III Ca 946/18

Sąd OkręgowyŁódź2017-10-20
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pełnomocnictwoart. 97 k.c.lokal przedsiębiorstwaumowa naprawypełnomocnictwo pozornekoszty procesuapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, potwierdzając wyrok Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo o zapłatę, uznając umowę naprawy samochodu za zawartą z osobą fizyczną, a nie z przedsiębiorcą.

Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił jej powództwo o zapłatę i zasądził zwrot kosztów. Zarzuciła naruszenie art. 97 k.c., twierdząc, że umowa naprawy samochodu została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa i nie z pozwaną. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Stwierdził, że umowa została zawarta z R. P. działającym we własnym imieniu, a nie w imieniu pozwanej, ponieważ nie było dowodów na umocowanie R. P. do działania w imieniu pozwanej ani na zawarcie umowy w lokalu przedsiębiorstwa.

Wyrokiem z dnia 20 października 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo B. G. przeciwko A. W. o zapłatę oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1.247 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powódka złożyła apelację, zaskarżając orzeczenie w całości. Zarzuciła naruszenie art. 97 k.c. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w części dotyczącej zawarcia umowy naprawy samochodu marki A. i przypisanie, że nastąpiła ona poza lokalem przedsiębiorstwa, a tym samym, że R. P. nie zawarł umowy w imieniu pozwanej. Wniosła o zmianę wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, uznając zarzut naruszenia art. 97 k.c. za nietrafny. Sąd podkreślił, że domniemanie umocowania z art. 97 k.c. dotyczy osób działających w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługi publiczności i nie może być rozciągane na inne sytuacje. W przedmiotowej sprawie powódka nie udowodniła, że R. P. działał w imieniu pozwanej, a umowa została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa. W związku z tym, umowa została zawarta z R. P. działającym we własnym imieniu. Sąd Okręgowy pominął dowód z akt sprawy karnej, wskazując, że potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody musi wynikać ze zmienionych okoliczności sprawy, a nie z niekorzystnego rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Oddalono apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 450 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 97 k.c. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy czynność prawna jest dokonywana w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługi publiczności. Pracownik działający poza tym lokalem nie jest objęty domniemaniem umocowania, chyba że udowodni swoje umocowanie do działania w imieniu przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 97 k.c. ma zastosowanie tylko do osób działających w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługi publiczności. W tej sprawie umowa została zawarta poza lokalem, a powódka nie udowodniła, że R. P. działał w imieniu pozwanej. Wręczenie ulotki reklamującej zakład nie wystarcza do uznania umowy za zawartą w imieniu pozwanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

A. W.

Strony

NazwaTypRola
B. G.osoba_fizycznapowódka
A. W.osoba_fizycznapozwana
Stowarzyszenie (...)instytucjauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 97

Kodeks cywilny

Osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Sąd interpretuje przepis wąsko, ograniczając jego zastosowanie do sytuacji faktycznych mających miejsce w lokalu przedsiębiorstwa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący możliwość powołania się na nowe fakty i dowody w postępowaniu apelacyjnym. Sąd podkreślił, że potrzeba taka musi wynikać ze zmienionych okoliczności sprawy, a nie z samego faktu wydania niekorzystnego wyroku przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący zasady zwrotu kosztów procesu.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów w postępowaniu apelacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 3 w zw. z § 10 pkt. 1 ust. 1

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa została zawarta z R. P. działającym we własnym imieniu, a nie w imieniu pozwanej. Brak dowodów na umocowanie R. P. do działania w imieniu pozwanej. Umowa została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługi klientów. Potrzeba powołania się na nowe dowody w apelacji nie wynikała ze zmienionych okoliczności sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 97 k.c. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w części dotyczącej zawarcia umowy naprawy samochodu poza lokalem przedsiębiorstwa. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt innej sprawy sądowej.

Godne uwagi sformułowania

Osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Z samej istoty pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik w celu wywołania bezpośredniego skutku dla mocodawcy swojej czynności dokonanej z osobą trzecią (z którą zawiera umowę) - musi oświadczyć osobie trzeciej, że działa nie we własnym imieniu, lecz w imieniu swego mocodawcy i musi wymienić osobę mocodawcy. Przewidziane bowiem w art. 97 KC domniemanie pełnomocnictwa ma zastosowanie jedynie do osób działających w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności i nie może być rozciągane na inne sytuacje. ta ma być następstwem zmienionych okoliczności sprawy, które są niezależne od zapadłego rozstrzygnięcia pochodzącego od sądu pierwszej instancji.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 97 k.c. w kontekście umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa oraz zasady dopuszczania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest miejsce zawarcia umowy i brak dowodów na umocowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa cywilnego dotyczącą domniemania umocowania w kontekście umów z przedsiębiorcami, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również ograniczenia w dopuszczaniu nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.

Czy umowa zawarta z pracownikiem poza biurem wiąże firmę? Sąd wyjaśnia art. 97 k.c.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 1247 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 946/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 października 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa B. G. przeciwko A. W. (1) z udziałem Stowarzyszenia (...) o zapłatę: 1) oddalił powództwo, 2) zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1.247 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Od wskazanego wyroku apelację złożyła powódka i zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 97 k.c. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w części dotyczącej zawarcia umowy naprawy samochodu marki A. i przypisanie, że nastąpiła ona poza lokalem przedsiębiorstwa, a tym samym, że R. P. nie zawarł umowy w imieniu pozwanej. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu polegającego na sprawdzeniu akt innej sprawy sądowej na okoliczność jakie wyjaśnienia złożył R. P. i A. W. (2) w sprawie karnej toczącej się w Sądzie Rejonowym w Łodzi. Skarżąca wniosła o zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji w części zaskarżonej apelacją i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja powódki jest niezasadna. Sąd Rejonowy oceniając wiarygodność i moc zebranych dowodów poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w oparciu o zgromadzone dowody, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne. Zarzut naruszenia art. 97 k.c. jest nietrafny. Zgodnie z art. 97 k.c. osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że umowa naprawy samochodu powódki została zawarta nie z pozwaną a z R. P. . Okoliczność, że R. P. , pracownik warsztatu pozwanej podjechał po uszkodzony samochód powódki lawetą z oznaczeniem zakładu (...) nie wskazuje, że pracownik ten działał w imieniu i na rzecz pozwanej. R. P. nie legitymował się pieczęciami pozwanej czy też innymi urządzeniami biurowymi, które służyć mogą do zawierania umów w jej imieniu. Zawierający umowę o naprawę samochodu z R. P. nie otrzymał żadnego potwierdzenia wydania pojazdu, czy pokwitowania zapłaty wystawionego przez zakład pozwanej. Słusznie ocenił Sąd Rejonowy, że wręczenie ulotki reklamującej zakład pozwanej nie kwalifikuje zawartej umowy, jako umowy zawartej w imieniu i na rzecz pozwanej. Z samej istoty pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik w celu wywołania bezpośredniego skutku dla mocodawcy swojej czynności dokonanej z osobą trzecią (z którą zawiera umowę) - musi oświadczyć osobie trzeciej, że działa nie we własnym imieniu, lecz w imieniu swego mocodawcy i musi wymienić osobę mocodawcy. W przeciwnym razie należy uznać, że działał on we własnym imieniu, a nie jako pełnomocnik osoby trzeciej. Przewidziane bowiem w art. 97 KC domniemanie pełnomocnictwa ma zastosowanie jedynie do osób działających w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności i nie może być rozciągane na inne sytuacje (wyrok SA w Łodzi z dnia 7 września 1993 roku, I ACr 415/93). Tymczasem w przedmiotowej sprawie powódka nie udowodniła, że R. P. złożył oświadczenie, zawierając umowę o naprawę pojazdu, że działa w imieniu pozwanej. Umowa została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa, przeznaczonym do obsługi klientów warsztatu co było w sprawie bezsporne. Okoliczności te wskazują, że umowa naprawy pojazdu powódki została zawarta z R. P. , który działał we własnym imieniu a nie w imieniu pozwanej. Sąd Okręgowy pominął zgłoszone przez skarżącego w apelacji dowód z akt sprawy karnej. Występujący w art. 381 k.p.c. zwrot: "potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później" nie może być pojmowany w ten sposób, że "potrzeba" ich powołania może wynikać jedynie z tego, iż rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest dla strony niekorzystne, gdyż takie pojmowanie art. 381 k.p.c. przekreślałoby jego sens i rację istnienia. (...) ta ma być następstwem zmienionych okoliczności sprawy, które są niezależne od zapadłego rozstrzygnięcia pochodzącego od sądu pierwszej instancji. W sprawie nie nastąpiła taka zmiana okoliczności. Skoro, jak wynika z powyższych rozważań zarzuty apelacji okazały się nietrafne i jednocześnie nie ujawniono okoliczności, które winny być uwzględnione przez Sąd II instancji z urzędu, należało oddalić apelację stosownie do regulacji art. 385 k.p.c. . O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania stanowiącego wynagrodzenie pełnomocnika stosownie do treści § 2 pkt. 3 w zw. z § 10 pkt. 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r, poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI