III CA 915/20

Sąd OkręgowyŁódź2020-03-17
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
najemczynszroszczenieprzedawnieniezasady współżycia społecznegonadużycie prawakoszty procesuapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację Gminy Ł. od wyroku Sądu Rejonowego, uznając, że dochodzenie przez gminę zaległego czynszu po ponad 13 latach, z naliczaniem odsetek, stanowi nadużycie prawa podmiotowego.

Gmina Ł. złożyła apelację od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił jej powództwo o zapłatę zaległego czynszu od byłej najemczyni. Gmina zarzucała sądowi niższej instancji błędne uznanie, że wymeldowanie się pozwanej z lokalu nie było dorozumianym wypowiedzeniem umowy najmu. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale podkreślił, że dochodzenie roszczenia po tak długim okresie, z naliczaniem odsetek, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.).

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wyrokiem z dnia 17 marca 2020 r. oddalił powództwo Gminy M. Ł. - Zarządu Lokali Miejskich przeciwko A. K. o zapłatę, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów k.c. dotyczących wypowiedzenia umowy najmu oraz nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Gmina domagała się zasądzenia kwoty 3.847,28 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, uznał apelację za bezzasadną. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jednakże nie zgodził się z jego stanowiskiem co do skutków prawnych wymeldowania się pozwanej. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć wymeldowanie samo w sobie nie jest dorozumianym wypowiedzeniem umowy najmu, to dochodzenie przez powódkę roszczenia o zapłatę czynszu za okres z połowy poprzedniej dekady, ponad 13 lat od daty rzekomego powstania zadłużenia i z naliczaniem odsetek ustawowych od 2006 r. (przy wszczęciu egzekucji w 2019 r.), stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego. Sąd wskazał, że takie postępowanie powódki, która nie podjęła starań w celu ustalenia prawidłowego adresu pozwanej i kierowała korespondencję na błędny adres, świadczy o jej złej woli i dążeniu do maksymalizacji dochodzonego roszczenia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo wymeldowanie się nie jest wystarczającym ujawnieniem woli wypowiedzenia umowy najmu.

Uzasadnienie

Wola wypowiedzenia umowy najmu musi być wyrażona w sposób dostateczny, a samo wymeldowanie się nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

A. K.

Strony

NazwaTypRola
Gmina M. Ł. - Zarząd Lokali Miejskich w Ł.instytucjapowódka
A. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zastosowanie przepisu w sytuacji, gdy dochodzone przez pozwaną roszczenie nie można uznać za nadużycie prawa podmiotowego. Sąd uznał, że dochodzenie roszczenia po ponad 13 latach stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji jako bezzasadnej.

Pomocnicze

k.c. art. 673 § 1

Kodeks cywilny

Przyjęcie, że pozwana wypowiedziała umowę najmu w sposób dorozumiany poprzez wymeldowanie się.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.

k.c. art. 659 § 1

Kodeks cywilny

Niezastosowanie przepisu wynikające z przyjęcia, że pozwana od kwietnia 2003 r. przestała być najemcą lokalu.

k.p.c. art. 505 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie apelacji jednoosobowo w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie uzasadnienia wyroku do wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w danej instancji.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w danej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochodzenie roszczenia po ponad 13 latach, z naliczaniem odsetek, stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Brak wystarczającego oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy najmu poprzez samo wymeldowanie się.

Odrzucone argumenty

Wymeldowanie się z lokalu stanowi dorozumiane wypowiedzenie umowy najmu. Brak naruszenia art. 5 k.c. przez dochodzenie zaległego czynszu.

Godne uwagi sformułowania

czynność administracyjna polegająca na wymeldowaniu się pozwanej z lokalu przy ul. (...) w kwietniu 2003 r. wywoływała skutek prawny w postaci wypowiedzenia umowy najmu tegoż lokalu nie budzi wątpliwości fakt, iż dla oświadczeń woli wynajmującego i najemcy (...) nie jest wymagana żadna forma szczególna oznacza to, że umowa najmu może dojść do skutku również per facta concludentia klauzule generalne odsyłające do zasad współżycia społecznego postrzegać należy jako odwołanie się do idei słuszności w prawie i do wartości powszechnie uznawanych w społeczeństwie jako obowiązujące w stosunkach interpersonalnych powódka dochodziła roszczenia za okres z połowy poprzedniej dekady, tak odległy okres czasu ponad 13 lat licząc od wejścia na drogę komorniczej egzekucji nie mieści się w zasadzie uczciwego i etycznego postępowania skarżąca domagała się między innymi odsetek ustawowych od kwoty zasądzonej nakazem zapłaty z 2006 r., a egzekucję wszczęła w 2019 r., co pośrednio wskazuje na złą wolę skarżącej, która swoim postępowaniem dążyła celowo do maksymalnego wydłużenia okresu w którym będzie mogła naliczać odsetki w celu maksymalizacji wysokości dochodzonego roszczenia przeciwko pozwanej.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) w kontekście dochodzenia roszczeń z umów najmu po długim okresie czasu, a także interpretacja dorozumianego wypowiedzenia umowy najmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodzenia roszczeń przez gminę po bardzo długim okresie i z naliczaniem odsetek. Interpretacja art. 5 k.c. jest zawsze zależna od okoliczności konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego mogą ograniczyć dochodzenie pozornie zasadnych roszczeń, gdy są one realizowane w sposób nieuczciwy lub nadużywający prawa. Jest to ciekawy przykład zastosowania klauzuli generalnej w praktyce.

Gmina chciała zapłaty czynszu po 13 latach. Sąd: to nadużycie prawa!

Dane finansowe

WPS: 3847,28 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 915/20 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 marca 2020 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie o sygn. akt II C 623/19 z powództwa Gminy M. Ł. -Zarządu Lokali Miejskich w Ł. przeciwko A. K. o zapłatę oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelacje od opisanego orzeczenia złożyła powódka, zaskarżając je w części oddalającej powództwo i w przedmiocie kosztach procesu, a rozstrzygnięci zarzuciła: 1. naruszenie art. 673 § 1 k.c. w zw. z art. 60 k.c. poprzez przyjęcie że pozwana wyprowadzając się wraz z wymeldowaniem z lokalu na ul. (...) wypowiedziała umowę najmu w sposób dorozumiany, w sytuacji gdy tego rodzaju działania nie ujawniało woli wypowiedzenia umowy pozwanej w sposób dostateczny; 2. naruszenia art. 659 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie wynikające z przyjęcia, że pozwana od kwietnia 2003 r. przestała być najemcą lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł. , w związku z czym nie jest zobowiązana do zapłaty czynszu za okres od 26.09.2003 r. do 30.09.2006 r.; 3. naruszenia art. 5 k.c. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy dochodzonego przez pozwaną roszczenie nie można uznać za nadużycie prawa podmiotowego. W oparciu o zarzuty skarżąca wniosła o zmianę wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kwoty 3.847,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia 31.12.2015 r. z odsetkami za opóźnienie od 1.01.2016 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu za obie instancje wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadna. Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotową sprawę rozpoznano w oparciu o przepisy o postępowaniu uproszczonym. Zatem zgodnie z art. 505 10 § 1 k.p.c. Sąd II instancji rozpoznał apelacje jednoosobowo, nadto nie przeprowadzał postępowania dowodowego, a uzasadnienie wyroku zostało ograniczone jedynie do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne. Nie można podzielić stanowiska Sądu Rejonowego, że czynność administracyjna polegająca na wymeldowaniu się pozwanej z lokalu przy ul. (...) w kwietniu 2003 r. wywoływała skutek prawny w postaci wypowiedzenia umowy najmu tegoż lokalu. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości fakt, iż dla oświadczeń woli wynajmującego i najemcy (z wyjątkiem formy ad eventum ) nie jest wymagana żadna forma szczególna oznacza to, że umowa najmu może dojść do skutku również per facta concludentia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 lutego 2020 r. sygn. V ACa 473/19). Niewątpliwie jednak pozwana w żaden sposób nie złożyła powodowi oświadczenia o wypowiedzeniu najmu. W rezultacie za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 60 k.c. zgodnie z jego treścią wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Podzielić jednak należy stanowisko Sądu Rejonowego, że działanie powoda stanowiło naruszenie prawa podmiotowego. Nie powielając wywodu Sądu Rejonowego w odniesieni do art. 5 k.c. , wskazać jedynie należy, ze klauzule generalne odsyłające do zasad współżycia społecznego postrzegać należy jako odwołanie się do idei słuszności w prawie i do wartości powszechnie uznawanych w społeczeństwie jako obowiązujące w stosunkach interpersonalnych. Poprzez zasady współżycia społecznego należy rozumieć zatem podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania (tak wyrok Sadu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26.04.2019 r. sygn. I ACa 12/19). Przy czym co kluczowe w kontrolowanej sprawie, co zauważył zresztą Sąd I instancji powódka dochodziła roszczenia za okres z połowy poprzedniej dekady, tak odległy okres czasu ponad 13 lat licząc od wejścia na drogę komorniczej egzekucji nie mieści się w zasadzie uczciwego i etycznego postępowania tym bardziej, iż skarżąca domagała się między innymi odsetek ustawowych od kwoty zasądzonej nakazem zapłaty z 2006 r., a egzekucję wszczęła w 2019 r., co pośrednio wskazuje na złą wolę skarżącej, która swoim postępowaniem dążyła celowo do maksymalnego wydłużenia okresu w którym będzie mogła naliczać odsetki w celu maksymalizacji wysokości dochodzonego roszczenia przeciwko pozwanej. Na rzecz potwierdzenia powyższego stwierdzenia wskazuje choćby fakt, iż powódka mogła dochodzić swojego roszczenia znacznie wcześniej, co więcej z łatwością mogła ustalić prawidłowy adres pozwanej czego nie uczyniła w rezultacie przez te wszystkie lata na skutek kierowania korespondencji w tym nakazu zapłaty z 2006 r. na błędny adres pozwana nie miała nawet możliwości dowiedzenia się, iż powódka dochodzi wobec niej roszczeń wynikających z zawartej przez nią umowy najmu z 1995 r.. Wskazane zaniechania dodatkowo poddają w wątpliwość ocenę działań skarżącej przez pryzmat powszechnie przyjmowanych norm etycznych. Z wszystkich powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania w danej instancji określoną w art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty w kwocie 450 zł złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego ustalone w stosunku do wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI