III Ca 93/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Banku (...) o wykreślenie z działu IV księgi wieczystej hipotek przymusowych ustanowionych na rzecz K. N., (...) Spółki jawnej, A. M. i M. M. oraz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. Wnioskodawca powołał się na prawomocne postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości oraz o zatwierdzeniu planu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że przedłożone dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie żądania, szczególnie w kontekście art. 1003 § 2 kpc, który wymaga zapłaty całej ceny nabycia gotówką, co nie miało miejsca w tej sprawie (część ceny została potrącona z wierzytelności banku). Sąd pierwszej instancji wskazał również, że plan podziału nie zawierał informacji o wygaśnięciu przedmiotowych hipotek, a sąd wieczystoksięgowy z uwagi na ograniczoną kognicję nie mógł badać tej kwestii z urzędu. Bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów kpc dotyczących wykreślenia hipotek. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając argumentację sądu rejonowego. Podkreślono formalny charakter postępowania wieczystoksięgowego (art. 626^8 § 2 kpc) i konieczność przedstawienia dokumentów urzędowych spełniających wymogi art. 1003 kpc. Sąd Okręgowy stwierdził, że przedłożone przez bank postanowienia nie spełniały tych wymogów, a zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą gotówką. Zarzut naruszenia art. 1000 kpc również uznano za bezzasadny, wskazując, że wygaśnięcie praw materialnoprawnych wymaga potwierdzenia odpowiednim dokumentem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą formalnego charakteru postępowania wieczystoksięgowego i wymogów dokumentacyjnych dla wykreślenia hipotek, zwłaszcza w kontekście zapłaty ceny nabycia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której część ceny nabycia została pokryta przez potrącenie wierzytelności, a plan podziału nie zawierał wszystkich wymaganych informacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości, w sytuacji gdy część ceny nabycia została pokryta przez potrącenie wierzytelności nabywcy, stanowi podstawę do wykreślenia hipotek przymusowych z księgi wieczystej na podstawie art. 1003 § 2 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przepis ten wymaga zapłaty całej ceny nabycia gotówką, a potrącenie wierzytelności nie jest równoznaczne z zapłatą gotówką.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że art. 1003 § 2 kpc wymaga zapłaty całej ceny nabycia gotówką, a potrącenie wierzytelności przez nabywcę nie spełnia tego wymogu, co uniemożliwia wykreślenie hipotek na tej podstawie.
Czy prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji, które nie wymienia wprost praw wygasłych wskutek przysądzenia, może stanowić podstawę do wykreślenia hipotek przymusowych na podstawie art. 1003 § 1 kpc w zw. z art. 1024 § 1 pkt 5 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli plan podziału nie zawiera wyraźnego wskazania, które prawa wygasły, a sąd wieczystoksięgowy nie jest władny badać tej kwestii z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przedłożony plan podziału nie zawierał wymaganego przez art. 1024 § 1 pkt 5 kpc wyrzeczenia o wygaśnięciu przedmiotowych hipotek, a sąd wieczystoksięgowy nie mógł samodzielnie badać tej kwestii z uwagi na ograniczoną kognicję.
Czy samo materialnoprawne wygaśnięcie praw ciążących na nieruchomości wskutek uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności (art. 1000 kpc) jest wystarczającą podstawą do wykreślenia tych praw z księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ zdarzenie powodujące ustanie prawa musi być potwierdzone odpowiednim dokumentem, określonym m.in. w art. 1003 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że choć art. 1000 kpc przewiduje wygaśnięcie praw, to dla wykreślenia wpisu w księdze wieczystej wymagany jest odpowiedni dokument, a w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) | instytucja | wnioskodawca |
| K. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) Sp. Jawna | spółka | uczestnik |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 1003
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1003 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1003 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 1000 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1024 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1024 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 5 stanowi, że w planie podziału należy wymienić prawa ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentów, które wygasły wskutek przysądzenia własności.
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
§ 2 zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 626 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny i sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. • Dla wykreślenia hipotek konieczne jest przedstawienie dokumentów urzędowych spełniających wymogi art. 1003 kpc. • Zapłata całej ceny nabycia gotówką jest warunkiem wykreślenia hipotek na podstawie art. 1003 § 2 kpc. • Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą gotówką. • Plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji musi zawierać wyraźne wskazanie, które prawa wygasły wskutek przysądzenia własności, aby stanowić podstawę do wykreślenia hipotek na podstawie art. 1003 § 1 kpc w zw. z art. 1024 § 1 pkt 5 kpc. • Wygaśnięcie praw materialnoprawnych (art. 1000 kpc) wymaga potwierdzenia odpowiednim dokumentem dla dokonania wpisu w księdze wieczystej.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o przysądzeniu własności, w którym potrącono wierzytelność banku, stanowi podstawę do wykreślenia hipotek przymusowych. • Przedłożone postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji jest wystarczające do wykreślenia hipotek. • Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia jest równoznaczne z zapłatą gotówką. • Naruszenie art. 1000 kpc poprzez odmowę jego zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny. • Zakres kognicji Sądu odnośnie tego postępowania przewidziany został w przepisie art. 626 8 § 2 kpc. • Określony w tym przepisie wymóg zapłaty gotówką dotyczy całej ceny nabycia. • Takie kategoryczne jego brzmienie nie pozwala zatem na jego zastosowanie, gdy zapłata dotyczyła jedynie części nabycia, a co miało miejsce w niniejszej sprawie. • Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie może stanowić podstawy żądania wykreślenia hipotek. • Sam apelujący, jak się wydaje ma świadomość tego, że zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą gotówką. • Ograniczony zakres kognicji Sądu nie pozwalał z kolei na wykreślenie hipotek w oparciu o art. 1003 § 1 kpc z powołaniem się na prawomocne postanowienie z dnia 10 lipca 2014 r. o zatwierdzeniu planu podziału. • Sąd wieczysto - księgowy z uwagi na ograniczoną kognicję ( art. 626 8 § 2 kpc ) nie był natomiast władny badać tej kwestii z urzędu. • Przewidziane w tym przepisie wygaśnięcie praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości stanowi materialnoprawny skutek uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lecz nie daje wystarczającej podstawy do wykreślenia wpisu danego prawa w księdze wieczystej. • Ze względu na ograniczoną kognicję sądu wieczysto-księgowego, zdarzenie powodujące ustanie prawa podlegającego wykreśleniu musi być potwierdzone odpowiednim dokumentem.
Skład orzekający
Ewa Adamczyk
przewodniczący
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Katarzyna Kwilosz-Babiś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą formalnego charakteru postępowania wieczystoksięgowego i wymogów dokumentacyjnych dla wykreślenia hipotek, zwłaszcza w kontekście zapłaty ceny nabycia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której część ceny nabycia została pokryta przez potrącenie wierzytelności, a plan podziału nie zawierał wszystkich wymaganych informacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i egzekucyjnego, ponieważ precyzuje wymogi formalne przy wykreślaniu hipotek po przysądzeniu własności, co jest częstym problemem w praktyce.
“Wykreślenie hipoteki po licytacji? Bank się przeliczył, sąd wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.