III Ca 975/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po S.W. na rzecz jej synów, uznając, że spadkodawczyni nie była już właścicielką gospodarstwa rolnego w chwili śmierci.
Wnioskodawca J.W. zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po swojej matce S.W., zarzucając m.in. brak ustalenia, czy w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne oraz nieprzesłuchanie go w sprawie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że spadkodawczyni zbyła gospodarstwo rolne w 1972 roku, a zatem w dacie śmierci nie była jego właścicielką, co wykluczało potrzebę badania kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po S.W., która zmarła w 1998 roku. Sąd Rejonowy w Gorlicach postanowieniem z dnia 15 października 2013 roku stwierdził nabycie spadku na rzecz jej synów, K.W. i J.W., po ½ części, na mocy ustawy. Sąd ustalił, że spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu, nie miała dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych, a dwie córki zmarły przed nią bez zstępnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że S.W. sprzedała swoje gospodarstwo rolne w 1972 roku, a zatem w dacie śmierci nie była jego właścicielką. Wnioskodawca J.W. złożył apelację, domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucał sądowi pierwszej instancji brak ustalenia składu spadku w zakresie gospodarstwa rolnego, oddalenie wniosku o odebranie zapewnienia spadkowego w drodze pomocy prawnej oraz oparcie rozstrzygnięcia na zapewnieniu złożonym przez uczestnika K.W. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uznał apelację za bezzasadną. Podkreślił, że sąd spadku bada z urzędu krąg spadkobierców i odbiera zapewnienie spadkowe. Uczestnik K.W. złożył prawidłowe zapewnienie, na podstawie którego ustalono brak testamentu i krąg spadkobierców ustawowych. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił również, że gospodarstwo rolne zostało zbyte przez spadkodawczynię przed śmiercią, co wykluczyło potrzebę badania kwalifikacji do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spadkodawca zbył gospodarstwo rolne przed śmiercią, sąd nie bada kwalifikacji spadkobierców do dziedziczenia gospodarstwa rolnego ani nie orzeka w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że skoro spadkodawczyni zbyła gospodarstwo rolne w 1972 roku, to w dacie śmierci nie była jego właścicielką. W związku z tym nie było podstaw do badania kwestii dziedziczenia gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
K. W. i J. W. (utrzymanie w mocy postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. W. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa stwierdzenia nabycia spadku z mocy ustawy na rzecz synów spadkodawczyni.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 671
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkodawczyni zbyła gospodarstwo rolne przed śmiercią, więc nie wchodzi ono w skład spadku. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił krąg spadkobierców na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przez uczestnika. Nie było podstaw do odebrania zapewnienia spadkowego od wnioskodawcy w drodze pomocy prawnej.
Odrzucone argumenty
Brak ustalenia przez Sąd Rejonowy, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne. Oddalenie wniosku J. W. o odebranie od niego zapewnienia w drodze pomocy prawnej. Oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na zapewnieniu spadkowym złożonym przez uczestnika K. W.
Godne uwagi sformułowania
sąd spadku bada z urzędu kto jest spadkobiercą nie było zatem żadnych podstaw do odroczenia przez Sąd Rejonowy rozprawy i odebrania zapewnienia spadkowego od wnioskodawcy w drodze pomocy prawnej gospodarstwo rolne, jakie spadkodawczyni nabyła w drodze dziedziczenia po mężu zostało przez nią zbyte w dniu 26 lutego 1972 roku
Skład orzekający
Zofia Klisiewicz
przewodniczący
Tomasz Białka
sędzia
Monika Młynarczyk-Mościcka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu spadkobierców w sytuacji, gdy spadkodawca zbył gospodarstwo rolne przed śmiercią; procedury dowodowe w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia gospodarstwa rolnego przed śmiercią spadkodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego – dziedziczenia gospodarstwa rolnego i procedury jego ustalania. Pokazuje, jak istotne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego, w tym zbycia majątku przed śmiercią.
“Czy zbycie gospodarstwa rolnego przed śmiercią wyklucza je ze spadku? Wyjaśniamy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 975/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia: SO Zofia Klisiewicz Sędzia SO Tomasz Białka Sędzia SR del. Monika Młynarczyk-Mościcka (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. W. przy uczestnictwie K. W. o stwierdzenie nabycia spadku po S. W. na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt I Ns 610/13 p o s t a n a w i a : oddalić apelację. Sygn. akt III Ca 975/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 października 2013 roku Sąd Rejonowy w Gorlicach w sprawie Ns 610/13 stwierdził nabycie spadku po S. W. c. P. i A. , zmarłej 24 sierpnia 1998 roku w G. , tam ostatnio stale zamieszkałej, na mocy ustawy na rzecz dzieci spadkodawczyni: K. W. s. W. i S. oraz J. W. s. W. i S. po ½ części (pkt. I postanowienia). Sąd ustalił, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (pkt. II postanowienia). Sąd Rejonowy ustalił, że spadkodawczyni S. W. zmarła jako wdowa w dniu 24 sierpnia 1998 roku, w G. gdzie przed śmiercią stale zamieszkiwała. Zawarła raz związek małżeński, z W. W. , z tego małżeństwa miała czworo dzieci: K. W. , J. W. oraz dwie córki – H. i Z. , które zmarły przed spadkodawczynią nie zostawiając zstępnych. S. W. nie miała dzieci pozamałżeńskich i przysposobionych, nie pozostawiła testamentu. Sąd ustalił, że w dacie śmierci spadkodawczyni nie była właścicielką gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne, które uprzednio należało do niej, położone w miejscowościach Ś. i C. sprzedała w dniu 26 lutego 1972 roku aktem notarialnym małżonkom S. M. i A. M. . W takim stanie faktycznym Sąd stwierdził nabycie spadku z mocy ustawy, na rzecz synów spadkodawczyni opierając się na przepisie art. 931 § 1 k.c. Powyższe postanowienie zaskarżył apelacją J. W. , wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W apelacji podniesiono zarzuty: - braku ustalenia przez Sąd Rejonowy czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, - oddalenia wniosku J. W. o odebranie od niego zapewnienia w drodze pomocy prawnej , - oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na zapewnieniu spadkowym złożonym przez uczestnika K. W. , który jest zainteresowany pominięciem gospodarstwa rolnego w orzeczeniu. Apelujący podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, ponieważ nie został przesłuchany w sprawie. Z uwagi na swój wiek i stan zdrowia nie mógł przyjechać na rozprawę a mimo złożonego wniosku nie przesłuchano go w drodze pomocy prawnej przed Sądem Rejonowym w Gdyni, pozbawiając go prawa do sądu. Postanowienie spadkowe oparto jedynie na zapewnieniu spadkowym złożonym przez K. W. , który był zainteresowany takim załatwieniem sprawy ( k.39-40 ). Uczestnik K. W. w odpowiedzi na apelację wnosił o jej oddalenie, zaznaczając że gdyby wnioskodawca utrzymywał kontakt z matką wiedziałby że od 1972 roku nie posiadała ona gospodarstwa rolnego. Wskazywał że postanowienie Sądu Rejonowego jest prawidłowe. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestników jest bezzasadna. Postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach jest prawidłowe, zarzuty apelacji są zupełnie niezasadne, nie zachodzą też uchybienia, które Sąd Okręgowy ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wbrew zarzutom apelacji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Ustalenia te Sąd Okręgowy akceptuje w całości i przyjmuje za własne. Również wnioski prawne wyciągnięte na podstawie tych ustaleń są prawidłowe. Apelujący podnosił zarzut oparcia rozstrzygnięcia w sprawie jedynie na zapewnieniu spadkowym złożonym przez K. W. i nie przesłuchania wnioskodawcy w drodze pomocy prawnej. Trzeba podkreślić, że sąd spadku bada z urzędu kto jest spadkobiercą, odbiera zapewnienie spadkowe od spadkobiercy, który się zgłosił na rozprawę lub też zarządza dokonanie ogłoszenia (art. 670 k.p.c., 671 k.p.c.). K. W. będący spadkobiercą ustawowym złożył na rozprawie w dniu 15 października 2013 roku przed Sądem zapewnienie spadkowe, na podstawie którego Sąd ustalił, że zmarła S. W. nie zostawiła testamentu, a osobami uprawnionymi do dziedziczenia po niej są synowie J. W. i K. W. . Tych okoliczności apelujący nie kwestionował, sam we wniosku o stwierdzenie spadku podawał przecież, że zmarła zostawiła dwóch spadkobierców ustawowych. Nie było zatem żadnych podstaw do odroczenia przez Sąd Rejonowy rozprawy i odebrania zapewnienia spadkowego od wnioskodawcy w drodze pomocy prawnej. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Rejonowy poczynił również ustalenia w zakresie posiadania przez spadkodawczynię gospodarstwa rolnego. Dopuścił Sąd bowiem w toku postępowania dowód z akt prowadzonego przed Sądem w Jaśle postępowania spadkowego po W. W. (I Ns II 419/71). Sąd ustalił jednak, że gospodarstwo rolne, jakie spadkodawczyni nabyła w drodze dziedziczenia po mężu zostało przez nią zbyte w dniu 26 lutego 1972 roku. Na tej podstawie, jak też na podstawie przesłuchania uczestnika Sąd ustalił, że w dacie śmierci S. W. nie była już właścicielką gospodarstwa rolnego. Dlatego też Sąd Rejonowy nie badał kwalifikacji spadkobierców do dziedziczenia gospodarstwa rolnego ani też nie wyrzekał w sentencji postanowienia w tym zakresie. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy jako niezasadną na podstawie art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI