III CA 918/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę fizyczną i psychiczną, której doznali powodowie w wyniku przestępstw popełnionych przez pozwanego, obejmujących groźby pozbawienia życia, uszkodzenia ciała oraz naruszenie nietykalności cielesnej. Pozwany został prawomocnie skazany za te czyny. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zasądził częściowo dochodzone kwoty, kwalifikując roszczenie jako naruszenie dóbr osobistych (art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c.). Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. brak wystąpienia krzywdy i prowokacyjne zachowanie powodów. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia art. 321 k.p.c. poprzez wyrokowanie co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, gdyż powodowie domagali się zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową (cierpienia psychiczne i fizyczne) na podstawie art. 445 k.c. w zw. z art. 444 k.c., a nie za naruszenie dóbr osobistych. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, wskazując na konieczność uwzględnienia właściwej kwalifikacji prawnej roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWskazanie na konieczność ścisłego przestrzegania przez sąd granic żądania pozwu i właściwej kwalifikacji prawnej roszczenia, a także na konsekwencje nierozpoznania istoty sprawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z błędną kwalifikacją prawną roszczenia przez sąd pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia za doznane cierpienia psychiczne i fizyczne, będące następstwem przestępstw popełnionych przez pozwanego, powinno być kwalifikowane na podstawie art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. (naruszenie dóbr osobistych) czy art. 445 k.c. w zw. z art. 444 k.c. (zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powodów, którzy domagali się zadośćuczynienia za cierpienia psychiczne i fizyczne będące następstwem działań pozwanego, powinno być kwalifikowane na podstawie art. 445 k.c. w zw. z art. 444 k.c., a nie art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że powodowie w pozwie jednoznacznie wskazywali, iż ich roszczenia wynikają z wyrządzenia im szkody niemajątkowej (cierpień psychicznych i fizycznych) będącej następstwem działań pozwanego, a nie z naruszenia dóbr osobistych jako takich. Kwalifikacja prawna dokonana przez Sąd Rejonowy była zatem wadliwa.
Czy sąd pierwszej instancji, kwalifikując roszczenie powodów na innej podstawie prawnej niż wskazywana przez strony, rozpoznał istotę sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy, stosując art. 448 k.c. zamiast art. 445 k.c., wyrokował co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem powodów, co stanowiło naruszenie art. 321 k.p.c. i skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| R. M. | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. | osoba_fizyczna | powód |
| E. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
Zakres świadczeń odszkodowawczych obejmujących szkody na osobie.
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Przesłanki przyznania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne pozwu, w tym dokładnie określone żądanie.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Prawo o adwokaturze art. 29 § 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
Dz. U. Nr 163, poz. 1348
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy błędnie zakwalifikował roszczenie powodów jako naruszenie dóbr osobistych (art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c.), podczas gdy powodowie domagali się zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową (cierpienia psychiczne i fizyczne) na podstawie art. 445 k.c. w zw. z art. 444 k.c. • Sąd Rejonowy wyrokował co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem powodów, co stanowi naruszenie art. 321 k.p.c. • W związku z powyższym, Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego podnoszone w apelacji dotyczące braku wystąpienia krzywdy, prowokacyjnego zachowania powodów, wadliwej oceny dowodów przez Sąd Rejonowy oraz błędów w zakresie kosztów postępowania nie zostały rozstrzygnięte przez Sąd Okręgowy, który uchylił wyrok z przyczyn proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
sądowi nie wolno zasądzić czegokolwiek na podstawie innego stanu faktycznego niż ten, który jest podstawą powództwa • sąd ten zatem wyrokował co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem • nie rozpoznał istoty sprawy
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Gabriela Sobczyk
sprawozdawca
Roman Troll
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność ścisłego przestrzegania przez sąd granic żądania pozwu i właściwej kwalifikacji prawnej roszczenia, a także na konsekwencje nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z błędną kwalifikacją prawną roszczenia przez sąd pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest właściwa kwalifikacja prawna roszczenia i jak błąd sądu w tym zakresie może prowadzić do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy. Jest to ważna lekcja dla prawników.
“Błąd sądu w kwalifikacji prawnej roszczenia: dlaczego wyrok został uchylony?”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
zadośćuczynienie: 2500 PLN
zadośćuczynienie: 1000 PLN
zadośćuczynienie: 1000 PLN
zadośćuczynienie: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.