnego. Sposób dotychczasowej pracy sędziego czy jego awansowania również takiego asumptu nie stanowi, nie uprawdopodabnia bowiem, że może być powodem naruszenia
in casu
gwarancji bezstronności i tym samym rzetelności tego konkretnego postępowania kasacyjnego. Dodać trzeba, że kwestie ustrojowe, które również zostały we wniosku poruszone, a zatem kontestowanie bezstronności sędziego, z uwagi na sposób powołania go na zajmowane stanowisko, nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania z uwagi na zastrzeżony dla tej materii odrębny, przewidziany przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym tryb (art. 29 § 5 -25).
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI