III Ca 942/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że modernizacja drogi powiatowej i wykonanie murku oporowego nie narusza jego prawa własności ani nie ogranicza w sposób uzasadniający roszczenie przywrócenia stanu poprzedniego.
Powód domagał się przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie murku oporowego wykonanego podczas modernizacji drogi powiatowej, który miał ograniczać wjazd na jego działkę. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że sporny zjazd nie znajduje się na działce powoda, a jego modernizacja nie narusza jego prawa własności ani nie stanowi immisji w rozumieniu art. 144 k.c., a celem powoda było jedynie uzyskanie wygodniejszego dojazdu.
Powód J. D. wniósł pozew przeciwko Powiatowemu Zarządowi Dróg w L., domagając się przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie murku oporowego wykonanego podczas modernizacji drogi powiatowej. Powód twierdził, że murek ograniczył szerokość zjazdu na jego działkę, uniemożliwiając wjazd maszynami rolniczymi. Sąd Rejonowy w Limanowej oddalił powództwo, wskazując na brak materialnoprawnej podstawy roszczenia, gdyż zjazd nie znajdował się na działce powoda i nie naruszał jego własności. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy uznał, że zarzut naruszenia art. 144 k.c. jest niezasadny, ponieważ przepis ten dotyczy immisji pośrednich, a w tym przypadku modernizacja drogi nie stanowiła immisji w rozumieniu tego przepisu. Sąd podkreślił, że sporny zjazd znajduje się na działce drogowej należącej do Powiatu, a jego poszerzenie miało na celu ułatwienie korzystania z niego, w tym dla powoda. Sąd stwierdził, że intencją powoda było uzyskanie wygodniejszego dojazdu, co nie stanowi podstawy do uwzględnienia roszczenia o nakazanie rozebrania murku. Apelacja powoda została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzone od powoda na rzecz pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie murku oporowego podczas modernizacji drogi powiatowej, znajdującego się poza działką powoda i mającego na celu ułatwienie korzystania ze zjazdu, nie stanowi naruszenia prawa własności ani immisji w rozumieniu art. 144 k.c., a tym samym nie uzasadnia roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sporny zjazd nie znajduje się na działce powoda, a jego modernizacja nie narusza jego własności. Ponadto, wykonanie murku nie jest immisją pośrednią w rozumieniu art. 144 k.c., gdyż nie zakłóca korzystania z nieruchomości sąsiedniej w stopniu przekraczającym przeciętną miarę. Celem powoda było uzyskanie wygodniejszego dojazdu, co nie stanowi podstawy prawnej do nakazania usunięcia murku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
Powiat (...) – Powiatowy Zarząd Dróg w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Powiat (...) – Powiatowy Zarząd Dróg w L. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
Pomocnicze
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy immisji pośrednich, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich w stopniu przekraczającym przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W analizowanej sprawie modernizacja drogi i wykonanie murku nie stanowiły immisji w tym rozumieniu.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Uprawnia właściciela do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób. W analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa własności powoda, gdyż sporny zjazd znajdował się poza jego działką.
k.c. art. 344 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony posesoryjnej, która jest ograniczona czasowo. Powód nie opierał swojego żądania na posiadaniu, a przedmiot sporu (część drogi publicznej) nie mógł być przedmiotem posiadania w rozumieniu przepisów o ochronie posesoryjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sporny zjazd znajduje się na działce drogowej należącej do Powiatu, a nie na działce powoda. Modernizacja drogi i wykonanie murku miało na celu ułatwienie korzystania ze zjazdu. Powód nie wykazał naruszenia prawa własności ani immisji w rozumieniu art. 144 k.c. Brak materialnoprawnej podstawy dla roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego. Celem powoda było uzyskanie wygodniejszego dojazdu, co nie uzasadnia uwzględnienia powództwa.
Odrzucone argumenty
Murek oporowy ograniczający szerokość zjazdu narusza prawo własności powoda. Wykonanie murku stanowi immisję pośrednią w rozumieniu art. 144 k.c. Sąd nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Powód domagał się nakazania pozwanemu wykonania określonych prac, które miały przywrócić konkretną część nieruchomości do stanu sprzed 2 lat. Brak materialnoprawnej podstawy tak sformułowanego roszczenia powoda. Intencją powoda wnoszącego niniejsze powództwo jest uzyskanie lepszego dojazdu do swojej działki.
Skład orzekający
Mieczysław H. Kamiński
przewodniczący
Ewa Adamczyk
sprawozdawca
Katarzyna Kwilosz – Babiś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 144 k.c. w kontekście modernizacji dróg publicznych i roszczeń właścicieli nieruchomości sąsiednich."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie zjazd znajdował się na działce drogowej, a nie na działce powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników zajmujących się prawem rzeczowym i administracyjnym, pokazując granice ochrony właściciela nieruchomości w kontekście inwestycji drogowych.
“Czy modernizacja drogi może naruszyć Twoje prawo własności? Sąd wyjaśnia granice immisji.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 942/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2014r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia: SO Mieczysław H. Kamiński Sędzia SO Ewa Adamczyk (sprawozdawca) Sędzia SO Katarzyna Kwilosz – Babiś Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa J. D. przeciwko Powiatowi (...) – Powiatowemu Zarządowi Dróg w L. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I C 353/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt III Ca 942/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 października 2013r. Sąd Rejonowy w Limanowej oddalił powództwo J. D. , który domagał się od Powiatu (...) – Powiatowego Zarządu Dróg w L. przywrócenia zjazdu z drogi powiatowej nr (...) L. – C. do stanu z przed rozpoczęcia modernizacji tej drogi poprzez usunięcie wykonanego w trakcie modernizacji murku o długości 2,8 m. Uzasadniając żądanie podał, że trakcie modernizacji drogi powiatowej w sierpniu 2001 r. podczas wykonywania robót drogowych nie została zachowana istniejąca geometria zjazdu z drogi na jego działkę przez wykonanie murku oporowego pod kątem prostym do linii drogi powiatowej. Murek ten ograniczył szerokość zjazdu na działkę powoda uniemożliwiając mu wjazd na grunt maszynami rolniczymi od strony L. . Sąd ustalił, że powód jest właścicielem dz. ewid. nr (...) położonej w M. . Jego działka leży bezpośrednio przy drodze powiatowej relacji L. – C. . Sam powód mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie wymienionej nieruchomości po drugiej stronie drogi powiatowej, jego posesja znajduje się na działkach (...) . Na działkę powoda wjazd prowadzi od drogi powiatowej przez betonowy przepust ograniczony betonowymi murkami. Cały przepust posiada długość kilkudziesięciu metrów i stanowi wspólny, bardzo szeroki dojazd do kilku innych nieruchomości. W 2001 r. Powiat (...) przeprowadził modernizację drogi powiatowej relacji L. – C. . W jej trakcie urządzono opisywany wyżej przepust. Powód kwestionował sposób jego wykonania. W latach 2011 – 2012 trwała wymiana korespondencji między powodem, a Powiatowym Zarządem Dróg w L. , która ostatecznie nie przełożyła się na żadne działania w terenie. Powód żądał przebudowy murka oporowego. Strona pozwana zaś wskazywała, że dla wygody powoda przy modernizacji drogi dokonano poszerzenia istniejącego zjazdu o 2,5 m by był wygodniejszy dla korzystających z tego zjazdu w tym powoda. Zjazd z drogi powiatowej, z którego korzysta powód nie został wykonany na działce powoda lecz w granicach działki drogowej należącej do Powiatu. Istotne dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że sporny zjazd nie został wykonany na działce będącej własnością powoda. Takie twierdzenie pozwanego potwierdził jednoznacznie powód na gruncie podczas oględzin. W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód domagał się nakazania pozwanemu wykonania określonych prac, które miały przywrócić konkretną część nieruchomości do stanu sprzed 2 lat. Brak materialnoprawnej podstawy tak sformułowanego roszczenia powoda. Żaden z przepisów prawa cywilnego nie daje powodowi odpowiedniego roszczenia. Roszczenie takie nie wynika ani z prawa własności przysługującego powodowi, ani z faktu posiadania rzeczy. Między stronami bezsporne było, że sporny zjazd nie został wykonany na działce powoda, nie narusza więc jego własności co by uzasadniało żądanie ochrony petytoryjnej. Brak także podstaw do uwzględnienia żądania w ramach ochrony posesoryjnej. Ta przysługuje posiadaczowi w ograniczonym czasowo zakresie na co trafnie zwrócił uwagę pozwany w odpowiedzi na pozew wskazując na treść art. 344 § 2 k.c. Powód zresztą nie wskazywał by jego żądanie oparte było na posiadaniu przedmiotu sporu (co i tak nie miałoby szans powodzenia biorąc pod uwagę fakt, że przedmiotem tym jest część drogi publicznej). Ponadto powód wyraźnie wskazał, że jego intencją jest uzyskanie lepszego dojazdu do swojej działki, a takie żądanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ma podstawy ani w prawie własności ani w stanie posiadania powoda. Sąd też wskazał, że powód ma dojazd do swojej działki nr (...) , dojazd ten jest wystarczający, a biorąc pod uwagę, że powód dojeżdża do tej działki od strony C. , a nie od strony L. można także stwierdzić, że dojazd ten jest dla niego wygodny. Powyższy wyrok zaskarżył powód apelacją, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 140 kc przez jego niezastosowanie, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że potrzeby komunikacji z działką nr (...) ograniczają się tylko do połączenia dz. ewid. nr (...) i (...) , podczas gdy powód nie jest ich właścicielem ani użytkownikiem. Zarzucił nadto, że Sąd nie wyjaśnił okoliczności faktycznych sprawy, gdyż nie opisał położenia przepustu i murku betonowego, położenia działki nr (...) , możliwości jej komunikacji z siecią dróg publicznych, okalających ją skarp, przeznaczenia działki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Podniesione w apelacji zarzuty są nieskuteczne. Wyrok Sądu Rejonowy jest prawidłowy. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz wnioski prawne wywiedzione na jego podstawie i przyjmuje je za własne. Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, a to przepisu art. 144 kc przez jego niezastosowanie. Apelujący zarzucił, wskazując na treść tego przepisu, że ogranicza on właściciela nieruchomości przez nakazanie mu powstrzymywania się przy wykonywaniu prawa własności od takich działań lub zaniechań na nieruchomości, które zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich w stopniu przekraczającym przeciętną miarę wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zarzuty tak sformułowane nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Powołany przepis art. 144 kc dotyczy sytuacji, w której właściciel korzystający ze swej nieruchomości oddziałuje nie nieruchomości sąsiednie. Oddziaływania takie określa się jako immisję, które nie polegają na wtargnięciu naruszającego na cudzą nieruchomość, lecz wynikają z działalności prowadzonej na własnej nieruchomości. Immisje dzieli się na bezpośrednie i pośrednie. Pierwsze z nich stanowią bezpośrednią ingerencję w sferę cudzej własności np. sztuczne skierowanie na nieruchomość sąsiednią wód opadowych. Immisje bezpośrednie podobnie jak fizyczne wtargniecie na cudzą nieruchomość są zakazane wprost przez art. 140 kc , który uprawnia właściciela do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób. Immisje pośrednie oddziałują na nieruchomość sąsiednią w sposób pośredni np. na skutek wytwarzania hałasu, nieprzyjemnych zapachów, zakłócając korzystanie z nieruchomości sąsiednich. Przepis art. 144 kc dotyczy immisji pośrednich, zarówno tych, które oddziałują na sąsiednie nieruchomości przez przenikanie różnych substancji i energii, jak i tych, które polegają na utrudnianiu przenikania np. światła słonecznego, powietrza (immisje negatywne). Jako przykłady immisji pośrednich wskazywane są w orzecznictwie m.in. wytwarzanie pary, dymu, pyłów, spalin, zapachów, emitowanie nadmiernego hałasu, dopuszczenie przez zaniechanie właściciela nieruchomości do rozrostu drzew zmniejszającego nasłonecznienie na nieruchomości sąsiedniej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy ustalonym zostało prawidłowo, że betonowy przepust ograniczony betonowymi murkami położony jest poza działką powoda na drodze powiatowej relacji L. – C. . Przy modernizacji drogi dokonano poszerzenia istniejącego zjazdu o 2,5 m, by był on wygodniejszy dla korzystających z tego zjazdu, w tym dla powoda. Tego rodzaju ustalenia uzasadniały oddalenie powództwa. Nie dawały podstaw do uwzględnienia żądania powoda, który domagał się przesunięcia wykonanego w trakcie modernizacji murku. Zarzuty podniesione w apelacji potwierdzają ustalenia Sądu I instancji, że intencję powoda wnoszącego niniejsze powództwo jest uzyskanie lepszego dojazdu do swojej działki. Tak powód oświadczył w trakcie czynności Sądu na przedmiocie sporu. To wygodniejsze korzystanie z dojazdu dotyczy wjazdu na działkę powoda od strony L. . Taka argumentacja nie uzasadniała uwzględnienia powództwa, gdyż korzystanie z nieruchomości własnej przez powoda mieści się w społeczno – gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości i nie odbiega od granic przeciętnej miary. Nadto zauważyć należy, że gdyby nawet modernizacja drogi doprowadziła w sposób istotny do ograniczenia w korzystaniu z własnej nieruchomości przez powoda to brak byłoby podstaw do uwzględnienia roszczenia powoda polegającego na żądaniu nakazania rozebrania murku (por. wyrok SN z dnia 16.12.1992r. I CRN 188/92). Niezasadne były zarzuty podniesione w apelacji dotyczące niewyjaśnienia okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez brak opisania położenia przepustu i murku betonowego w sytuacji, gdy wskazane okoliczności obrazują w sposób wszechstronny zdjęcia przedmiotu sporu wykonane w trakcie oględzin nieruchomości. Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że Sąd I instancji wyjaśnił sprawę należycie, a przy wydaniu wyroku nie naruszył przepisów prawa materialnego. Brak jest uzasadnienia dla zarzutu podniesionego w apelacji dotyczącego naruszenia przepisu art. 98 § 1 kpc przez zasądzenie kosztów postępowania na rzecz pozwanego, który według apelującego ostatecznie ich nie zażądał. Pozwany był reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, który złożył odpowiedź na pozew wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zatem zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu było uzasadnione przepisem art. 98 kc w zw. z art. 109 § 1 kc. Z tych przyczyn apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na zasadzie art. 385 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc i art. 98 kpc . (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI