III Ca 974/13

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2014-01-08
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
służebność przesyłuksięgi wieczystenieruchomościpodział działkiwpissąd wieczystoksięgowykodeks cywilny

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników, utrzymując w mocy postanowienie o wpisie służebności przesyłu, nawet po podziale działki obciążonej.

Sprawa dotyczyła wpisu służebności przesyłu na działce ewidencyjnej nr (...) w księdze wieczystej nr (...). Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis dokonany przez referendarza, uznając, że służebność ustanowiona na całej działce obciąża również nowo powstałe działki po jej podziale. Uczestnicy wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania wieczystoksięgowego i błędne obciążenie ich nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał apelację uczestników M. L., K. S. (1) i K. S. (2) od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu, które utrzymało w mocy wpis służebności przesyłu dokonany przez referendarza sądowego. Wniosek o wpis służebności przesyłu na działce ewidencyjnej nr (...) w księdze wieczystej nr (...) został złożony przez Gminę S. Podstawą wpisu było postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 31 maja 2010 r. (sygn. akt Ns 1474/08) oraz wyrys z mapy ewidencyjnej. Referendarz dokonał wpisu, a Sąd Rejonowy w dalszym postępowaniu skargowym uznał go za prawidłowy, mimo że w międzyczasie nastąpił podział działki ewidencyjnej nr (...). Sąd Rejonowy powołał się na art. 305(4) k.c. w zw. z art. 290 §2 k.c., stwierdzając, że służebność ustanowiona na całej działce obciąża również powstałe z jej podziału działki. Apelujący zarzucili naruszenie przepisów postępowania wieczystoksięgowego, w tym art. 626(8) §2 k.p.c., twierdząc, że wpis nastąpił przez nieistniejącą w dacie wpisu działkę i obciążył ich nieruchomości, przez które służebność nie przebiega. Podnosili również, że Sąd Rejonowy powinien uwzględnić prawomocne postanowienie o zniesieniu współwłasności. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zaskarżone postanowienie za prawidłowe. Podkreślił, że w dacie wpisu księga wieczysta obejmowała działkę nr (...), a podział został ujawniony dopiero później. Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a postanowienie o zniesieniu współwłasności nie zostało ujawnione przed datą wpisu. Sąd Okręgowy potwierdził, że zgodnie z art. 290 §2 k.c., służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział, a ewentualne żądanie zwolnienia od służebności części nieruchomości podlega rozpoznaniu w osobnym postępowaniu procesowym, a nie w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wpis jest prawidłowy, ponieważ sąd wieczystoksięgowy bada stan prawny ujawniony w księdze wieczystej w dacie dokonywania wpisu. Służebność ustanowiona na całej działce obciąża również nowo powstałe działki po jej podziale, zgodnie z art. 290 §2 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej. W dacie wpisu księga wieczysta obejmowała działkę nr (...), a podział został ujawniony później. Zgodnie z art. 290 §2 k.c., służebność utrzymuje się na wszystkich częściach powstałych z podziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

Gmina S.

Strony

NazwaTypRola
Gmina S.instytucjawnioskodawca
J. J.osoba_fizycznauczestnik
K. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
K. S. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. I.osoba_fizycznauczestnik
J. M. (1)osoba_fizycznauczestnik
M. L.osoba_fizycznauczestnik
B. M.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
A. S.osoba_fizycznauczestnik
J. M. (2)osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 626(8) § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

k.c. art. 305(4)

Kodeks cywilny

k.c. art. 290 § §2

Kodeks cywilny

W razie podziału nieruchomości obciążonej służebnością, służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Właściciele pozostałych części mogą żądać ich zwolnienia od służebności w odrębnym postępowaniu.

Pomocnicze

k.c. art. 90 § §2

Kodeks cywilny

Przepis nie dotyczy materii rozpoznawanej w sprawie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626(9)

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626(2) § §3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W dacie wpisu służebności przesyłu, księga wieczysta obejmowała działkę ewidencyjną nr (...), a podział tej nieruchomości został ujawniony później. Zgodnie z art. 290 §2 k.c., służebność ustanowiona na całej działce obciąża również nowo powstałe działki po jej podziale. Ustalenia dotyczące zakresu wykonywania służebności na poszczególnych działkach po podziale należą do postępowania procesowego, a nie wieczystoksięgowego.

Odrzucone argumenty

Wpis obciążenia nastąpił przez nieistniejącą w dacie wpisu działkę ewidencyjną nr (...), co skutkowało współobciążeniem działek skarżących. Przez nieruchomości skarżących nie przebiega służebność przesyłu. Sąd Rejonowy winien uwzględnić prawomocne postanowienie o zniesieniu współwłasności z dnia 1 czerwca 2013 r. Sąd wieczysto-księgowy winien dokonać porównania przebiegu służebności z konfiguracją utworzonych po podziale nowych działek ewidencyjnych i stwierdziwszy, że trasa przebiegu służebności nie przebiega przez wszystkie nowo powstałe działki, wniosek o wpis oddalić.

Godne uwagi sformułowania

ograniczona kognicja Sądu wieczysto-księgowego podział tej nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej dopiero wpisem z dnia 18 września 2013 r. służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział Tego rodzaju roszczenie jednak, podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu tj. w procesie.

Skład orzekający

Jacek Małodobry

przewodniczący

Ewa Adamczyk

sędzia

Agnieszka Skrzekut

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu służebności przesyłu w księgach wieczystych po podziale nieruchomości obciążonej, a także zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu służebności przesyłu i podziału działki, z uwzględnieniem momentu ujawnienia zmian w księdze wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wpisami w księgach wieczystych po podziale nieruchomości i precyzyjnie określa granice kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Służebność przesyłu po podziale działki: Kiedy wpis jest ważny?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 974/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Jacek Małodobry Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy S. przy uczestnictwie: J. J. , K. S. (1) , K. S. (2) , M. I. , J. M. (1) , M. L. , B. M. , M. W. , A. S. , J. M. (2) o wpis służebności na skutek apelacji uczestników M. L. , K. S. (1) i K. S. (2) od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 16 września 2013 r. sygn. akt Dz.Kw 7057/13 p o s t a n a w i a: oddalić apelację. Sygn. akt III Ca 974/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu utrzymał w mocy zaskarżony skargą wpis referendarza, a kosztami postępowania obciążył skarżącą. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 25 czerwca 2013 r. wpłynął do tamt. Sądu wniosek Gminy S. o wpis w dziale III księgi wieczystej nr (...) służebności przesyłu pasem zaznaczonym na kopii mapy ewidencyjnej sporządzonej przez geodetę M. K. – linią przerywaną koloru czerwonego, o szerokości 9 metrów i długości 21 metrów przez działkę ewidencyjną nr (...) . Podstawą wpisu było postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt Ns 1474/08 oraz wyrys z mapy ewidencyjnej z naniesioną służebnością przesyłu sporządzony przez geodetę M. K. . W dniu 1 lipca 2013 r. referendarz sądowy dokonał wpisu zgodnie z wnioskiem. W ocenie Sądu skarga uczestniczki M. L. na wpis dokonany przez referendarza nie zasługiwała na uwzględnienie w świetle treści art. 626 8 §2 k.p.c. Na podstawie treści księgi wieczystej nr (...) , Sąd Rejonowy ustalił, iż w dalszym ciągu ujawniona jest w niej działka ewidencyjna nr (...) , a podział tej działki w księdze wieczystej nie został wprowadzony w dacie dokonywania wpisu. Okoliczność, że po dacie wydania postanowienia w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu , a przed dokonaniem wpisu prawa służebności, nastąpił podział działki ewidencyjnej nr (...) - nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Powołując się na treść art. 305 4 k.c. , w zw. z art. 290 §2 k.c. , Sąd Rejonowy wyjaśnił, iż skoro służebność przesyłu została ustanowiona na całej działce ewidencyjnej nr (...) , to późniejszy jej podział sprawia, że powstałe z podziału działki również ulegają obciążeniu służebnością. Powyższe postanowienie zaskarżyli apelacją uczestnicy : M. L. , K. S. (1) i K. S. (2) . Wnieśli o zmianę orzeczenia przez oddalenie wniosku o wpis , względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. W ich ocenie zaskarżone postanowienie narusza art. 626 9 k.p.c. , 626 8 k.p.c. , 626 2 §3 k.p.c. , oraz art. 90 §2 k.p.c. Zarzucili, iż wpis obciążenia nastąpił przez nieistniejącą w dacie wpisu działkę ewidencyjną nr (...) , co skutkowało współobciążeniem działek ich własności tj. (...) i (...) , w sytuacji , gdy przez te nieruchomości nie przebiega służebność przesyłu, o czym można się przekonać analizując dokumenty geodezyjne z naniesioną trasą służebności. Wskazali, iż postanowienie o zniesieniu współwłasności w sprawie Ns 1224/10 stało się prawomocne w dniu 1 czerwca 2013 r., a więc przed dokonaniem przez referendarza wpisu. To postanowienie winno być przez Sąd Rejonowy uwzględnione. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna. Zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowe. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz wnioski prawne zawarte w uzasadnieniu orzeczenia , przyjmując je za własne. Nie ulega wątpliwości, a co wynika z treści księgi wieczystej nr (...) , iż w dacie dokonywania przedmiotowego wpisu służebności przesyłu ( tj. w dniu 1 lipca 2013 r. ), księga ta obejmowała działkę ewidencyjną nr (...) . Podział tej nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej dopiero wpisem z dnia 18 września 2013 r. Niezrozumiałe są w związku z tym zarzuty apelujących , odnoszące się do tej kwestii. Wbrew temu, co się podnosi w apelacji Sąd I instancji nie naruszył przepisów w niej wskazanych, a w szczególności art. 626 8 §2 k.p.c. Zgodnie z treścią w/w przepisu, rozpoznając wniosek o wpis, Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla granice kognicji Sądu rozpoznającego wniosek o wpis, stosownie ją ograniczając. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy właściwie zastosował powyższy przepis, zbadał i ocenił dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę, a mające stanowić podstawę wpisu służebności przesyłu, uznając je za wystarczające do uwzględnienia wniosku. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić, bowiem postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt Ns 1474/08 oraz wyrys z mapy ewidencyjnej z naniesioną służebnością przesyłu sporządzony przez geodetę M. K. , stanowią wystarczającą podstawę do dokonania wpisu służebności przesyłu. Sąd Rejonowy, co wynika też z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zbadał treść wpisów ujawnionych w księdze wieczystej, jakie miały miejsce w dacie dokonywanego wpisu. Jak wyżej ustalono, w księdze tej figurowała działka ewidencyjna nr (...) tj. nieruchomość obciążona. W takiej sytuacji , zasadnie Sąd Rejonowy uznał, iż skarga na wpis dokonany przez referendarza była niezasadna. Należy podkreślić, iż oceny tej nie zmieniają okoliczności przytoczone w apelacji, a mianowicie powoływanie się na treść postanowienia o zniesieniu współwłasności wydanego w sprawie Ns 1224/10, a tym bardziej wskazywanie na datę prawomocności tego orzeczenia. Postanowienie to nie zostało ujawnione w księdze wieczystej przed datą dokonania skarżonego wpisu, a zatem z uwagi na ograniczoną kognicję Sądu wieczysto-księgowego, nie mają żadnego znaczenia prawnego. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż z uwagi na treść art. 290§2 k.c. , w razie podziału nieruchomości obciążonej, a taką nieruchomością w świetle treści postanowienia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt Ns 1474/08 jest działka ewidencyjna nr (...) , służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Oznacza to , że nawet w sytuacji , gdy działka obciążona uległa podziałowi, służebność obciąża każdą z nowo utworzonych działek (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2009 r. ,III CZP 9/09, OSNC 2010/1/4). Za bezpodstawne należy uznać twierdzenia apelujących, iż Sąd wieczysto-księgowy winien dokonać porównania przebiegu służebności z konfiguracją utworzonych po podziale nowych działek ewidencyjnych i stwierdziwszy, że trasa przebiegu służebności nie przebiega przez wszystkie nowo powstałe działki, wniosek o wpis oddalić. Zarzut powyższy, przede wszystkim z uwagi na wskazywaną na wstępie okoliczność, a mianowicie, iż w przedmiotowej księdze wieczystej obejmującej działkę obciążoną, podział działki nr (...) nie został w dacie dokonywania skarżonego wpisu ujawniony, nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto, należy dodać, że nawet w przypadku, gdyby podział nieruchomości został ujawniony w tej księdze, nie stanowiłoby to podstawy do oddalenia wniosku o wpis służebności z uwagi na treść art. 290 §2 k.c. Wówczas bowiem, każda z nowo powstałych działek, o czym była mowa wyżej, byłaby także obciążona służebnością. W sytuacji natomiast, gdy wykonywanie służebności ogranicza się do jednej lub kilku nieruchomości utworzonych przez podział, właściciele pozostałych części mogą żądać ich zwolnienia od służebności ( art. 290 §2 zd. 2 k.c. ).Tego rodzaju roszczenie jednak, podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu tj. w procesie. Ustaleń w tym zakresie, w żadnym razie nie może dokonywać natomiast samodzielnie Sąd wieczysto-księgowy. Za niezrozumiały należy ocenić zarzut naruszenia art. 90 §2 k.c. wskazywany w apelacji. Przepis ten, nie dotyczy bowiem w ogóle materii rozpoznawanej w niniejszej sprawie . Dotyczy ziszczenia się warunku, które nie ma mocy wstecznej, chyba że inaczej zastrzeżono. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji , oddalając apelację art. 385 k.p.c. , w zw. z art. 13§2 k.p.c. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI