III Ca 974/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację uczestników, utrzymując w mocy postanowienie o wpisie służebności przesyłu, nawet po podziale działki obciążonej.
Sprawa dotyczyła wpisu służebności przesyłu na działce ewidencyjnej nr (...) w księdze wieczystej nr (...). Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis dokonany przez referendarza, uznając, że służebność ustanowiona na całej działce obciąża również nowo powstałe działki po jej podziale. Uczestnicy wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania wieczystoksięgowego i błędne obciążenie ich nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał apelację uczestników M. L., K. S. (1) i K. S. (2) od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu, które utrzymało w mocy wpis służebności przesyłu dokonany przez referendarza sądowego. Wniosek o wpis służebności przesyłu na działce ewidencyjnej nr (...) w księdze wieczystej nr (...) został złożony przez Gminę S. Podstawą wpisu było postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 31 maja 2010 r. (sygn. akt Ns 1474/08) oraz wyrys z mapy ewidencyjnej. Referendarz dokonał wpisu, a Sąd Rejonowy w dalszym postępowaniu skargowym uznał go za prawidłowy, mimo że w międzyczasie nastąpił podział działki ewidencyjnej nr (...). Sąd Rejonowy powołał się na art. 305(4) k.c. w zw. z art. 290 §2 k.c., stwierdzając, że służebność ustanowiona na całej działce obciąża również powstałe z jej podziału działki. Apelujący zarzucili naruszenie przepisów postępowania wieczystoksięgowego, w tym art. 626(8) §2 k.p.c., twierdząc, że wpis nastąpił przez nieistniejącą w dacie wpisu działkę i obciążył ich nieruchomości, przez które służebność nie przebiega. Podnosili również, że Sąd Rejonowy powinien uwzględnić prawomocne postanowienie o zniesieniu współwłasności. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zaskarżone postanowienie za prawidłowe. Podkreślił, że w dacie wpisu księga wieczysta obejmowała działkę nr (...), a podział został ujawniony dopiero później. Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a postanowienie o zniesieniu współwłasności nie zostało ujawnione przed datą wpisu. Sąd Okręgowy potwierdził, że zgodnie z art. 290 §2 k.c., służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział, a ewentualne żądanie zwolnienia od służebności części nieruchomości podlega rozpoznaniu w osobnym postępowaniu procesowym, a nie w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wpis jest prawidłowy, ponieważ sąd wieczystoksięgowy bada stan prawny ujawniony w księdze wieczystej w dacie dokonywania wpisu. Służebność ustanowiona na całej działce obciąża również nowo powstałe działki po jej podziale, zgodnie z art. 290 §2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej. W dacie wpisu księga wieczysta obejmowała działkę nr (...), a podział został ujawniony później. Zgodnie z art. 290 §2 k.c., służebność utrzymuje się na wszystkich częściach powstałych z podziału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Gmina S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina S. | instytucja | wnioskodawca |
| J. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. I. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. M. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 626(8) § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.c. art. 305(4)
Kodeks cywilny
k.c. art. 290 § §2
Kodeks cywilny
W razie podziału nieruchomości obciążonej służebnością, służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Właściciele pozostałych części mogą żądać ich zwolnienia od służebności w odrębnym postępowaniu.
Pomocnicze
k.c. art. 90 § §2
Kodeks cywilny
Przepis nie dotyczy materii rozpoznawanej w sprawie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626(9)
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626(2) § §3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W dacie wpisu służebności przesyłu, księga wieczysta obejmowała działkę ewidencyjną nr (...), a podział tej nieruchomości został ujawniony później. Zgodnie z art. 290 §2 k.c., służebność ustanowiona na całej działce obciąża również nowo powstałe działki po jej podziale. Ustalenia dotyczące zakresu wykonywania służebności na poszczególnych działkach po podziale należą do postępowania procesowego, a nie wieczystoksięgowego.
Odrzucone argumenty
Wpis obciążenia nastąpił przez nieistniejącą w dacie wpisu działkę ewidencyjną nr (...), co skutkowało współobciążeniem działek skarżących. Przez nieruchomości skarżących nie przebiega służebność przesyłu. Sąd Rejonowy winien uwzględnić prawomocne postanowienie o zniesieniu współwłasności z dnia 1 czerwca 2013 r. Sąd wieczysto-księgowy winien dokonać porównania przebiegu służebności z konfiguracją utworzonych po podziale nowych działek ewidencyjnych i stwierdziwszy, że trasa przebiegu służebności nie przebiega przez wszystkie nowo powstałe działki, wniosek o wpis oddalić.
Godne uwagi sformułowania
ograniczona kognicja Sądu wieczysto-księgowego podział tej nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej dopiero wpisem z dnia 18 września 2013 r. służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział Tego rodzaju roszczenie jednak, podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu tj. w procesie.
Skład orzekający
Jacek Małodobry
przewodniczący
Ewa Adamczyk
sędzia
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu służebności przesyłu w księgach wieczystych po podziale nieruchomości obciążonej, a także zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu służebności przesyłu i podziału działki, z uwzględnieniem momentu ujawnienia zmian w księdze wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wpisami w księgach wieczystych po podziale nieruchomości i precyzyjnie określa granice kognicji sądu wieczystoksięgowego.
“Służebność przesyłu po podziale działki: Kiedy wpis jest ważny?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 974/13 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Jacek Małodobry Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy S. przy uczestnictwie: J. J. , K. S. (1) , K. S. (2) , M. I. , J. M. (1) , M. L. , B. M. , M. W. , A. S. , J. M. (2) o wpis służebności na skutek apelacji uczestników M. L. , K. S. (1) i K. S. (2) od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 16 września 2013 r. sygn. akt Dz.Kw 7057/13 p o s t a n a w i a: oddalić apelację. Sygn. akt III Ca 974/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu utrzymał w mocy zaskarżony skargą wpis referendarza, a kosztami postępowania obciążył skarżącą. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 25 czerwca 2013 r. wpłynął do tamt. Sądu wniosek Gminy S. o wpis w dziale III księgi wieczystej nr (...) służebności przesyłu pasem zaznaczonym na kopii mapy ewidencyjnej sporządzonej przez geodetę M. K. – linią przerywaną koloru czerwonego, o szerokości 9 metrów i długości 21 metrów przez działkę ewidencyjną nr (...) . Podstawą wpisu było postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt Ns 1474/08 oraz wyrys z mapy ewidencyjnej z naniesioną służebnością przesyłu sporządzony przez geodetę M. K. . W dniu 1 lipca 2013 r. referendarz sądowy dokonał wpisu zgodnie z wnioskiem. W ocenie Sądu skarga uczestniczki M. L. na wpis dokonany przez referendarza nie zasługiwała na uwzględnienie w świetle treści art. 626 8 §2 k.p.c. Na podstawie treści księgi wieczystej nr (...) , Sąd Rejonowy ustalił, iż w dalszym ciągu ujawniona jest w niej działka ewidencyjna nr (...) , a podział tej działki w księdze wieczystej nie został wprowadzony w dacie dokonywania wpisu. Okoliczność, że po dacie wydania postanowienia w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu , a przed dokonaniem wpisu prawa służebności, nastąpił podział działki ewidencyjnej nr (...) - nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia. Powołując się na treść art. 305 4 k.c. , w zw. z art. 290 §2 k.c. , Sąd Rejonowy wyjaśnił, iż skoro służebność przesyłu została ustanowiona na całej działce ewidencyjnej nr (...) , to późniejszy jej podział sprawia, że powstałe z podziału działki również ulegają obciążeniu służebnością. Powyższe postanowienie zaskarżyli apelacją uczestnicy : M. L. , K. S. (1) i K. S. (2) . Wnieśli o zmianę orzeczenia przez oddalenie wniosku o wpis , względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. W ich ocenie zaskarżone postanowienie narusza art. 626 9 k.p.c. , 626 8 k.p.c. , 626 2 §3 k.p.c. , oraz art. 90 §2 k.p.c. Zarzucili, iż wpis obciążenia nastąpił przez nieistniejącą w dacie wpisu działkę ewidencyjną nr (...) , co skutkowało współobciążeniem działek ich własności tj. (...) i (...) , w sytuacji , gdy przez te nieruchomości nie przebiega służebność przesyłu, o czym można się przekonać analizując dokumenty geodezyjne z naniesioną trasą służebności. Wskazali, iż postanowienie o zniesieniu współwłasności w sprawie Ns 1224/10 stało się prawomocne w dniu 1 czerwca 2013 r., a więc przed dokonaniem przez referendarza wpisu. To postanowienie winno być przez Sąd Rejonowy uwzględnione. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna. Zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowe. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz wnioski prawne zawarte w uzasadnieniu orzeczenia , przyjmując je za własne. Nie ulega wątpliwości, a co wynika z treści księgi wieczystej nr (...) , iż w dacie dokonywania przedmiotowego wpisu służebności przesyłu ( tj. w dniu 1 lipca 2013 r. ), księga ta obejmowała działkę ewidencyjną nr (...) . Podział tej nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej dopiero wpisem z dnia 18 września 2013 r. Niezrozumiałe są w związku z tym zarzuty apelujących , odnoszące się do tej kwestii. Wbrew temu, co się podnosi w apelacji Sąd I instancji nie naruszył przepisów w niej wskazanych, a w szczególności art. 626 8 §2 k.p.c. Zgodnie z treścią w/w przepisu, rozpoznając wniosek o wpis, Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla granice kognicji Sądu rozpoznającego wniosek o wpis, stosownie ją ograniczając. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy właściwie zastosował powyższy przepis, zbadał i ocenił dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę, a mające stanowić podstawę wpisu służebności przesyłu, uznając je za wystarczające do uwzględnienia wniosku. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić, bowiem postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt Ns 1474/08 oraz wyrys z mapy ewidencyjnej z naniesioną służebnością przesyłu sporządzony przez geodetę M. K. , stanowią wystarczającą podstawę do dokonania wpisu służebności przesyłu. Sąd Rejonowy, co wynika też z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zbadał treść wpisów ujawnionych w księdze wieczystej, jakie miały miejsce w dacie dokonywanego wpisu. Jak wyżej ustalono, w księdze tej figurowała działka ewidencyjna nr (...) tj. nieruchomość obciążona. W takiej sytuacji , zasadnie Sąd Rejonowy uznał, iż skarga na wpis dokonany przez referendarza była niezasadna. Należy podkreślić, iż oceny tej nie zmieniają okoliczności przytoczone w apelacji, a mianowicie powoływanie się na treść postanowienia o zniesieniu współwłasności wydanego w sprawie Ns 1224/10, a tym bardziej wskazywanie na datę prawomocności tego orzeczenia. Postanowienie to nie zostało ujawnione w księdze wieczystej przed datą dokonania skarżonego wpisu, a zatem z uwagi na ograniczoną kognicję Sądu wieczysto-księgowego, nie mają żadnego znaczenia prawnego. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż z uwagi na treść art. 290§2 k.c. , w razie podziału nieruchomości obciążonej, a taką nieruchomością w świetle treści postanowienia z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt Ns 1474/08 jest działka ewidencyjna nr (...) , służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział. Oznacza to , że nawet w sytuacji , gdy działka obciążona uległa podziałowi, służebność obciąża każdą z nowo utworzonych działek (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2009 r. ,III CZP 9/09, OSNC 2010/1/4). Za bezpodstawne należy uznać twierdzenia apelujących, iż Sąd wieczysto-księgowy winien dokonać porównania przebiegu służebności z konfiguracją utworzonych po podziale nowych działek ewidencyjnych i stwierdziwszy, że trasa przebiegu służebności nie przebiega przez wszystkie nowo powstałe działki, wniosek o wpis oddalić. Zarzut powyższy, przede wszystkim z uwagi na wskazywaną na wstępie okoliczność, a mianowicie, iż w przedmiotowej księdze wieczystej obejmującej działkę obciążoną, podział działki nr (...) nie został w dacie dokonywania skarżonego wpisu ujawniony, nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto, należy dodać, że nawet w przypadku, gdyby podział nieruchomości został ujawniony w tej księdze, nie stanowiłoby to podstawy do oddalenia wniosku o wpis służebności z uwagi na treść art. 290 §2 k.c. Wówczas bowiem, każda z nowo powstałych działek, o czym była mowa wyżej, byłaby także obciążona służebnością. W sytuacji natomiast, gdy wykonywanie służebności ogranicza się do jednej lub kilku nieruchomości utworzonych przez podział, właściciele pozostałych części mogą żądać ich zwolnienia od służebności ( art. 290 §2 zd. 2 k.c. ).Tego rodzaju roszczenie jednak, podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu tj. w procesie. Ustaleń w tym zakresie, w żadnym razie nie może dokonywać natomiast samodzielnie Sąd wieczysto-księgowy. Za niezrozumiały należy ocenić zarzut naruszenia art. 90 §2 k.c. wskazywany w apelacji. Przepis ten, nie dotyczy bowiem w ogóle materii rozpoznawanej w niniejszej sprawie . Dotyczy ziszczenia się warunku, które nie ma mocy wstecznej, chyba że inaczej zastrzeżono. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji , oddalając apelację art. 385 k.p.c. , w zw. z art. 13§2 k.p.c. (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI