III CA 931/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B.M. dochodziła od pozwanego F.P. kwoty 60.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym czci, nietykalności mieszkania i poczucia bezpieczeństwa. Twierdziła, że pozwany włamał się do jej mieszkania i nakazał jej wyprowadzkę, mimo braku orzeczenia eksmisji. Pozwany, jako spadkobierca zmarłego partnera powódki, odziedziczył mieszkanie i wezwał powódkę do jego opuszczenia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, ustalając, że powódka nie wykazała doznanej krzywdy, a jej własne zachowanie (nieprzestrzeganie praw właściciela, zadłużenie lokalu, unikanie kontaktu) wykluczało przyznanie zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, w szczególności dotyczące zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym i konieczności wykazania krzywdy. Sąd Okręgowy uznał, że choć pozwany naruszył nietykalność mieszkania, powódka nie udowodniła doznanej krzywdy, a jej własne postępowanie, w tym naruszenie prawa własności pozwanego, stanowiło podstawę do oddalenia apelacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady bezpośredniości w sprawach o dobra osobiste, zasady przyznawania zadośćuczynienia z art. 448 k.c. w kontekście wzajemnych naruszeń praw stron i zachowania powoda.
Sprawa opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych, co może ograniczać jej zastosowanie jako ścisłego precedensu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie nietykalności mieszkania i poczucia bezpieczeństwa, połączone z nakazem opuszczenia lokalu bez orzeczenia eksmisji, stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli doszło do naruszenia dóbr osobistych, zadośćuczynienie nie przysługuje, jeśli powódka sama naruszyła prawo własności pozwanego i nie wykazała doznanej krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć pozwany naruszył nietykalność mieszkania, powódka nie wykazała doznanej krzywdy, a jej własne zachowanie, polegające na nieprzestrzeganiu praw właściciela i zadłużeniu lokalu, wykluczało przyznanie zadośćuczynienia.
Czy sąd orzekający może czynić ustalenia faktyczne na podstawie zeznań świadków złożonych w innych postępowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale jest to wyjątek od zasady bezpośredniości i powinno być stosowane z rozwagą, szczególnie w sprawach dotyczących dóbr osobistych, gdzie bezpośredni kontakt sądu ze świadkami jest istotny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zasada bezpośredniości (art. 235 k.p.c.) wymaga, aby w sprawach o dobra osobiste sąd orzekający miał bezpośredni kontakt ze świadkami, co uniemożliwia czynienie ustaleń na podstawie protokołów z innych postępowań.
Czy naruszenie czci i godności powódki poprzez postawienie jej w sytuacji upokarzającej stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia?
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, aby doszło do naruszenia jej czci i godności w sposób uzasadniający przyznanie zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wskazał, że naruszenie godności polega na ubliżeniu lub obraźliwym zachowaniu, a ocena musi opierać się na kryteriach obiektywnych. Powódka nie wykazała takich okoliczności, a jej zeznania były niewystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| F. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 448 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy naruszone zostało dobro osobiste.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności cześć, nazwisko lub imię, wizerunek, życie prywatne, rodzinne, cześć, zdolność do twórczości artystycznej i naukowej, wynalazczej i racjonalizatorskiej – podlegają ochronie prawnej bez względu na zastosowane środki.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego osoba fizyczna doznała szkody majątkowej lub niemajątkowej, może ona żądać od osoby, która dopuściła się naruszenia, odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego.
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
k.p.c. art. 235 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, chyba że sprzeciwia się temu charakter dowodu albo wzgląd na poważne niedogodności lub niewspółmierność kosztów w stosunku do przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca proces może żądać od strony przegrywającej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na uprawnienie wynikające z nieważnego czynności prawnej przeciwko osobie, która działała w dobrej wierze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała doznanej krzywdy. • Powódka sama naruszyła prawo własności pozwanego. • Zasada bezpośredniości w postępowaniu dowodowym. • Zachowanie powódki wyklucza przyznanie zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie nietykalności mieszkania i poczucia bezpieczeństwa przez pozwanego. • Naruszenie czci i godności powódki. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy. • Naruszenie zasady bezpośredniości przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
Powódka sama nie przestrzegając praw pozwanego, co należało ocenić w kontekście zasad współżycia społecznego. • Zasada bezpośredniości stanowi jedną z naczelnych zasad postępowania cywilnego. • Zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 448 k.c. jest roszczeniem samodzielnym, przysługującym niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. Tym jednak, między innymi, różni się od pozostałych środków tej ochrony, że ma charakter fakultatywny.
Skład orzekający
Krystyna Hadryś
przewodniczący
Lucyna Morys - Magiera
sędzia
Marcin Rak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady bezpośredniości w sprawach o dobra osobiste, zasady przyznawania zadośćuczynienia z art. 448 k.c. w kontekście wzajemnych naruszeń praw stron i zachowania powoda."
Ograniczenia: Sprawa opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych, co może ograniczać jej zastosowanie jako ścisłego precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu sąsiedzkiego i naruszenia dóbr osobistych, co jest tematem bliskim wielu osobom. Pokazuje, jak sąd ocenia wzajemne naruszenia praw i jak ważne jest udowodnienie krzywdy.
“Włamanie do mieszkania i nakaz wyprowadzki – czy zawsze należy się zadośćuczynienie?”
Dane finansowe
WPS: 60 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.